- Katılım
- 23 Ocak 2016
- Konular
- 8,370
- Mesajlar
- 18,399
- Online süresi
- 4mo 19d
- Reaksiyon Skoru
- 4,085
- Altın Konu
- 0
- Başarım Puanı
- 506
- MmoLira
- 109
- DevLira
- 0
ROHAN2 WORLD 1-120 TR TİPİ OFFICIAL YOHARA, BALATHOR VE AMON! 80. GÜNÜNDE! +10.000 ONLİNE! HİLE VE BOT %100 ENGELLİ HEMEN TIKLA!
Jeotermal sistemlerden yararlanma;
Günümüzde, 3 km.’den az derinlikte, hazne kaya hacmi 5 km3’den fazla, sorun oluşturmayan (kabuklaşma, korozyon ) , yüksek sıcaklıkta (180◦C -200◦C) , yeterince geçirgen ve gözenekli kayalarda açılan kuyulardan elektrik üretimine yönelinmiştir.Yeryüzünde bu koşullara uygun jeotermal alanlar enderdir.
Jeotermal sistemlerin kullanma alanları;
180◦C ve yukarısı: Başta elektrik üretimi olmak üzere, diğer tüm alanlarda kullanma olanakları.
180◦C-140◦C arası :Bazı özel akışkanlar (freon, izobütan, organik maddeler) kullanarak elektrik üretimi, Süt,salça gibi maddeleri buharlaştırma yolu ile konsantre etme,Su ısısını amonyak yardımı ile soğurmak, Kağıt sanayinde kullanmak,Hidrojen sülfir yöntemi ile ağır su elde etmek, Diyatome, balık ve kerestelerin kurutulması, Bayer yöntemi ile AI2O3 elde etmek, Meyve ve sebzeleri kurutmak.
140◦C-80◦C arası: Şeker fabrikalarında, şekerin buharlaştırılmasında, Buharlaştırma ile tuz, damıtma ile tatlı su elde etmek, Birçok tuzları buharlaştırma ile derişimlerini artırmak, Prefabrik yapılarda kalıpların kurutulmasında, Organik maddelerin, deniz yosunlarının, otların, sebzelerin kurutulması, Yünlerin yıkanması ve kurutulması, Balıkların kurutulması, Konut, sera ve ahırların ısıtılması,
80◦C-20◦C arası: Soğutmada (alt sınır), Sera konut ve zemin ısıtılmasında, Mantar yetiştiriliciğinde, Banyoda, Soğuk bölgelerde zemin ve tesislerin ısıtılması, Yüzme havuz-
larında, fermantasyon ve biyolojik bozunumu hızlandırmada, Soğuk bölgelerde maden ocaklarının ısıtılmasında, donmayı önlemede, Kuluçka ve balık üretiminde kullanmak.
JEOTERMAL SİSTEM ARAŞTIRILMALARI
Jeotermal araştırmalarda, sistemlerin depo veya devirli oluşlarının belirlenmesi önemli-
dir.Jeotermal depo sistemleri ender bulunduğundan, devirli sistemler önem arzeder.Jeotermal araştırmalar genelde şu amaçları gerçekleştirmek için yapılır.
1.) Jeotermal yörelerin saptanması,
2.) Bu alanların semitermal veya hipertermal oluşları,
3.) Jeotermal alanlarda, hidrojeolojik koşulların saptanması: Hazne kaya, örtü kaya, beslenme alanları, hazne kaya gözenekliliği, geçirgenliği ve benzeri özellikler,
4.) Hipertermal alanlarda buhar ve sıcak su oluşu,
5.) Termal alanların yeri, yayılımı, hazne kaya derinliği, sıcaklığı,verimi, beslenme alanları, açılacak kuyuların yerleri,
6.) Sıcak akışkanların jeokimyasal özelilkleri; Kabuklaşma, korozyon, çevre kirlenmesi, ekonomik tuz çökelleri ve benzerleri,
7.) Bu çalışmalar sonucunda, jeotermal alanın ısı miktarları veya öngörülen termal tesislerin kapasitesinin tahmini,
8.) Başarılı veya başarısızlık durumlarında, araştırma ve açılacak kuyuların masraflarının belirlenmesidir.
