Altın Konu Peyzajda Gürültü Ölçüm Teknikleri

ArchitectMan · 25 Eki 2024

Ölçmek; bilmektir tanımının yapıldığı WHO yayınında ; akustik ölçmelerinamacı; işitsel algılamanın ve kişi veya toplumun ses duygusunun nesnel biçimde ortaya konulması ve sayısal anlatımı‟ olarak açıklanmıştır.Çevresel gürültü sorununun ortaya çıkmasıyla öncelikle ses ortamın fiziksel yönden incelenmesi ve bu amaçla verilerin ölçüleceği fiziksel birimlerin seçimi gündeme gelmiştir. Gürültüden etkilenimin tanımlanmasında ise insan ve toplumun gürültüye karşı verdikleri tepkilerin belirlenmesi için fizyolojik ve psikolojik değerlendirmeler gerekmiştir. Bu değerlendirmelerde nesnel ve öznel yargıların ifadelendirilmesi söz konusu olduğundan akustik ölçmelerin uygulanan yöntem ve ölçme koşullarına da bağlı olan çok sayıda parametreyi kapsaması gerekmektedir. Sonuçta akustik verileri elde etmek için uygun ölçme yöntemi ve tekniklerinin ve daha gelişmiş, daha karmaşık cihaz ve sistemlerin kullanılması zorunluluğu doğmuştur. Ölçmeler ve analizlerle elde edilecek sayısal veriler, insanın işitme sağlığının korunması, çevresel gürültü kirliliği değerlendirmeleri, fiziksel planlama ve toplumun yaşam kalitesini geliştirme çalışmaları gibi gürültü kontrolü amaçlı kullanılmaktadır.

Gürültü haritaları

Gerçek çevrenin ve gürültü kaynaklarının sayısal ve görsel bir modelinin kurulması olarak tanımlanan gürültü haritaları çeşitli amaçlar için kullanılabilmektedir.Buradaki hedef, yapılacak gürültü kontrolü ve planlama çalışmaları için bir temelin oluşturulmasıdır.

Bu bağlamda gürültü haritaları Kurra tarafından kısaca, bir çevrede geçerli gürültü koşullarının, diğer bir deyişle ses basınç düzeylerinin, fiziksel çevre faktörlerine göre değişimlerinin bir plan üzerinde gösterilmesi şeklinde tanımlanmıştır. Verilmiş bir bölge veya alanda yeterli sıklıkta bulunan alıcı noktaları için gürültü düzeylerinin(imisyon) ayrı ayrı ölçülmesi ve hesaplanması ve eş düzeyli noktaların belirlenerek gürültü eğrilerinin çizilmesi ile elde edilen haritalarda ses düzeylerinin zamansal,uzamsal ve spektral değişimleri göz önüne alınmaktadır. Ayrıca gürültü haritaları genellikle belirli bir zaman süresinde (yıllık veya mevsimlik) ortalama ses düzeylerini göstermektedir.

Avrupa Komisyonu'nun 2002'de çıkardığı EC Directive 2002/49/EC'de gürültü haritalarının hazırlanma amaçları, ulusal gürültü politikalarını desteklemek, kent planlarının hazırlanmasında ve revizyonunda yardımcı olmak, kaynakları karşılaştırmak ve diğer kirlilikler ile karşılaştırmak olarak özetlenmiştir. Avrupa Birliği'ne bağlı ülkelerde; ana otoyollar, ana demiryolları, ana hava alanları ve büyük sanayi tesislerinin bulunduğu alanlarda gürültü koşullarına ilişkin veri sağlamak, doz/etki analizleri için veri sağlamak ve eylem planları için veri sağlamak amaçlarıyla stratejik haritaların hazırlanması zorunlu kılınmıştır. Ülkemizde geçerli olan yönetmelikte ise iki tür haritanın hazırlanması ön görülmüştür; ilki bir çevrede özel bir gürültü kaynağının neden olduğu mevcut veya tahmin edilen gürültü koşullarını ortaya koymak ve kabul edilen gürültü limitlerinin aşıldığı yerleri ve etkilenen nüfusu belirlemek amacıyla yapılan Çevre Gürültüsü Haritaları; ikincisi ise bir çevrede aynı anda bulunan çeşitli gürültü kaynaklarının toplam etkisini ortaya koymak amacıyla hazırlan Stratejik Gürültü Haritaları'dır.