Agora Metin2 1
Agora Metin2
berzahx 1
berzahx
Aliyldrim 1
Aliyldrim
-ECD- 1
-ECD-
Reklam vermek için turkmmo@gmail.com

SQLite DELETE: [B]WHERE[/B] ve [B]RETURNING[/B] Kullanarak Veri Silme

image1b4bbda66acb6973.jpg


DELETE Komutu Sadece Kayıtları Siler, Başka Bir Şey Değil

DELETE komutu, bir tablodan belirli kayıtları kaldırmak için kullanılır. Bu komut tablonun kendisini silmez, şemasını değiştirmez veya diğer tablolara müdahale etmez (tabii CASCADE özelliği belirtilmediyse). Söz dizimi oldukça basittir:

SQL:
CREATE TABLE users (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    email TEXT NOT NULL,
    active INTEGER NOT NULL DEFAULT 1
);

INSERT INTO users (email, active) VALUES
    ('ada@example.com', 1),
    ('boris@example.com', 0),
    ('rosa@example.com', 1);

DELETE FROM users WHERE id = 2;

SELECT * FROM users;

Örneğin, DELETE FROM users WHERE id = 2; ifadesi, koşulu sağlayan kayıtları bulur ve onları siler. Tablodaki diğer kayıtlar olduğu gibi kalır. Tablonun kendisi hala mevcuttur ve istediğiniz zaman yeni veriler eklemeye devam edebilirsiniz.

DELETE komutunu, eşleşen kayıtları döndürmek yerine silen bir SELECT komutu gibi düşünebilirsiniz.

Kayıt Silmenin Anahtarı: WHERE Koşulu

Etkili bir DELETE sorgusunun başarısı, tamamen WHERE koşulunun doğru yazılmasına bağlıdır. Bu koşulu doğru bir şekilde belirlerseniz, tam olarak silmek istediğiniz kayıtlar kaldırılır. Ancak yanlış bir koşul, amaçladığınızdan çok daha fazla veriyi, hatta bazen tüm tabloyu silmenize neden olabilir.

SQL:
CREATE TABLE posts (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    title TEXT,
    published INTEGER NOT NULL DEFAULT 0,
    views INTEGER NOT NULL DEFAULT 0
);

INSERT INTO posts (title, published, views) VALUES
    ('Birinci taslak',  0, 0),
    ('Eski hit',        1, 5000),
    ('Yayımlandı',      1, 120),
    ('Boş taslak',      0, 0);

DELETE FROM posts WHERE published = 0 AND views = 0;

SELECT * FROM posts;

Yukarıdaki örnekte, yayınlanmamış ve hiç görüntülenmemiş iki taslak kayıt silinmiştir. Yayınlanmış olan kayıtlar ise koşulu sağlamadığı için yerinde durmaktadır. WHERE ifadesi içinde IN, LIKE, BETWEEN gibi operatörleri, alt sorguları ve AND/OR gibi mantıksal birleşimleri rahatlıkla kullanabilirsiniz.

Önemli bir alışkanlık edinmek: Herhangi bir DELETE komutunu çalıştırmadan önce, aynı WHERE koşulunu bir SELECT sorgusuyla test edin.

SQL:
-- Nelerin gideceğini önizleyin:
SELECT * FROM posts WHERE published = 0 AND views = 0;

-- Satırlardan memnun musunuz? Şimdi onları silin:
DELETE FROM posts WHERE published = 0 AND views = 0;

Bu iki adımlı kontrol mekanizması, birçok veritabanını felaketten kurtarmıştır.

WHERE Olmadan DELETE Kullanmak Tabloyu Boşaltır

Eğer DELETE komutunda WHERE koşulu belirtmezseniz, tablodaki tüm kayıtlar silinir:

SQL:
CREATE TABLE log (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    message TEXT
);

INSERT INTO log (message) VALUES ('bir'), ('iki'), ('üç');

DELETE FROM log;

SELECT COUNT(*) AS remaining FROM log;

Tablo bu durumda boş kalır ancak kendisi hala mevcuttur. SQLite'da doğrudan bir TRUNCATE komutu bulunmaz; bunun yerine DELETE FROM tablo; ifadesi kullanılır. SQLite, arka planda "truncate optimizasyonu" adı verilen bir yöntemle, kayıtları tek tek silmek yerine ilgili veri sayfalarını topluca bırakır. Bu işlem hızlıdır ve aynı zamanda transactional olduğu için gerektiğinde geri alınabilir (ROLLBACK).