Jeotermal araştırmalar :Tek bir araştırma yöntemi, jeotermal araştırmalar için yeterli değil-
dir.Bir bölgeye uygulanan yöntem, diğeri için gecerli olmayabilir.İzlenecek safhalar şöyledir; Kaynak toplamak,
Uzaktan algılama ile araştırma,
Jeoloji ve hidrojeoloji araştırmaları,
Jeokimyasal araştırmalar,
Jeofizik araştırmalar,
Araştırma ve üretim sondajlarıdır.
1.) Kaynak toplama
Jeotermal araştırmalarda, genel olarak şu bilgiler derlenir;
-Yapılacak incelemelerin amacı, istenen hassasiyet ve içeriğini belirlemek
- İncelenecek alanı bir harita üzerine sınırlamak,
- Hava fotoğrafları hakkında bilgileri kaydetmek,
-Ön çalışmalarda, özellikle küçük ölçekli haritalar tercih edilmeli,
- Bölge hakkında daha önce yazılmış rapor, hazırlanmış jeoloji, maden, hidrojeoloji, kara yolları, topoğrafya haritaları,kuyu logları, alterasyon zonlarından alınan kil veya kaya örneklerinin incelenme ve yorumlarını toplamak,
- Bölge iklim koşulları, doğal bitki örtüsü türleri ile zemin yapısı arasında ilişkileri, tarım, ulaşım, ekonomik yapı, bölgede yaşayan insanların örf, adet ve yabancılara karşı tutumları gibi bilgileri edinmek,
- Yörede yapılan tüm sıcak ve soğuk suların kimyasal tahlillerini derlemek,
- Bölgede yapılan tüm jeofizik verileri toplamaktır.
2.) Uzaktan algılama ile araştırma
Jeotermal alanların incelenmesinde hava fotoğrafları, jeoloji ve hidrojeoloji araştırmalarında vazgeçilmez bir gerçektir.Hava fotoğraflarından jeoloji ve hidrojeolojide yararlanma yöntemleri, kısaca şöyledir;
- Tabaka eğimi, kalınlığı, kıvrım eksenleri ve dalımı, fay atımları, yamaç eğimleri hesapedilebilir.
- Arazinin tektonik ve litolojik haritaları çıkartabilir,
-Akarsu ağı, bitki örtüsünün incelenmesi ile fay, kırık, tabaka eğimleri, zeminin su içeriği belirlenebilir,
- Volkanik yapılar ve şekiller saptanabilir,
-Termal kızıl ötesi hava fotoğrafları ile yüksek ısı akılı alanlar belirlenebilir.Sıcak su kaynakları, fümeroller ve buhar çıkan yerler, çevrelerine göre çok sıcak olduklarından, termal kızıl ötesi fotoğraflarda açık renk tonlarında izlenir,
- Hava fotoğrafları üzerinde izlenen bazı süreksizlikler, jeotermal alanlar hakkında bilgi verebilir.
- Beslenme alanları, örtü kaya, hazne kaya, ısı kaynağı belirlenebilir.Bunların yayılımı, kalınlığı, litolojik özellikleri incelenerek, uygun sondaj yerleri saptanabilir.
3.) Jeoloji ve hidrojeoloji araştırmaları
Jeolog ve hidrojeoloğun amacı, jeotermal sistemin tipini belirleyerek , 3 boyutlu jeoloji modelini ortaya koymak, diğer bilim dalları yardımı ile deneme ve daha sonra üretim kuyularının yerlerini saptamaktadır.Jeolojik çalışmalar şöyledir;
- Jeotermal alanın sınırlarını belirlemek, üç boyutlu yapısını ortaya koymak,
- Jeotermal alanın yapısal ve tektonik haritalarının yapılması,
- Jeolojik haritalarla farklı litolojik tortul oluşukların, volkanik kayaların ayırımı ve yaşlarının belirlenmesi,
- Örtü kaya, hazne kaya ve ısı kaynağının saptanması,
- Örtü ve hazne kayaların izopak, izobat haritaları, jeotermal alanların blok ve panel diyagramlarının hazırlanması,
- Arazide, bozunmamış ve hidrotermal alterasyon zonlarından alınan örneklerin mineralojik, petrografik incelenmesi gibi çalışmalardır.
