GTA San Andreas - Karakterler

[Pc_C@N@VaR!]

HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!

[size=11pt]Carl "CJ" Johnson[/size]

[size=8pt]Young Maylay tarafından seslendirildi.[/size]
Oyundaki ana karakterimiz olan Carl (kısaca CJ), Los Santos'lu bir gangsterdir. 1987 yılında kardeşi Brian trajik bir şekilde öldürülmüştür. Bunun üzerine ağabeyi Sweet, Brian'a sahip çıkamadığı için Brian'ın ölümünden Carl'ı sorumlu tutmuştur. Carl ise bu suçlamalara daha fazla dayanamayıp bu olayı unutmak için ve işlerinden dolayı Los Santos'tan ayrılarak Liberty City'ye yerleşir. Beş yıl boyunca Liberty City'de oto tamirci arkadaşı Joey Leone'nin yanında çalışır. Ta ki annesinin ölümüne kadar. Carl'ın gidişiyle iyice gücünü yitiren ailesi, artık parçalanmaya başlamış, en son olarak da ezeli düşmanları Balla çetesi tarafından Carl'ın annesi öldürülmüştür. Bunun üzerine artık yuvasına dönmesi gerektiğini anlayan Carl, annesinin cenazesini kaldırmak için beş yıl aradan sonra 1992'de Los Santos'a geri döner. Ancak döndüğünde ailesinin ve çetesinin zor durumda olduğunu görünce her şeyi yeniden eski hâline döndürmek için Los Santos'ta temelli kalmaya karar verir.



[size=11pt]Sean "Sweet" Johnson[/size]

[size=8pt]Faizon Love tarafından seslendirildi.[/size]
Carl'ın ağabeyidir. Dört kardeşten oluşan Johnson kardeşlerin en büyüğüdür ve Grove Sokağı Ailesi çetesinin lideridir. Çeteyi eskiden beri kardeşleri Carl ve Brian ile yönetmektedir ancak Brian'ın ölümü ve Carl'ın da Liberty City'ye gidişiyle çete artık eski gücünü yitirmiştir. Bunun üzerine de anneleri, çetenin en büyük düşmanı Balla çetesi tarafından suikasta uğrayıp öldürülmüştür. Carl'ın ilgisizliğinden dolayı Brian ve annelerinin ölümünden Carl'ı sorumlu tutmaktadır, bu yüzden kardeşi Carl'la arası açılmış, irtibatını kesmiştir. Biraz asabi ve huysuz olsa da, sevgili ağabeyiyle dargın kalamayacağını anlayan Carl, Los Santos'a yeniden dönmesiyle ağabeyiyle birlikte çeteyi ayakta tutmak ve annelerinin intikamını almak için harekete geçmiştir.

[size=11pt]Kendl Johnson[/size]

[size=8pt]Yolanda Whittaker tarafından seslendirildi.[/size]​

Carl ve Sweet'in kız kardeşidir. Çeteyle fazla bir ilgisi yoktur, genellikle erkek arkadaşı Cesar ile takılmaktadır. Bu yüzden de ağabeyi Sweet ile sürekli atışmaktadır. Sweet, Cesar'ın bir Latin, beyaz olması ve Los Santos'un diğer rakip çetelerinden Varrios Los Aztecas çetesine bağlı olmasından dolayı Kendl'ın Cesar ile olan ilişkisini onaylamaz. Ancak Kendl, ağabeyi Sweet'i fazla ciddiye almayıp kendi kafasına göre yaşamaktadır.

[size=11pt]Beverly Johnson[/size]

Carl, Sweet, Kendl ve Brian kardeşlerin annesidir. Oğlu Brian'ı genç yaşta toprağa vermiştir. Bunun acısı henüz geçmemişken, ortanca oğlu Carl'ın da Los Santos'tan ayrılıp Liberty City'ye taşınmasıyla iki oğlundan olmuştur. Bir gece, çetelerinin ezeli düşmanı Balla çetesi, oğlu Sweet'i hedef alıp evlerine suikast düzenlemiştir, ancak bu suikastta Balla'ların açtığı kurşunlar kendisini bulmuş, oğlu Sweet uğruna can vermiştir. Bunun üzerine Sweet, Liberty City'deki kardeşi Carl'ı arayıp annesinin trajik ölümünden haberdar eder. Carl, annesinin cenazesini kaldırmak üzere uzun bir aradan sonra Los Santos'a geri döner.

