Metinlerle Çalışmak ve Metotlar
Python'da string'ler, karakter dizileridir ve programlama sürecinde en sık başvurduğunuz veri tipidir. Kullanıcı isimlerinden dosya yollarına, API yanıtlarından URL'lere kadar karşılaştığınız hemen her metinsel veri bir string içerisinde yer alır.
String'leri tek, çift veya üçlü tırnak kullanarak oluşturabilirsiniz:
Python:
a = "double"
b = 'single'
c = """triple for
multi-line content"""
print(a, b)
print(c)
Tek ve çift tırnaklar aynı işlevi görür. Metin içindeki tırnak işaretlerini "kaçırmak" (escape) zorunda kalmamak için hangisi daha uygunsa onu seçin. Örneğin;
"don't" yazımı sadeyken, 'don\'t' kullanımı ters eğik çizgi gerektirir.String'lerin değiştirilemez (immutable) olduğunu unutmayın. Bir string oluşturulduktan sonra mevcut bir karakteri doğrudan değiştiremezsiniz. String üzerinde yaptığınız her işlem aslında size yeni bir string döndürür. Bu nedenle
text.upper() yazmak yeterli değildir; sonucu saklamak için text = text.upper() şeklinde yeniden atama yapmanız gerekir.Birleştirme ve Tekrarlama
Metinleri bir araya getirmek veya çoğaltmak için şu iki operatör çoğu zaman yeterlidir:
Python:
greeting = "hello" + ", " + "world"
print(greeting)
separator = "-" * 20
print(separator)
+ operatörü string'leri birbirine eklerken, * operatörü bir string'i belirtilen sayıda tekrarlar. Her iki işlem de sonuç olarak yeni bir string üretir.Çok fazla parçayı
+ ile birleştirmek kodun okunabilirliğini bozar. Farklı veri tiplerini bir metne dahil etmek istediğinizde f-string'leri kullanın.f-String'ler: Modern Formatlama
Tırnak işaretinin hemen önüne
f harfi eklediğinizde, string bir şablona dönüşür. Süslü parantezler {...} içine yazdığınız her ifade, kendi değeriyle değiştirilerek metne yerleştirilir:
Python:
name = "Rosa"
hour = 9
temp = 72.6
print(f"Good morning, {name}.")
print(f"It's {hour} o'clock and {temp} degrees outside.")
print(f"In two hours it'll be {hour + 2} o'clock.")
Parantezlerin içerisine değişkenler, matematiksel işlemler, metot veya fonksiyon çağrıları yazabilirsiniz. Ancak kodun sade kalması adına, çok karmaşık hesaplamaları önce bir değişkene atayıp sonra f-string içinde kullanmanız daha doğru olur.
f-string'ler; hizalama, doldurma ve sayı biçimlendirme gibi işlemler için iki noktadan sonra gelen biçim belirteçlerini de destekler:
Python:
total = 1234.5678
print(f"Total: {total:.2f}") # 1234.57 - iki ondalık basamak
print(f"Padded: {42:>5}") # " 42" - 5 karakterde sağa hizalı
print(f"As percent: {0.875:.1%}") # 87.5%
print(f"With commas: {1_000_000:,}") # 1,000,000
Bu belirteçler
str.format() metoduyla aynıdır ve temel konulara hakim olduğunuzda incelemeniz faydalı olacaktır. Başlangıç aşamasında bunlara çok fazla ihtiyaç duymazsınız.Dilimleme: Metinden Parça Alma
String'ler, diziler gibi indekslenebilir yapılardır. Her karakterin 0'dan başlayan bir pozisyonu vardır. Bu sayede tek bir karakteri veya belirli bir aralığı seçebilirsiniz:
Python:
word = "python"
print(word[0]) # 'p' - ilk karakter
print(word[-1]) # 'n' - son karakter
print(word[0:2]) # 'py' - 0'dan 2'ye kadar (2 dahil değil)
print(word[2:]) # 'thon' - indeks 2'den sona
print(word[:2]) # 'py' - baştan indeks 2'ye
print(word[::-1]) # 'nohtyp' - ters çevrilmiş
[start:stop:step] yapısı listeler ve diğer dizilerde de karşınıza çıkar; bu mantığı kavramak programlama genelinde size zaman kazandırır.Şu iki noktaya dikkat edin:
•
stop indeksi dahil değildir: word[0:2] ifadesi 0 ve 1. indeksleri alır, 2. indeksi dışarıda bırakır.• Negatif indeksler sondan saymaya başlar:
-1 son karakteri, -2 ise sondan ikinci karakteri ifade eder.String Ters Çevirme İşlemi
String'ler değiştirilemez olduğu için yerleşik bir
.reverse() metoduna sahip değillerdir. Ancak adım değerini -1 yaparak dilimleme yöntemiyle bu işlemi tek satırda gerçekleştirebilirsiniz:
Python:
word = "python"
reversed_word = word[::-1]
print(reversed_word)