Jeotermal araştırmalarda hidrojeolog, başta jeolojik araştırmalara katılırken, şu sorulara yanıt arar;
- Örtü ve hazne kayaların gözeneklilik ve geçirgenliği hakkında bilgi edinmek,
- Beslenme alanları ve YAS akım yönlerinin saptanması,
- Sıcak ve soğuk sular arasındaki ilişkilerin belirlenmesi,
- Sıcak suların yüzeye çıkış şekilleri ve çıkış yörelerinin belirlenmesi,
- Havzanın hidrojeolojik bütçesinin hazırlanması,
- İzotop yöntemleri ile sıcak suların kökeni, yaşı ve sıcaklığı hakkında bilgi edinmek mümkündür.
- Kimyasal jeotermometrelerle hazne kaya sıcaklıklarını saptamak,
- Yüzeye erişen sıcak suların kimyasal özelliklerinden, hazne kayadaki suların kimyasal yapılarını belirlemek,
- Suların kabuklaşma ve çürütme özelliklerini incelemek,
- Yüzeyde izlenen buhar ve sıcak suların debisi, sıcaklık ölçünleri ile elde edilecek minimum enerjinin saptanmasıdır.
4.) Jeokimyasal araştırmalar
Jeotermal incelemelerdende en ucuz yöntemlerden biridir,Ayrıntılı jeokimyasal tahlil-
lere girmeden, ilk gözlemlerle suyun jeokimyasal özellikleri hakkında bilgi dinilebilir.Kaynak veya kuyu çevresinde izlenen çökelme ve kabuklaşmalar, jeokimyasal çökel cinsi ve miktarı hakkında bilgi verir.
Jeokimyasal araştırmalar; Sıcak ve soğuk suların kimyasal tahlilleri, sulardaki gazların, radiyoaktif maddelerin saptanması gibi işlemlerdir.
Günümüzde, 3 km.’den az derinlikte, hazne kaya hacmi 5 km3’den fazla, sorun oluşturmayan (kabuklaşma, korozyon ) , yüksek sıcaklıkta (180◦C -200◦C) , yeterince geçirgen ve gözenekli kayalarda açılan kuyulardan elektrik üretimine yönelinmiştir.Yeryüzünde bu koşullara uygun jeotermal alanlar enderdir.
Jeotermal sistemlerin kullanma alanları;
180◦C ve yukarısı: Başta elektrik üretimi olmak üzere, diğer tüm alanlarda kullanma olanakları.
180◦C-140◦C arası :Bazı özel akışkanlar (freon, izobütan, organik maddeler) kullanarak elektrik üretimi, Süt,salça gibi maddeleri buharlaştırma yolu ile konsantre etme,Su ısısını amonyak yardımı ile soğurmak, Kağıt sanayinde kullanmak,Hidrojen sülfir yöntemi ile ağır su elde etmek, Diyatome, balık ve kerestelerin kurutulması, Bayer yöntemi ile AI2O3 elde etmek, Meyve ve sebzeleri kurutmak.
140◦C-80◦C arası: Şeker fabrikalarında, şekerin buharlaştırılmasında, Buharlaştırma ile tuz, damıtma ile tatlı su elde etmek, Birçok tuzları buharlaştırma ile derişimlerini artırmak, Prefabrik yapılarda kalıpların kurutulmasında, Organik maddelerin, deniz yosunlarının, otların, sebzelerin kurutulması, Yünlerin yıkanması ve kurutulması, Balıkların kurutulması, Konut, sera ve ahırların ısıtılması,
80◦C-20◦C arası: Soğutmada (alt sınır), Sera konut ve zemin ısıtılmasında, Mantar yetiştiriliciğinde, Banyoda, Soğuk bölgelerde zemin ve tesislerin ısıtılması, Yüzme havuz-
larında, fermantasyon ve biyolojik bozunumu hızlandırmada, Soğuk bölgelerde maden ocaklarının ısıtılmasında, donmayı önlemede, Kuluçka ve balık üretiminde kullanmak.