[size=11pt]Brian Johnson[/size]​

Carl, Sweet ve Kendl'ın küçük kardeşleridir. Çeteyi ağabeyi Sweet ile yönetmekteydi ancak 1987 yılında öldürülmüştür. Bu ölümün arkasında Carl'ın bir ihmalsizliği yattığı için Sweet, Brian'ın ölümünden Carl'ı suçlamaktadır. Bu suçlamalara daha fazla dayanamayan Carl ise bu trajik olayı unutmak için Liberty City'ye yerleşir. Ancak beş yıl sonra annesinin ölümüyle Los Santos'a tekrar geri dönmesi gerektiğini anlar.

[size=11pt]Melvin "Big Smoke" Harris[/size]

[size=8pt]Clifton Powell tarafından seslendirildi.[/size]​

Grove Sokağı Ailesi'nin önde gelen isimlerindendir. Sweet'in sağ koludur. Ancak kendisi Grove Sokağı'nda değil, Idlewood mahallesinde oturmaktadır. Bunun sebebinin ise Idlewood mahallesindeki evinin teyzesinden kendisine kaldığını, bu yüzden de o evde yaşamakta olduğunu söyler. Grove Sokağı Ailesi'nin uyuşturucuya karşı bir çete olmasına rağmen, Sweet'e artık uyuşturucu işine girmelerini, böylece kârlı çıkabileceklerini söyleyerek sürekli baskı yapar. Ancak Sweet, "uyuşturucu aileyi yok eder" kişiliğini ortaya koyarak uyuşturucunun çeteyi mahvedeceğini söyler, her zaman uyuşturucuya karşı tepkisini dile getirir. Carl, Liberty City'den Los Santos'a döndüğünde Smoke, Carl'a annesinin katillerine yaptıklarının bedelini ödeteceklerine dair söz verir. Fakat Smoke, Grove çetesi uyuşturucuya karşı olmasına rağmen kimseleri dinlememiş, uyuşturucuna işine girmiş, Los Santos'un doğu tarafındaki fabrikasında uyuşturucu imal edip satmaktadır. Grove Ailesi'ni arkadan vuran Smoke, üstüne üstlük Carl'ın annesini öldüren Balla'larla işbirliğindedir ve şehirdeki tüm çetelerle bağlantıdadır. Kendisinin arkasında Grove'un diğer üyesi Ryder da vardır.

[size=11pt]Lance "Ryder" Wilson[/size]

[size=8pt]MC Eiht tarafından seslendirildi.[/size]​

Big Smoke gibi Ryder da çetenin önde gelen isimlerinden biridir. Carl'ın çocukluk arkadaşıdır. Genellikle Big Smoke ile işbirliğindedir. Oldukça kaçık bir kişiliği vardır ancak bir o kadar da cana yakındır. Çoğu zaman Carl'la atışır. Carl'ın, çeteyi ve ailesini yüzüstü bırakıp Liberty City'ye gitmesine kızdığından ve Carl'ın güzel araç kullanmasını kıskandığından dolayı sürekli Carl'a sataşıp, şakasına da olsa Carl'ı küçük düşürmekten zevk alır. Uyuşturucu bağımlısıdır. Carl ve Sweet, uyuşturucuya karşı olmalarına rağmen Ryder'ın uyuşturucu kullanmasına müsaade etmektedir zira Ryder aşırı derecede bağımlıdır. Carl çoğu zaman uyuşturucudan uzak durması konusunda onu uyarır ancak Ryder bildiğini okumaya devam etmektedir. Carl'ın Los Santos'a yeniden dönmesiyle, eski gücünü kaybeden çetede yaşanan silah sıkıntısı konusunda Carl ile birlikte askeri ordu gibi birkaç yerden çete için silah ve mermi çalmaktadır. Çetenin önemli adamlarındandır. Ancak Big Smoke ile birlikte çeteye ihanet etmektedir. Grove'un ezeli düşmanları Balla'larla gizliden gizliye bağlantıya geçmiştir. Smoke'la şehirde uyuşturucu ticareti yapmaktadır.

