Agora Metin2 1
Agora Metin2
berzahx 1
berzahx
Aliyldrim 1
Aliyldrim
-ECD- 1
-ECD-
Reklam vermek için turkmmo@gmail.com

SQLite NOT NULL ve DEFAULT: Sütun Kısıtlamaları

image1b4bbda66acb6973.jpg


Sütun Kısıtlamalarında İki Temel Taş

Veritabanı şemalarındaki hataların büyük bir bölümü, beklenmedik anlarda karşımıza çıkan NULL değerlerinden veya uygulamanın otomatik olarak ekleneceğini varsaydığı ancak veritabanında karşılığı olmayan eksik verilerden kaynaklanır. NOT NULL ve DEFAULT kısıtlamaları, neredeyse hiçbir ek maliyet getirmeden bu sorunları kökten çözmenizi sağlar.

SQL:
CREATE TABLE users (
    id       INTEGER PRIMARY KEY,
    email    TEXT    NOT NULL,
    name     TEXT    NOT NULL DEFAULT 'anonim',
    joined   TEXT    NOT NULL DEFAULT (CURRENT_TIMESTAMP)
);

INSERT INTO users (email) VALUES ('rosa@example.com');

SELECT * FROM users;

Yukarıdaki örnekte bir sütun zorunlu kılınmış, diğerleri ise varsayılan değerlere atanmıştır. INSERT sorgusunda sadece email değeri gönderilmesine rağmen SQLite diğer alanları otomatik olarak doldurmuştur. Temel işleyiş bu kadar basittir; geri kalan detaylar ise daha spesifik durumlarla ilgilidir.

NOT NULL: Veri Girişine Kesin Yasak

NOT NULL kısıtlaması, isminden de anlaşılacağı üzere bir sütuna NULL değerinin girilmesini kesinlikle engeller. İster sütunu sorguya hiç dahil etmeyerek, isterseniz de açıkça NULL yazarak veri eklemeye çalışın, kodu çalıştırdığınızda şu hata ile karşılaşırsınız:

SQL:
CREATE TABLE posts (
    id    INTEGER PRIMARY KEY,
    title TEXT NOT NULL
);

-- Bu başarısız olur: title eksik.
INSERT INTO posts (id) VALUES (1);

Hata mesajı şu şekilde görünür:

SQL:
Runtime error: NOT NULL constraint failed: posts.title

Aynı kısıtlamayı doğrudan NULL vererek test ettiğinizde de sonuç değişmez:

SQL:
INSERT INTO posts (id, title) VALUES (1, NULL);
-- Çalışma zamanı hatası: NOT NULL constraint failed: posts.title

Bunu veritabanıyla yaptığınız bir sözleşme gibi görebilirsiniz. Eğer bir sütun uygulamanız için zorunluysa onu NOT NULL olarak tanımlayın. Böylece uygulama kodunuzun yanlışlıkla veritabanına eksik veri göndermesini engellemiş ve hata ihtimalini en baştan azaltmış olursunuz.

DEFAULT: Veri Girilmediğinde Otomatik Tamamlama

DEFAULT kısıtlaması, bir INSERT işleminde o sütun için hiçbir değer belirtilmediğinde devreye girer. Ancak, eğer sorguda açıkça NULL yazarsanız, DEFAULT devre dışı kalır:

SQL:
CREATE TABLE tasks (
    id     INTEGER PRIMARY KEY,
    title  TEXT NOT NULL,
    status TEXT NOT NULL DEFAULT 'pending'
);

INSERT INTO tasks (title) VALUES ('Dokümanları yaz');
INSERT INTO tasks (title, status) VALUES ('Yayına al', 'done');

SELECT * FROM tasks;

Kodu çalıştırdığınızda göreceğiniz üzere; ilk sorgu varsayılan değeri kullanırken, ikincisi NULL değerini zorla atamaya çalışır. Eğer INSERT INTO tasks (title, status) VALUES ('x', NULL) şeklinde bir sorgu yazarsanız, sütun açıkça belirtildiği için NOT NULL constraint failed hatası alırsınız.

Özetle; DEFAULT boş bırakılan yerleri doldurur, NOT NULL ise nereden gelirse gelsin NULL değerleri reddeder. İki özellik birbirinden bağımsızdır ve birlikte çok verimli çalışırlar.

İfadelerle Varsayılan Değer Atama

Sadece sabit değerler (0, '', 'pending') değil, parantez içinde ifade yazarak dinamik değerler de atayabilirsiniz. Örneğin, her kaydın oluşturulma zamanını veya rastgele bir ID numarasını bu şekilde belirleyebilirsiniz:

SQL:
CREATE TABLE events (
    id         INTEGER PRIMARY KEY,
    name       TEXT NOT NULL,
    occurred   TEXT NOT NULL DEFAULT (CURRENT_TIMESTAMP),
    token      TEXT NOT NULL DEFAULT (lower(hex(randomblob(8))))
);

INSERT INTO events (name) VALUES ('giriş');
INSERT INTO events (name) VALUES ('çıkış');

SELECT * FROM events;

Dikkat etmeniz gereken bazı kurallar şunlardır:

• Yazdığınız ifade her INSERT işleminde tekrar hesaplanır; yani tablo oluşturulduğu anla sınırlı değildir. Her satır kendi benzersiz zaman damgasını veya değerini alır.
• CURRENT_TIMESTAMP, CURRENT_DATE ve CURRENT_TIME özel anahtar kelimeleri parantez gerektirmez. Diğer tüm ifadeler parantez içinde yazılmalıdır.
• İfadeler kendi kendine yetmelidir; diğer sütunlara veya alt sorgulara referans veremezler.

