HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
Linkleri görebilmek için Turkmmo Forumuna ÜYE olmanız gerekmektedir.
Vela Atarcası'nın Chandra X-ışını teleskobuyla çekilmiş bir fotoğrafı.Sarı ve turuncu sıcak gazlarla çevrili ortadaki beyaz nokta Vela Pulsar'ıdır. Manyetik kutuplardan uzaya doğru saçılan parçacık sütunları gözlemlenebilmektedir.
1974 yılında Joseph Taylor ve Russell Hulse, çiftli yıldız sistemleri içinde ilk atarcayı keşfettiler. PSR B1913+16. Bu atarca diğer bir nötron yıldızının çevresinde dönüyor ve bir tam turunu sadece 8 saatte tamamlıyordu. Einsteinın genel görelilik kuramına göre yörünge enerjisini kaybettikçe bu sistemin çok güçlü kütleçekim dalgaları yayması gerekmekteydi. Taylor ve Hulse bu atarcanın yaydığı radyo dalgalarını yıllarca gözlemlediler. Uzun süren gözlemler sonunda yıldızların birbirlerine yaklaştığı anlaşıldı. Yılda birbirlerine 1 metre kadar yaklaşıyorlardı. Atarca bizim darbe olarak adlandırdığımız ışınımını yaparken kutuplarından uzaya doğru ışık hızında partikül fışkırtıyor ve enerji kaybediyordu. Enerji kaybının nedeni görece küçük olan bu hareketin sonuçları büyük oldu. Yıldızlar enerji kaybediyordu ve yörüngenin daralması genel görelilik kuramının kestirimlerine uyuyordu. Taylor ve Hussel yitirilen enerjinin kütleçekim dalgaları olarak yayıldığını söylediler ve 1993 de bu çalışmalarıyla Nobelle ödüllendirildiler. Böylece dolaylıda olsa kütleçekim dalgalarının varlığı ilk defa kanıtlanmış oldu.
1982 yılında, Shri Kulkarni ve Don Backer kendi etrafında sadece 1.6 milisaniyede dönen bir atarca keşfettiler. Gözlemler, bu atarcanın manyetik alanının olması gerekenin çok altında olduğunu ortaya çıkarmış ve bu gök cismi yeni bir sınıf olan MSP (Milisaniye Atarcaları-Milisecond Pulsars) sınıfı içine dahil edilmiştir. MSP'lerin X-ışını çiftli sistemlerinin artıkları olduklarına inanılmaktadır. MSPler oldukça yüksek ve kararlı dönüş hızlarıyla dünyamızdaki en iyi atom saatleriyle boy ölçüşebilecek zaman aygıtları olarak kullanılabilirler.
Bilinen atarcaların üçte ikisinden fazlası Parkes Radyo Teleskobu ile keşfedilmiştir (The Dish filmindeki radyo teleskop). Porto Rikodaki dev Arecibo Radyo Teleskobu, Amerikadaki Green Bank Radyo Teleskobu, Avustralyadaki Molonglo Radyo Teleskobu ve İngilteredeki Jordell Bank Radyo Teleskobu atarcaların keşfinde çok önemli roller oynamış gözlemevleridir.
Atarca Çeşitleri
Atarcalar ışınımlarına neden olan kuvvetlere göre üçe ayrılır:- Yörüngesel Atarcalar
- X-ışını Atarcaları
- Magnetarlar
X-ışını Atarcaları bir nötron yıldızı, çiftli sistem oluşturduğunuda ortaya çıkan bir gök cismidir. Bir pulsarın çifti, başka bir yıldız, bir gezegen, beyaz cüce hatta başka bir pulsar olabilir. Çiftlerden birisi ömrünün sonuna yaklaştığında dış kabuk şişmeye ve bu eşten nötron yıldızına madde akmaya başlar. Madde akışıyla beraber nötron yıldızı kendi etrafında çok hızlı dönmeye başlayarak MSP olarak da adlandırılan atarcayı oluşturur. Bütün madde atarcaya geçip bittiği zaman atarcanın dönme periyodu artmaya başlar. Enerjisini tüketen atarcanın tamamen durması (ölmesi) milyarlarca yıl sürecektir.
Magnetarlar, ışınım kaynağı çok şiddetli manyetik alanlardan kaynaklanan atarcalardır. Manyetik alanın belli bir seviye altına düşmesiyle ölürler.
Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)
Benzer konular
