Aliyldrim 1
Aliyldrim
aslan6474 1
aslan6474
Reklam vermek için turkmmo@gmail.com

Temel SQL Komut Rehberi: Örneklerle SQL Komut Listesi

image1b4bbda66acb6973.jpg


SQL Komut Gruplarına Bakış

SQL komutları, üstlendikleri işlevlere göre belirli kategorilere ayrılırlar. Aşağıdaki tablo, en sık başvuracağınız temel komutları bir araya getirmektedir; ilerleyen bölümlerde ise bu komutların her biri uygulama üzerinden açıklanacaktır.

KomutGrupNe yapar
CREATE TABLEDDLYeni bir tablo ve sütunlarını tanımlar
ALTER TABLEDDLSütun ekler, bir sütunu ya da tabloyu yeniden adlandırır
DROP TABLEDDLBir tabloyu bütün satırlarıyla birlikte siler
INSERTDMLYeni satırlar ekler
UPDATEDMLVar olan satırlardaki değerleri değiştirir
DELETEDMLSatırları siler
SELECTDQLSatırları okur; WHERE ile filtreler, ORDER BY ile sıralar
BEGIN, COMMIT, ROLLBACKTCLDeğişiklikleri birlikte başarılı ya da birlikte başarısız olacak şekilde gruplar

Bu yapılandırmada DDL veri tanımlama dili, DML veri işleme dili, DQL veri sorgulama dili ve TCL ise işlem kontrol dili (transaction control) olarak adlandırılır. Kavramsal isimlerden ziyade işlevsel farkı kavramak kritiktir: DDL veritabanının iskeletini kurarken, DML doğrudan içerideki verilerle etkileşime girer.

CREATE TABLE ile Tablo Oluşturma

Bir tablo inşa etmek için CREATE TABLE komutu kullanılır. Bu komutla tabloya bir isim verilir, sütunlar belirlenir ve bu sütunların veri tipleri ile uyması gereken kurallar tanımlanır. SQL ile ilgili diğer tüm işlemler, bu şekilde oluşturulmuş bir tablo yapısına ihtiyaç duyar.

SQL:
CREATE TABLE students (
    id INTEGER PRIMARY KEY,
    name TEXT NOT NULL,
    grade INTEGER
);

SELECT name, sql FROM sqlite_master WHERE type = 'table';

Tablo oluştururken NOT NULL, UNIQUE veya DEFAULT gibi kısıtlamalar kullanarak verilerin doğruluğunu kontrol altına alabilirsiniz.

INSERT: Veri Girişi

Tabloya yeni satırlar eklemek istediğinizde INSERT INTO komutuna başvurursunuz. İşlem sırasında önce hedef sütunları belirtmeli, ardından bu sıraya uygun değerleri girmelisiniz.

SQL:
CREATE TABLE students (id INTEGER PRIMARY KEY, name TEXT NOT NULL, grade INTEGER);

INSERT INTO students (name, grade) VALUES ('Ada', 91);
INSERT INTO students (name, grade) VALUES
    ('Boris', 78),
    ('Rosa', 85);

SELECT * FROM students;

Kodu çalıştırdığınızda id sütununun otomatik olarak dolduğunu fark edeceksiniz. INTEGER PRIMARY KEY olarak tanımlanmış bir alana veri gönderilmediğinde, sistem otomatik olarak bir sonraki ID numarasını atar.

SELECT: Verileri Listeleme ve Filtreleme

SQL dünyasında en sık kullanılan komut olan SELECT, verileri okumanızı sağlar. Hangi sütunların görüneceğini seçebilir, WHERE ile belirli kriterlere göre filtreleme yapabilir ve sonuçları ORDER BY ile belirli bir düzene sokabilirsiniz.

SQL:
CREATE TABLE students (id INTEGER PRIMARY KEY, name TEXT NOT NULL, grade INTEGER);
INSERT INTO students (name, grade) VALUES ('Ada', 91), ('Boris', 78), ('Rosa', 85), ('Chen', 62);

SELECT name, grade
FROM students
WHERE grade >= 80
ORDER BY grade DESC;

Örnekte, yalnızca WHERE koşulunu sağlayan veriler listelenir ve sıralama en yüksek nota göre yapılır.

UPDATE: Mevcut Verileri Güncelleme

Kayıtlı veriler üzerinde değişiklik yapmak için UPDATE kullanılır. Güncellenecek satırları belirlemek için mutlaka WHERE koşulu eklenmelidir; aksi takdirde tablodaki tüm satırlar yeni değerle değiştirilir.

SQL:
CREATE TABLE students (id INTEGER PRIMARY KEY, name TEXT NOT NULL, grade INTEGER);
INSERT INTO students (name, grade) VALUES ('Ada', 91), ('Boris', 78), ('Rosa', 85);

UPDATE students
SET grade = 82
WHERE name = 'Boris';

SELECT * FROM students;

Hangi satırların etkileneceğinden emin değilseniz, güncelleme öncesinde aynı koşulu bir SELECT sorgusuyla test etmeniz güvenli bir yöntemdir.

DELETE: Kayıt Silme

DELETE FROM komutu, WHERE ifadesiyle belirtilen şartlara uyan satırları kalıcı olarak kaldırır. UPDATE komutunda olduğu gibi, bir sınırlandırma getirilmezse tablodaki bütün veriler silinir.

SQL:
CREATE TABLE students (id INTEGER PRIMARY KEY, name TEXT NOT NULL, grade INTEGER);
INSERT INTO students (name, grade) VALUES ('Ada', 91), ('Boris', 78), ('Rosa', 85), ('Chen', 62);

DELETE FROM students
WHERE grade < 70;

SELECT * FROM students;

Örnek kodu çalıştırdığınızda, sadece "Chen" ile ilgili kaydın silindiğini, diğer verilerin korunduğunu görebilirsiniz.