[size=11pt]Jeffrey "OG Loc" Cross[/size]

[size=8pt]Jonathan "Jas" Anderson tarafından seslendirildi.[/size]​

Carl, Sweet, Smoke ve Ryder'ın mahalle arkadaşlarındandır. Grove çetesine katılıp o da diğerleri gibi bir gangster olmak ister ancak Sweet, kendisinde bir gangster ruhu olmadığını söyleyerek Jeffrey'yi çeteye almaz. Bunu kendisine hırs yapan Jeffrey, gangster rap'çi olmaya karar verir ve kendisine "OG Loc" lâkabanı takar ancak sesi bir rap'çi olamayacak kadar kötüdür ve rap'çi olma hayali özentilikten öteye geçmez. Jeffrey, kendisinin bir gangster olduğunu kanıtlamak ve sesini herkese duyurmak için hapse girmeye karar verir ve hapse girmek için aklına gelen ne kadar suç varsa hepsini dener, en sonunda da hapse girmeyi başarır. Hapisten çıktığında ise bir hamburger dükkânında temizlikçi olarak çalışmaya başlar. Şehrin en büyük rap'çilerinden Madd Dogg'u kendisine rakip olarak görmektedir. Bu yüzden kendi sözlerini yazamayacak kadar kötü bir rap'çi olan Jeffrey, Madd Dogg'un şarkı sözlerini bile çalar.

[size=11pt]Cesar Vialpando[/size]

[size=8pt]Clifton Collins Jr. tarafından seslendirildi.[/size]​

Lowrider ve sokak yarışçısıdır. Şehirdeki sokak yarışlarını genellikle kendisi düzenlemektedir. Kendl'ın erkek arkadaşıdır. Ancak Sweet, Cesar'ın bir Latin, beyaz olması ve Los Santos'un diğer rakip çetelerinden Varrios Los Aztecas çetesine bağlı olmasından dolayı kız kardeşi Kendl'ın Varrios Los Aztecas çetesinin lideri Cesar ile olan ilişkisini onaylamaz ve Cesar'la görüşmemesi için Kendl'a baskı yapar. Başına buyruk davranan Kendl ise Sweet'i dinlemez ve Cesar ile olan ilişkisini sürdürür. Bunun üzerine Sweet, Carl'dan Kendl'ı takip edip izlemesini ve Cesar'la neler döndüğünü öğrenmesini ister. Carl; Kendl ve Cesar'ın da katıldığı lowrider yarışlarına katılır. Bu yarışta Cesar ile tanışıp, Cesar'ın niyetinin kötü olmadığını anlayınca onunla arkadaş olur. Daha sonraları Sweet'in de dostluğunu kazanan Cesar, Carl ve onun ailesine büyük yardımlarda bulunur, Grove ve Varrios Los Aztecas çeteleri de iki dost çete hâline gelir. Oyundaki en iyi dostlarımızdan biri olan Cesar, oyun boyunca Grove'a gerçekten büyük yardımlarda bulunmaktadır.

[size=11pt]Frank Tenpenny[/size]

[size=8pt]Samuel L. Jackson tarafından seslendirildi.[/size]​

Los Santos Polis Teşkilatı'na bağlı, mesleğini kötü yönde kullanmakta olan bir polis memurudur. Teşkilattaki sokak çeteleriyle mücadele etmekte olan C.R.A.S.H. adlı polis ekibinin lideridir. Bu ekipteki diğer memurlar ise Eddie Pulaski ve Jimmy Hernandez'dir. Carl'ın ve onun ailesinin yakından tanıdığı bir isimdir. Carl, Liberty City'den Los Santos'a geri döndüğünde Tenpenny, Los Santos'ta Carl'ı karşılayan ilk kişi olmuştur. Los Santos'a gelir gelmez Carl'ı Ralph Pendelbury adındaki bir polis memurunu öldürmekle suçlar. Ancak Carl, henüz şehre yeni geldiğini ve hiçbir şey yapmadığını söyler. Carl ve onun ailesini her fırsatta rahatsız eden kötü, itici, herkesin nefret ettiği bir polistir Tenpenny. Öyle ki, Ralp Pendelbury cinayetini kendisi işlemiş olsa da bu suçu Carl'ın üzerine atmıştır. Sokak çeteleriyle mücadele etmekte olan bir polis ekibinde olmasına rağmen şehirdeki tüm çetelerle bağlantısı vardır, Grove'un ezeli düşmanları Balla'larla bile.