Eğer birincil anahtarınızda AUTOINCREMENT kullandıysanız, kayıtlar silindiğinde sayıcı otomatik olarak sıfırlanmaz. ID'leri tekrar 1'den başlatmak isterseniz, ilgili sıra kaydını da temizlemeniz gerekir:

SQL:
DELETE FROM log;
DELETE FROM sqlite_sequence WHERE name = 'log';

Basit INTEGER PRIMARY KEY (yani AUTOINCREMENT kullanmadan) tercih ediyorsanız, SQLite ID'leri serbestçe yeniden kullanacağından bu tür bir temizlemeye gerek kalmaz.

Belirli Birkaç Kaydı Silme

Belirli bir grup kaydı silmenin en temiz yolu IN operatörünü kullanmaktır:

SQL:
CREATE TABLE tasks (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    title TEXT,
    status TEXT
);

INSERT INTO tasks (title, status) VALUES
    ('dokümanları yaz', 'done'),
    ('PR incele',       'todo'),
    ('dağıt',           'done'),
    ('test yaz',        'todo'),
    ('arşivle',         'done');

DELETE FROM tasks WHERE id IN (1, 3, 5);

SELECT * FROM tasks;

Ayrıca bir alt sorgu kullanarak da silme işlemi gerçekleştirebilirsiniz. Bu yöntem, silinecek kayıtların başka bir tabloyla join veya farklı bir kriterle belirlenmesi gerektiğinde oldukça işe yarar:

SQL:
CREATE TABLE tasks (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    title TEXT,
    status TEXT
);
CREATE TABLE archived_status (status TEXT);

INSERT INTO tasks (title, status) VALUES
    ('a', 'done'), ('b', 'todo'), ('c', 'cancelled');
INSERT INTO archived_status VALUES ('done'), ('cancelled');

DELETE FROM tasks
WHERE status IN (SELECT status FROM archived_status);

SELECT * FROM tasks;

SQLite, MySQL'deki gibi DELETE ... JOIN sözdizimini desteklemez; ancak WHERE ifadesi içindeki bir alt sorgu, aynı işlevi etkin bir şekilde yerine getirebilir.

RETURNING: Silinen Kayıtları Görüntüleme

DELETE sorgusuna RETURNING ifadesi eklediğinizde, silinen kayıtları tıpkı bir SELECT sorgusunun sonuçları gibi alırsınız:

SQL:
CREATE TABLE users (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    email TEXT,
    active INTEGER NOT NULL DEFAULT 1
);

INSERT INTO users (email, active) VALUES
    ('ada@example.com',   1),
    ('boris@example.com', 0),
    ('carol@example.com', 0);

DELETE FROM users
WHERE active = 0
RETURNING id, email;

Bu sayede, silinen her kaydın id ve email gibi belirlenen değerlerine ulaşabilirsiniz. Bu özellik, aşağıdaki durumlarda oldukça faydalıdır:

• Silinen kayıtların detaylarını bir loga kaydetmek.
• Bir geri alma (undo) özelliği oluşturmak; dönen kayıtları geçici olarak saklayıp daha sonra geri yazabilirsiniz.
• Silme işleminin gerçekten beklediğiniz kayıtları etkileyip etkilemediğini tek bir sorguda ve ek bir kontrol gerektirmeden doğrulamak.

RETURNING ifadesi, INSERT, UPDATE ve DELETE komutlarının tümünde kullanılabilir.

İlişkili Kayıtlar İçin ON DELETE CASCADE Kullanımı

Birincil tablo ile ikincil tablo arasında bir foreign key ilişkisi olduğunda, birincil tablodaki bir kaydı sildiğinizde, eğer SQLite'a CASCADE yapmasını söylemezseniz ikincil tablodaki ilgili kayıtlar "öksüz" kalabilir:

SQL:
PRAGMA foreign_keys = ON;

CREATE TABLE authors (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    name TEXT
);

CREATE TABLE books (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    title TEXT,
    author_id INTEGER REFERENCES authors(id) ON DELETE CASCADE
);

INSERT INTO authors (id, name) VALUES (1, 'Le Guin'), (2, 'Borges');
INSERT INTO books (title, author_id) VALUES
    ('A Wizard of Earthsea', 1),
    ('The Dispossessed',     1),
    ('Ficciones',            2);

DELETE FROM authors WHERE id = 1;

SELECT * FROM books;

Bu örnekte, bir yazarı silmek, ona ait olan kitapları da siler. Eğer ON DELETE CASCADE özelliği tanımlanmasaydı, aynı DELETE komutu ya başarılı olur (foreign key kapalıysa) ve sahipsiz kitaplar bırakır ya da bir kısıtlama hatası verir (foreign key açıksa).

Buradaki önemli nokta şudur: SQLite'da foreign key'ler varsayılan olarak kapalıdır. Her bağlantı için PRAGMA foreign_keys = ON; komutunu çalıştırmanız gerekir. Bu pragma ayarı yapılmadığında, ON DELETE CASCADE ifadesi sessizce göz ardı edilir ve kitaplar yerinde kalır. Çoğu uygulama sürücüsü bu ayarı sizin adınıza yapar veya bir seçenek olarak sunar; kullandığınız sürücünün davranışını kontrol etmenizde fayda var.