ALTER TABLE ve DROP TABLE: Yapısal Değişiklikler ve Tabloyu Kaldırma

Mevcut bir tablonun yapısını, içindeki verileri silmeden değiştirmek isterseniz ALTER TABLE komutunu kullanmalısınız. Tabloyu veritabanından tamamen silmek için ise DROP TABLE komutu kullanılır.

SQL:
CREATE TABLE students (id INTEGER PRIMARY KEY, name TEXT NOT NULL);
INSERT INTO students (name) VALUES ('Ada'), ('Boris');

ALTER TABLE students ADD COLUMN email TEXT;
UPDATE students SET email = lower(name) || '@school.test';
SELECT * FROM students;

CREATE TABLE old_notes (id INTEGER PRIMARY KEY, body TEXT);
DROP TABLE old_notes;
SELECT name FROM sqlite_master WHERE type = 'table';

Tabloya yeni bir sütun eklendiğinde, siz manuel bir giriş yapana kadar eski satırlarda bu alan NULL değeriyle görünür. SQLite üzerinde bu komutların belirli sınırları olabileceğini unutmayın.

JOIN: Farklı Tabloları İlişkilendirme

JOIN ifadesi, iki farklı tabloyu ortak bir sütun aracılığıyla birleştirerek tek bir sonuç kümesi elde etmenizi sağlar.

SQL:
CREATE TABLE students (id INTEGER PRIMARY KEY, name TEXT NOT NULL);
CREATE TABLE enrollments (student_id INTEGER, course TEXT);

INSERT INTO students (name) VALUES ('Ada'), ('Boris'), ('Rosa');
INSERT INTO enrollments VALUES (1, 'Math'), (1, 'Physics'), (3, 'Art');

SELECT students.name, enrollments.course
FROM students
INNER JOIN enrollments ON enrollments.student_id = students.id
ORDER BY students.name;

Örnekte INNER JOIN kullanıldığı için sadece eşleşen veriler listelenir; örneğin ders kaydı bulunmayan bir öğrenci sonuçlarda yer almaz. Eğer dersi olmayan öğrencilerin de görünmesini isteseydiniz LEFT JOIN kullanmanız gerekecekti.

GROUP BY: Verileri Gruplandırarak Özetleme

Benzer değerlere sahip satırları bir araya getirmek için GROUP BY kullanılır. Bu komut genellikle COUNT (sayma) veya AVG (ortalama) gibi istatistiksel fonksiyonlarla birlikte çalışarak her grup için özet bilgiler sunar.

SQL:
CREATE TABLE enrollments (student TEXT, course TEXT, score INTEGER);
INSERT INTO enrollments VALUES
    ('Ada', 'Math', 91), ('Boris', 'Math', 78),
    ('Ada', 'Art', 88), ('Rosa', 'Art', 95), ('Chen', 'Art', 70);

SELECT course, COUNT(*) AS students, AVG(score) AS average
FROM enrollments
GROUP BY course
ORDER BY course;

Bu yapı sayesinde veriler üzerinde kategorik analizler yapabilir ve gruplanmış sonuçları filtrelemek için HAVING ifadesinden yararlanabilirsiniz.

BEGIN, COMMIT ve ROLLBACK: İşlem (Transaction) Yönetimi

Birden fazla SQL işlemini tek bir paket haline getirmek için transaction yapısı kullanılır. COMMIT tüm işlemleri kalıcı olarak kaydederken, ROLLBACK yapılan tüm değişiklikleri iptal ederek verileri eski haline döndürür.

SQL:
CREATE TABLE accounts (name TEXT, balance INTEGER);
INSERT INTO accounts VALUES ('Ada', 100), ('Boris', 50);

BEGIN;
UPDATE accounts SET balance = balance - 30 WHERE name = 'Ada';
UPDATE accounts SET balance = balance + 30 WHERE name = 'Boris';
COMMIT;

BEGIN;
UPDATE accounts SET balance = 0;
ROLLBACK;

SELECT * FROM accounts;

Kodu çalıştırdığınızda para transferinin başarıyla onaylandığını (commit), ancak ikinci işlemin geri alındığını (rollback) göreceksiniz. Bu, veri tutarlılığını sağlamak için hayati önem taşır.

SQLite ve Diğer Veritabanı Sistemleri Arasındaki Farklar

Burada kullanılan SQL komutları standarttır; yani MySQL veya PostgreSQL gibi sistemlerde de genel olarak aynı mantıkla çalışırlar. Ancak uygulama tarafında kullanılan SQLite ile diğer büyük sistemler arasında bazı teknik farklılıklar bulunur:

• Tablo Listeleme Metodu: Mevcut tabloları görmek için SQLite üzerinde sqlite_master tablosu sorgulanır. Buna karşın MySQL'de SHOW TABLES, PostgreSQL'de ise information_schema.tables yapısı kullanılır.
• Otomatik Artan Değerler: SQLite'ta INTEGER PRIMARY KEY tanımı otomatik sayı üretmek için yeterlidir. MySQL'de bunun için AUTO_INCREMENT, PostgreSQL'de ise SERIAL veya özel kimlik sütunu tanımları gerekir.
• Yetkilendirme ve Şema Kısıtlamaları: SQLite dosya tabanlı bir sistem olduğu için kullanıcı izinlerini yöneten GRANT veya REVOKE komutlarını barındırmaz. Ayrıca SQLite'ta ALTER TABLE ile bir sütunun tipini doğrudan değiştirmek mümkün değildir.
 

Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)

Geri
Üst