NASA, Ay'da depremleri ölçecek

Yalçın Kaya · 30 Nis 2024

NASA'nın Artemis 3 astronotları Ay'ın güney kutbuna deprem dedektörü yerleştirecek. Bu deprem dedektörü, insanların Ay'da uzun vadeli varlık gösterme planları için hazırlık görevi görecek. Ay depremleri, yüzeyindeki sıcaklık değişimlerinden kaynaklanıyor. Bu sıcaklıklar gündüzleri 121 santigrat derece ile geceleri eksi 133 derece arasında değişerek Ay'ın genişlemesine ve büzülmesine neden oluyor.

Ay Ortamı İzleme İstasyonu (LEMS), NASA'nın 50 yıldan uzun bir süre sonra ilk kez 2026 yılında insanları Ay'a indirecek olan "Artemis 3" misyonu için seçtiği ilk üç potansiyel yükten biri. Bu yük, Artemis 3 astronotlarının ineceği Ay'ın güney kutbu çevresindeki bölgedeki Ay depremlerinden kaynaklanan yer hareketlerini sürekli olarak izleyecek.

EN AZ 3 AY EN FAZLA 2 YIL ÇALIŞACAK NASA'dan yapılan açıklamaya göre, LEMS'in Ay yüzeyinde en az üç ay ve en fazla iki yıl boyunca çalışması bekleniyor ve bu da Ay'ın jeofiziksel aktivitesini uzun süre boyunca yardım almadan ölçebileceği anlamına geliyor. NASA yetkilileri yaptığı açıklamada, "Ay depremleri ilk kez Apollo astronotlarının 1969-1972 yılları arasındaki görevleri sırasında Ay yüzeyine sismometreler yerleştirmesinden sonra gözlemlendi" dedi.

GÜNEY KUTBUNDAN VERİ TOPLAMAK ÖNEMLİ Ancak Apollo sismik verileri Ay'ın ekvatoruna yakın, Dünya'ya bakan tarafında toplanıyor.

Bu nedenle Ay'ın güney kutbundaki sarsıntılara ilişkin sismik veri mevcut değil; güney kutbundan veri toplamak Ay'da uzun vadeli bir varlık oluşturmak için önemli.

AY DEPREMLERİ NASIL OLUR?

Ay depremleri öncelikle Ay ile Dünya arasındaki çekim kuvvetinin yanı sıra Ay yüzeyindeki sıcaklık değişimlerinden kaynaklanmaktadır. Bu sıcaklıklar gündüzleri 121 santigrat derece ile geceleri eksi 133 derece arasında değişmektedir. Bu aşırı sıcaklık değişimleri, Ay'ın sıcak olduğunda genişlemesine ve soğuk olduğunda büzülmesine neden olarak deprem yaratır.