[size=11pt]Eddie Pulaski[/size]

[size=8pt]Chris Penn tarafından seslendirildi.[/size]​

Tenpenny gibi Los Santos Polis Teşkilatı'na bağlı, mesleğini kötü yönde kullanmakta olan bir polis memurudur. Tenpenny'nin işbirlikçisi ve sağ koludur. Kimi zaman Tenpenny'den daha itici olmayı başarır. Bir süre Tenpenny'le birlikte Carl'ı kendi işlerinde kullanmıştır. Ekibin diğer üyesi Hernendez'i de kandırarak kendi emelleri doğrultusunda kullanırlar.

[size=11pt]Jimmy Hernandez[/size]

[size=8pt]Armando Riesco tarafından seslendirildi.[/size]​

C.R.A.S.H. ekibinin üyelerinden biri olan Hernandez, Tenpenny ve Pulaski'nin aksine iyi kalpli bir polis memurudur. Her zaman iyi bir polis olmayı hayal eder ancak ne var ki Tenpenny ve Pulaski tarafından aklı çelinmiştir. Ralph Pendelbury cinayetini işleyenin ta kendisidir ancak bu cinayeti Tenpenny ve Pulaski'nin zoruyla istemeyerek yapmıştır. Tenpenny, cinayetin ardından Hernandez'i temize çıkarmak için cinayeti Carl'ın üzerine atar. Tenpenny ve Pulaski ikilisi, Hernandez'e söz hakkı dahi tanımaz, bu yüzden oyunda Hernandez'in konuştuğu pek görünmemiştir. Carl, Hernandez'e Tenpenny ile Pulaski'nin yanında çalıştığı için kızmaktadır. Hernandez'in ise Tenpenny ve Pulaski'nin yanında çalışmaktan başka bir çaresi yoktur.

[size=11pt]Emmet[/size]

[size=8pt]Eugene Jeter Jr. tarafından seslendirildi.[/size]​

Grove çetesinin eski üyelerinden olan Emmet, bir silah satıcısıdır. Ancak Grove Ailesi dağılınca Grove çetesinin içindeki diğer aile olan Seville Boulevard Ailesi'ne geçmiştir. Bu yüzden Grove'dakiler, Emmet'la eskisi gibi fazla yakın değildir. Ancak Carl ve Big Smoke, silah konusunda Emmet'ın kendilerine bir yardımı dokunabileceğini düşünerek Emmet'la hâlâ bağlantıdadır. Emmet, Carl'ın ölen annesi ve kardeşini yakından tanıyan isimlerdendir. Öyle ki, Carl'ı ilk gördüğünde Carl'ı Brian zannetmiştir. Willowfield mahallesindeki ufak mekânında yasadışı olarak silah satışı yapmaktadır. Carl, istediği zaman Emmet'ın mekânından ücretsiz olarak bir pistol silahı alabilmektedir.

[size=11pt]Zero[/size]

[size=8pt]David Cross tarafından seslendirildi.[/size]​

Genç bir elektronik uzmanıdır. San Fierro'da kendisine ait olan bir elektronik mağazası vardır. Carl, Zero'yla ilk olarak San Fierro'daki garajı hakkında yardımda bulunması için Truth aracılığıyla tanışmıştır. Zero'nun başı, en büyük rakibi olan Berkley adındaki başka bir elektronik uzmanıyla derttedir ve Berkley'le sürekli savaş hâlindedir. Bu savaşların sonu ermesi için Berkley'le bir anlaşma yapmıştır: Bir mini RC helikopter turnuvası düzenlenecektir ve bu turnuvayı kısa süre içinde başarıyla tamamlayan şehirdeki elektronik işlerdeki başarısını kanıtlayacak, kaybeden ise şehri terkedecektir. Carl, Zero'nun elektronik mağazasını satın aldığında Zero'yu Berkley'le olan mücadelesinde yalnız bırakmaz. Zero ise Carl'a olan yardımlarını Carl'ın Las Venturas'ta ortağı olduğu Woozie'nin kumarhanesinde de sürdürür.