JEOTERMAL SİSTEM ARAŞTIRILMALARI
Jeotermal araştırmalarda, sistemlerin depo veya devirli oluşlarının belirlenmesi önemli-
dir.Jeotermal depo sistemleri ender bulunduğundan, devirli sistemler önem arzeder.Jeotermal araştırmalar genelde şu amaçları gerçekleştirmek için yapılır.
1.) Jeotermal yörelerin saptanması,
2.) Bu alanların semitermal veya hipertermal oluşları,
3.) Jeotermal alanlarda, hidrojeolojik koşulların saptanması: Hazne kaya, örtü kaya, beslenme alanları, hazne kaya gözenekliliği, geçirgenliği ve benzeri özellikler,
4.) Hipertermal alanlarda buhar ve sıcak su oluşu,
5.) Termal alanların yeri, yayılımı, hazne kaya derinliği, sıcaklığı,verimi, beslenme alanları, açılacak kuyuların yerleri,
6.) Sıcak akışkanların jeokimyasal özelilkleri; Kabuklaşma, korozyon, çevre kirlenmesi, ekonomik tuz çökelleri ve benzerleri,
7.) Bu çalışmalar sonucunda, jeotermal alanın ısı miktarları veya öngörülen termal tesislerin kapasitesinin tahmini,
8.) Başarılı veya başarısızlık durumlarında, araştırma ve açılacak kuyuların masraflarının belirlenmesidir.
Jeotermal araştırmalar :Tek bir araştırma yöntemi, jeotermal araştırmalar için yeterli değil-
dir.Bir bölgeye uygulanan yöntem, diğeri için gecerli olmayabilir.İzlenecek safhalar şöyledir; Kaynak toplamak,
Uzaktan algılama ile araştırma,
Jeoloji ve hidrojeoloji araştırmaları,
Jeokimyasal araştırmalar,
Jeofizik araştırmalar,
Araştırma ve üretim sondajlarıdır.
1.) Kaynak toplama
Jeotermal araştırmalarda, genel olarak şu bilgiler derlenir;
-Yapılacak incelemelerin amacı, istenen hassasiyet ve içeriğini belirlemek
- İncelenecek alanı bir harita üzerine sınırlamak,
- Hava fotoğrafları hakkında bilgileri kaydetmek,
-Ön çalışmalarda, özellikle küçük ölçekli haritalar tercih edilmeli,
- Bölge hakkında daha önce yazılmış rapor, hazırlanmış jeoloji, maden, hidrojeoloji, kara yolları, topoğrafya haritaları,kuyu logları, alterasyon zonlarından alınan kil veya kaya örneklerinin incelenme ve yorumlarını toplamak,
- Bölge iklim koşulları, doğal bitki örtüsü türleri ile zemin yapısı arasında ilişkileri, tarım, ulaşım, ekonomik yapı, bölgede yaşayan insanların örf, adet ve yabancılara karşı tutumları gibi bilgileri edinmek,
- Yörede yapılan tüm sıcak ve soğuk suların kimyasal tahlillerini derlemek,
- Bölgede yapılan tüm jeofizik verileri toplamaktır.
2.) Uzaktan algılama ile araştırma
Jeotermal alanların incelenmesinde hava fotoğrafları, jeoloji ve hidrojeoloji araştırmalarında vazgeçilmez bir gerçektir.Hava fotoğraflarından jeoloji ve hidrojeolojide yararlanma yöntemleri, kısaca şöyledir;
- Tabaka eğimi, kalınlığı, kıvrım eksenleri ve dalımı, fay atımları, yamaç eğimleri hesapedilebilir.