Diğer bilmeye değer CASCADE seçenekleri şunlardır: ON DELETE SET NULL (foreign key değerini NULL yapar), ON DELETE RESTRICT (alt kayıtlar varsa silmeyi engeller) ve ON DELETE NO ACTION (varsayılan, çoğu durumda RESTRICT ile aynıdır).

LIMIT ile DELETE Kullanımı (Derleme Zamanı Seçeneği)

Bazı SQLite derlemeleri DELETE ... LIMIT sözdizimini destekler. Bu özellik, büyük tablolardan verileri parça parça silmek için oldukça kullanışlıdır:

SQL:
DELETE FROM logs
WHERE created_at < '2024-01-01'
ORDER BY created_at
LIMIT 1000;

Bu özelliğin çalışabilmesi için SQLite'ın SQLITE_ENABLE_UPDATE_DELETE_LIMIT bayrağıyla derlenmiş olması gerekir. Resmi ikili dosyalar ve çoğu dil bağlayıcısı (Python'daki sqlite3, Node'daki better-sqlite3 gibi) bu özelliği varsayılan olarak açık getirir. Eğer sizin derlemenizde açık değilse bir sözdizimi hatası alırsınız; bu durumda aynı işi bir alt sorgu kullanarak şu şekilde yapabilirsiniz:

SQL:
DELETE FROM logs
WHERE id IN (
    SELECT id FROM logs
    WHERE created_at < '2024-01-01'
    ORDER BY created_at
    LIMIT 1000
);

Büyük ölçekli silme işlemlerini küçük parçalara bölmek, işlem sürelerini kısa tutar. Bu, veritabanını okuyan diğer bağlantılar için özellikle önemlidir.

Büyük Silme İşlemlerini Transaction İçine Alın

DELETE komutu zaten örtülü olarak transactional bir işlemdir: ya tüm eşleşen kayıtlar silinir ya da hiçbiri. Ancak çok sayıda kayıt sildiğinizde, işlemi açık bir transaction içine almak size avantaj sağlar. Herhangi bir terslik fark ederseniz ROLLBACK ile işlemi geri alabilirsiniz:

SQL:
CREATE TABLE accounts (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    balance INTEGER
);

INSERT INTO accounts (balance) VALUES (100), (200), (0), (50), (0);

BEGIN;
    DELETE FROM accounts WHERE balance = 0;
    SELECT COUNT(*) AS remaining FROM accounts;
ROLLBACK;

SELECT COUNT(*) AS still_here FROM accounts;

ROLLBACK komutu, silme işlemini tamamen geri alır. Gerçek bir oturumda, sayılar doğru göründüğünde COMMIT ile işlemi onaylarsınız. Ayrıca, çok sayıda kaydı tek tek silerken bir transaction kullanmak işlemi inanılmaz derecede hızlandırır. Döngüyü BEGIN/COMMIT arasına almak, her silme için ayrı ayrı dosya eşitleme (fsync) yapılmasını önler.

Silinmeyen Durumlar ve Yanlış Anlaşılmalar

Sıkça karşılaşılan bazı kafa karışıklıklarını açıklığa kavuşturalım:

• DELETE FROM tablo; komutu tabloyu boşaltır ancak onu ortadan kaldırmaz. Tablonun kendisini silmek için DROP TABLE tablo; komutunu kullanmalısınız.
• DELETE komutu veritabanı dosyasının boyutunu küçültmez. Boşalan veri sayfaları, gelecekte kullanılmak üzere "boş" olarak işaretlenir. Disk alanını geri kazanmak için VACUUM; komutunu çalıştırmanız gerekir.
• Bir kaydı silmek, başka tablolardaki ilişkili kayıtları otomatik olarak silmez. Bunun gerçekleşmesi için hem ON DELETE CASCADE tanımlı olmalı hem de foreign key desteği açık olmalıdır.
• Hiçbir kayda denk gelmeyen bir DELETE komutu hata vermez. Bu, changes() = 0 döndüren başarılı bir ifadedir. Eğer etkilenen kayıt sayısını bilmeniz gerekiyorsa, bunu kontrol etmeniz önemlidir.

Sırada: UPSERT

Çoğu zaman aslında bir kaydı silmek istemeyebilirsiniz. Bunun yerine, kayıt yeni ise eklemek, mevcutsa güncellemek istersiniz. SQLite bu duruma UPSERT adını verir ve ON CONFLICT ifadesi sayesinde üç ayrı sorgu yerine tek bir ifadeyle bu işlemi gerçekleştirmenizi sağlar. Bir sonraki konumuz bu olacak.
 

Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)

Geri
Üst