Sütunun isteğe bağlı olmasını fakat veri girildiğinde zaman damgası eklenmesini istiyorsanız NOT NULL'u kaldırıp DEFAULT'u tutmanız yeterlidir.

DEFAULT NULL Kullanımı ve Anlamı

DEFAULT NULL tanımı yapmak, aslında hiçbir varsayılan atamamakla eşdeğerdir. Ancak kodunuzu okuyan kişilere "bu değerin boş olması bir hata değil, bilinçli bir durumdur" mesajını vermek adına şemada bu ifadeyi kullanabilirsiniz:

SQL:
CREATE TABLE profiles (
    id        INTEGER PRIMARY KEY,
    user_id   INTEGER NOT NULL,
    bio       TEXT DEFAULT NULL,
    avatar    TEXT
);

INSERT INTO profiles (user_id) VALUES (1);

SELECT * FROM profiles;

Burada bio sütunundaki DEFAULT NULL ifadesi, tıpkı bir kod yorumu gibi işlev görür ve verinin boş bırakılmasının tasarım gereği olduğunu belgeler.

Mevcut Tablolara NOT NULL Eklemek

SQLite'ta ALTER TABLE yetenekleri kısıtlıdır; yani diğer bazı veritabanlarında olduğu gibi doğrudan sütunu NOT NULL yapamazsınız. Yeni bir sütun eklerken ADD COLUMN ... NOT NULL kullanırsanız, mutlaka bir varsayılan değer belirtmelisiniz, aksi takdirde mevcut satırlar kısıtlamayı ihlal edecektir:

SQL:
CREATE TABLE products (id INTEGER PRIMARY KEY, name TEXT NOT NULL);
INSERT INTO products (name) VALUES ('widget'), ('gizmo');

-- Çalışır: mevcut satırlar varsayılan değeri alır.
ALTER TABLE products ADD COLUMN price REAL NOT NULL DEFAULT 0;

SELECT * FROM products;

Eğer DEFAULT değerini vermezseniz şu hatayı alırsınız:

SQL:
ALTER TABLE products ADD COLUMN sku TEXT NOT NULL;
-- Çalışma zamanı hatası: Varsayılan değeri NULL olan bir NOT NULL sütunu eklenemez

Mevcut bir sütunu kısıtlamak için standart prosedür; yeni yapıda bir tablo oluşturmak, eski verileri buraya aktarmak ve tabloyu yeniden adlandırmaktır.

Uygulamada Kısıtlamaların Birleşimi

Gerçek projelerde, veritabanı kurallarını uygulamadaki işleyişle uyumlu kılmak için bu iki kısıtlama birlikte kullanılır:

SQL:
CREATE TABLE orders (
    id          INTEGER PRIMARY KEY,
    customer    TEXT    NOT NULL,
    total_cents INTEGER NOT NULL DEFAULT 0,
    currency    TEXT    NOT NULL DEFAULT 'USD',
    status      TEXT    NOT NULL DEFAULT 'pending',
    created_at  TEXT    NOT NULL DEFAULT (CURRENT_TIMESTAMP),
    notes       TEXT
);

INSERT INTO orders (customer) VALUES ('Ada');
INSERT INTO orders (customer, total_cents, currency) VALUES ('Boris', 4999, 'EUR');

SELECT id, customer, total_cents, currency, status, created_at FROM orders;

Şemayı incelediğinizde uygulamanın çalışma mantığını kod satırlarına bakmadan anlayabilirsiniz. customer zorunludur; amount, currency ve status sütunlarında varsayılanlar mevcuttur; created_at ise veritabanı tarafından otomatik atanır. Varsayımlarınızı veritabanı kurallarına dönüştürmek, sistemin tutarlılığını garanti altına alır.

Yaygın Hatalar

• Sorguda NULL değerini açıkça belirtmek DEFAULT kısıtlamasını devre dışı bırakır. Varsayılanın çalışması için sütunun sorgu listesinde yer almaması gerekir.
• İfade içeren varsayılan değerlerde parantez zorunludur. Özel anahtar kelimeler (CURRENT_TIMESTAMP gibi) hariç tüm fonksiyonlar parantez içine alınmalıdır.
• NOT NULL kısıtlaması boş stringleri ('') yasaklamaz. Boş stringi yasaklamak istiyorsanız CHECK kısıtlamasına ihtiyaç duyarsınız.
• Mevcut tabloya NOT NULL sütunu eklerken mutlaka bir DEFAULT değeri tanımlamalısınız.

Sırada: CHECK Kısıtlamaları

NOT NULL ve DEFAULT temel ihtiyaçları karşılarken, "değer pozitif olmalı" veya "tarih aralığı geçerli olmalı" gibi mantıksal doğrulama gerektiren durumlar için CHECK kısıtlamaları kullanılır. Bir sonraki konuda, veritabanı düzeyinde özel kurallar yazmayı inceleyeceğiz.
 

Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)

Geri
Üst