- Arazinin tektonik ve litolojik haritaları çıkartabilir,
-Akarsu ağı, bitki örtüsünün incelenmesi ile fay, kırık, tabaka eğimleri, zeminin su içeriği belirlenebilir,
- Volkanik yapılar ve şekiller saptanabilir,
-Termal kızıl ötesi hava fotoğrafları ile yüksek ısı akılı alanlar belirlenebilir.Sıcak su kaynakları, fümeroller ve buhar çıkan yerler, çevrelerine göre çok sıcak olduklarından, termal kızıl ötesi fotoğraflarda açık renk tonlarında izlenir,
- Hava fotoğrafları üzerinde izlenen bazı süreksizlikler, jeotermal alanlar hakkında bilgi verebilir.
- Beslenme alanları, örtü kaya, hazne kaya, ısı kaynağı belirlenebilir.Bunların yayılımı, kalınlığı, litolojik özellikleri incelenerek, uygun sondaj yerleri saptanabilir.
3.) Jeoloji ve hidrojeoloji araştırmaları
Jeolog ve hidrojeoloğun amacı, jeotermal sistemin tipini belirleyerek , 3 boyutlu jeoloji modelini ortaya koymak, diğer bilim dalları yardımı ile deneme ve daha sonra üretim kuyularının yerlerini saptamaktadır.Jeolojik çalışmalar şöyledir;
- Jeotermal alanın sınırlarını belirlemek, üç boyutlu yapısını ortaya koymak,
- Jeotermal alanın yapısal ve tektonik haritalarının yapılması,
- Jeolojik haritalarla farklı litolojik tortul oluşukların, volkanik kayaların ayırımı ve yaşlarının belirlenmesi,
- Örtü kaya, hazne kaya ve ısı kaynağının saptanması,
- Örtü ve hazne kayaların izopak, izobat haritaları, jeotermal alanların blok ve panel diyagramlarının hazırlanması,
- Arazide, bozunmamış ve hidrotermal alterasyon zonlarından alınan örneklerin mineralojik, petrografik incelenmesi gibi çalışmalardır.
Jeotermal araştırmalarda hidrojeolog, başta jeolojik araştırmalara katılırken, şu sorulara yanıt arar;
- Örtü ve hazne kayaların gözeneklilik ve geçirgenliği hakkında bilgi edinmek,
- Beslenme alanları ve YAS akım yönlerinin saptanması,
- Sıcak ve soğuk sular arasındaki ilişkilerin belirlenmesi,
- Sıcak suların yüzeye çıkış şekilleri ve çıkış yörelerinin belirlenmesi,
- Havzanın hidrojeolojik bütçesinin hazırlanması,
- İzotop yöntemleri ile sıcak suların kökeni, yaşı ve sıcaklığı hakkında bilgi edinmek mümkündür.
- Kimyasal jeotermometrelerle hazne kaya sıcaklıklarını saptamak,
- Yüzeye erişen sıcak suların kimyasal özelliklerinden, hazne kayadaki suların kimyasal yapılarını belirlemek,
- Suların kabuklaşma ve çürütme özelliklerini incelemek,
- Yüzeyde izlenen buhar ve sıcak suların debisi, sıcaklık ölçünleri ile elde edilecek minimum enerjinin saptanmasıdır.
4.) Jeokimyasal araştırmalar
Jeotermal incelemelerdende en ucuz yöntemlerden biridir,Ayrıntılı jeokimyasal tahlil-
lere girmeden, ilk gözlemlerle suyun jeokimyasal özellikleri hakkında bilgi dinilebilir.Kaynak veya kuyu çevresinde izlenen çökelme ve kabuklaşmalar, jeokimyasal çökel cinsi ve miktarı hakkında bilgi verir.
Jeokimyasal araştırmalar; Sıcak ve soğuk suların kimyasal tahlilleri, sulardaki gazların, radiyoaktif maddelerin saptanması gibi işlemlerdir.