[size=11pt]Madd Dogg[/size]

[size=8pt]Ice-T tarafından seslendirildi.[/size]​

Los Santos'un en zengin ve en meşhur rap'çisidir. Şehirde kendisine ait olan büyük bir malikânesi vardır. Şehrin en büyük rap'çilerinden biridir ancak amatör rap'çi Jeffrey (nam-ı diğer OG Loc) yüzünden başı derttedir. Jeffrey, Madd Dogg'dan daha iyi bir rap'çi olabilmek için elinden geleni yapar; Madd Dogg'un şarkı sözlerini çalıp Dogg'un menajerini öldürtür. Jeffrey, Madd Dogg'la kıyaslanamayacak kadar kötü bir rap'çi olmasına rağmen Madd Dogg, Jeffrey yüzünden çöküşe uğrar. Şarkı sözleri çalınan ve menajeri öldürülen Dogg, uyuşturucu bağımlılığı yüzünden şehrin uyuşturucu lordu Big Poppa'yla anlaşma yapıp, uyuşturucu karşılığında malikânesini Poppa'ya satar. Artık her şeyini kaybeden Dogg, intiharı bile düşünür ve Las Venturas'a kaçıp bir kumarhanenin tepesinde intihara teşebbüs eder. Carl, bu intihardan onu kurtarıp Dogg'un hayatında yeni bir sayfa açması için ve tekrar şehrinin en iyisi olması için Dogg'a yardımlarını esirgemez. Carl, Dogg'a olan yardımlarına Dogg'un menajerliğini üstlenerek başlar.

[size=11pt]Kent Paul[/size]

[size=8pt]Danny Dyer tarafından seslendirildi.[/size]​

İngiliz bir müzik menajeridir. Bir süre Vice City'de hüküm sürdükten sonra ülkesi İngiltere'ye geri dönmüştür. İngiltere'de arkadaşı Maccer'ın bulunduğu Gurning Chimps müzik grubunun menajerliğini üstlenmiştir. Grubun işlerini daha çok yola koyabilmek için Maccer'la birlikte tekrar Amerika'ya taşınmaya karar verir, bunun için de Amerika'nın San Andreas eyaletini seçerler. Truth'la bağlantısı vardır. Bir gece Truth ve -arkadaşı Maccer'ın da dahil olduğu- Gurning Chimps grubuyla şehirden uzak çöllük alanlarda safariye çıkar. Ancak bu safaride kullandıkları aşırı uyuşturucudan dolayı ertesi sabah kendisini arkadaşı Maccer'la birlikte çölde uyuklarken bulur. Truth'un ricasıyla Carl, Paul ve Maccer'ı çölden almak üzere yola çıkar ve Carl da Paul'la böyle tanışır. Genellikle Vice City'deki eski dostu Ken Rosenberg'ün Las Venturas'ta işlettiği kumarhanesinde takılmaktadır. Daha sonraları ise rap'çi Madd Dogg'un çöküşe uğrayan kariyerini yeniden yükseltmek için Madd Dogg'un müzik prodüktörlüğünü üstlenmiştir.

[size=11pt]Maccer[/size]

[size=8pt]Shaun Ryder tarafından seslendirildi.[/size]​

İngiliz bir şarkıcıdır. Gurning Chimps adlı müzik grubunun solistidir. Kent Paul'un yakın arkadaşıdır. Bundan dolayı da Paul, grubun menajerliğini üstlenmektedir. Paul'un eski dostu olan Ken Rosenberg'ün işlettiği kumarhanede, kumarhanenin sahibi Salvatore Leone sürekli Paul ve Maccer'ın başına dert olur, Salvatore bu ikiliden pek haz etmez ve her fırsatta onlarla eğlenir. Carl, ikisini de Salvatore'nin elinden kurtardıktan sonra ikili, Carl'ın dostluğunu kazanır. Oldukça uçuk bir kişiliğe sahiptir Maccer. Çoğu zaman saçma ve abazan tavırlar sergiler. Bu yüzden de arkadaşları tarafından sürekli alay konusu olmaktadır.