word[::-1] ifadesi "baştan sona, birer birer geri git" anlamına gelir ve tamamen yeni bir string oluşturur; orijinal metin değişmez. Eğer yeni bir string oluşturmadan sadece karakterler arasında ters yönde gezinmek isterseniz, reversed(word) fonksiyonu size bir yineleyici (iterator) döndürür.String Uzunluğunu Ölçmek
Metnin kaç karakterden oluştuğunu öğrenmek için
len(text) fonksiyonu kullanılır:
Python:
name = "python"
print(len(name))
print(len(""))
len fonksiyonunun baytları değil, Unicode kod noktalarını saydığını unutmayın. Örneğin len("café") ifadesi, UTF-8 kodlamasında daha fazla bayt kaplasa dahi 5 değil, 4 sonucunu verir; ki genellikle istenen budur.Alt Dize Kontrolü
Bir metnin belirli bir parçayı içerip içermediğini kontrol etmek için İngilizce cümle yapısına benzer
in operatörü kullanılır:
Python:
text = "Welcome to Python"
print("Python" in text) # True
print("python" in text) # False - büyük/küçük harfe duyarlı
print("Java" not in text) # True
Büyük ve küçük harf ayrımını ortadan kaldırmak için kontrol yapmadan önce her iki tarafı da aynı formata getirmelisiniz:
Python:
text = "Welcome to Python"
needle = "PYTHON"
print(needle.lower() in text.lower())
Eğer sadece varlık kontrolü değil de konum bilgisi istiyorsanız
.find() metodunu kullanın; bu metot indeks numarasını döndürür, alt dize bulunamazsa -1 sonucunu verir.Sık Kullanılan String Metotları
Python'da onlarca string metodu bulunur ancak şu grup en sık başvuracağınız olanlardır:
Python:
text = " Hello, Python World "
print(text.strip()) # baştaki/sondaki boşlukları kaldırır
print(text.lower()) # " hello, python world "
print(text.upper()) # " HELLO, PYTHON WORLD "
print(text.replace("Python", "PY"))
print(text.startswith(" Hello"))
print(text.endswith("World "))
print(text.find("Python")) # "Python"un başladığı indeks; yoksa -1
Bölme ve birleştirme işlemleri:
Python:
csv = "alpha,beta,gamma,delta"
parts = csv.split(",")
print(parts)
rejoined = " | ".join(parts)
print(rejoined)
.split(separator) metodu bir string'i parçalayarak listeye dönüştürür. separator.join(list_of_strings) ise listedeki string'leri tekrar tek bir metin haline getirir. Bu iki metot, gerçek hayattaki metin işlemlerinin büyük bir kısmını karşılar.Kullanışlı bir başka ikili daha:
Python:
line = "name = Rosa"
key, value = line.split("=")
print(key.strip(), "->", value.strip())
Bu yapı, tek satırlık yapılandırma girdilerini temizleyip ayrıştırmak için idealdir. Küçük dokunuşlarla büyük kolaylık sağlar.
İçerik Doğrulama
Bazı metotlar,
if koşullarında kullanılabilecek boolean (True/False) değerler döndürür:
Python:
print("42".isdigit())
print("abc".isalpha())
print("abc123".isalnum())
print(" ".isspace())
print("PYTHON".isupper())
print("hello".islower())
Bu metotları kullanırken dikkatli olun; Unicode karakterlerin hepsini beklediğiniz şekilde işlemeyebilirler. ASCII dışındaki karakterlerle çalışırken
regex veya unicodedata modüllerine güvenmek daha sağlıklıdır.Özel Karakterleri Kaçırma
Belirli karakterlerin metin içinde olduğu gibi görünebilmesi için ters eğik çizgi kullanılması gerekir:
Python:
newline = "first line\nsecond line"
tab = "col1\tcol2"
quote = "She said \"hi\""
back = "C:\\path\\to\\file"
print(newline)
print(tab)
print(quote)
print(back)
Özellikle Windows dosya yolları veya regex ifadeleri yazarken "raw string"ler işinizi kolaylaştırır. Tırnağın başına
r eklediğinizde, ters eğik çizgiler artık kaçış karakteri olarak algılanmaz:
Python:
path = r"C:\path\to\file"
print(path)
Temiz ve Okunabilir String Kullanımı
Kodunuzun karmaşıklaşmasını önlemek için şu üç alışkanlığı edinebilirsiniz:
1. Değer yerleştirmek için f-string kullanın; farklı tipleri
+ ile zincirlemeyin.2. String üzerinde işlem yaptığınızda sonucu mutlaka yeniden atayın. Sadece
text.strip() yazmak yerine text = text.strip() kullanın.3. Metinleri parçalamak veya birleştirmek için manuel döngüler yazmadan önce
.split() ve .join() metotlarını deneyin. Bu yöntemler hem daha hızlıdır hem de daha az hata payı içerir.Sırada, daha önce kısaca değindiğimiz f-string biçimlendirme araçlarını, sayı ve tarih belirteçlerini detaylıca inceleyeceğimiz bölüm var.