[size=11pt]Ken Rosenberg[/size]

[size=8pt]William Fichtner tarafından seslendirildi.[/size]​

Eski bir avukattır. Geçmişinde Vice City'de avukat olarak çalışmıştır ancak uyuşturucu bağımlılığından dolayı barodan ihraç edilip avukatlıktan kovulmuştur. Şimdilerde ise uyuşturucuya artık tövbe etmiş, yeni bir işe girmiş; ünlü mafya babası Salvatore Leone'nin Las Venturas'taki kumarhanesini işletmeye başlamıştır. Bu kumarhaneye Salvatore Leone'nin mafyası da dahil olmak üzere Liberty City'nin üç mafya ailesi ortaktır: Leone Ailesi, Sindacco Ailesi ve Forelli Ailesi. Ancak Rosenberg'ün artık bu işten başı ağrımaktadır zira kumarhanenin sahibi olan bu üç mafya ailesi onu ölümle tehdit edip köşeye sıkıştırmaktadır. Bunun stresinden dolayı da kullanmayı bıraktığı uyuşturucuyu tekrar kullanmaya bile başlamıştır. Kumarhanenin ve Salvatore'nin elinden kurtulmak için türlü yollar aramaktadır. Carl da onun bu zahmetli kumarhane işinden kurtulmasında yardım eder. Rosenberg kumarhane işini bıraktıktan sonra dostu Kent Paul sayesinde tanıştığı rap'çi Madd Dogg'un, çöküşe uğrayan kariyerini yeniden yükseltmek için Madd Dogg'un muhasebecisi olmuştur.

[size=11pt]Salvatore Leone[/size]

[size=8pt]Frank Vincent tarafından seslendirildi.[/size]​

Liberty City'nin en büyük mafya ailelerinden biri olan Leone Ailesi'nin lideridir. Las Venturas'taki Sindacco Ailesi'ne ait olan kumarhanenin bir hissesine Leone Ailesi olarak ortak olmuştur. Kumarhanenin diğer hisseleri de Sindacco ve Forelli ailelerine aittir. Kumarhanenin işlerine bakması için Ken Rosenberg'ü kumarhanenin başına geçirmiştir. Ancak bu kumarhane işinin sorumluluğunu Rosenberg daha fazla taşıyamaz ve artık bu kumarhaneden kurtulmaya çalışır. Salvatore ise Rosenberg'ün başına belâ olmaya devam eder. Carl'ın bir zamanlar Liberty City'de yanında çalıştığı Joey Leone'nin babasıdır. Bir süre Forelli Ailesi'yle olan sorunları hakkında Carl'a bir iki iş verir.

[size=11pt]Maria Latore[/size]

[size=8pt]Debi Mazar tarafından seslendirildi.[/size]​

Salvatore Leone'nin kumarhanesinde garson olarak çalışmakta olan bir personaldir. Salvatore'den yaşça küçük olmasına rağmen Salvatore, Maria'yı ilk gördüğü anda ondan hoşlanır, Maria'yla sevgili olmaya karar verir ve Maria'yla birlikte Liberty City'ye geri döner. Daha sonraki yıllarda ise Maria'yla evlenir.

[size=11pt]Johnny Sindacco[/size]

[size=8pt]Casey Siemaszko tarafından seslendirildi.[/size]​

Sindacco Ailesi'nin önde gelen isimlerindendir. Las Venturas'taki Salvatore Leone'nin başında olduğu kumarhanenin asıl sahibidir. Johnny, sahibi olduğu bu kumarhane için Salvatore'ye ortaklık teklif etmiştir. Salvatore de bu teklifi kabul ederek kumarhanenin başına geçer. Johnny, Sindacco Ailesi'nden birkaç adamla beraber rakip kumarhane olan -Carl'ın da ortaklığı bulunduğu- Woozie'nin kumarhanesine baskın yapıp kumarhaneye zarar vermiştir. Amacı rakip kumarhaneyi çöküşe uğratıp kendi kumarhanesinin işlerini yoluna koymaktır. Ancak bu baskında rakip kumarhanenin sahipleri tarafından yakalanır. Carl da ona bir ders vermek üzere Johnny'yi bir aracın önüne bağlatıp Las Venturas caddelerinde tam gaz dolaştırarak korkutur, işkence yapar. Bu olaydan dolayı oldukça korkan Johnny, korkusundan dolayı şoka bağlı bir travma geçirir, bu yüzden tekerlekli sandalyeye mahkum olur.
[/quote]

-ALINTIDIR.​