HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
Poppere göre yöntembilim kuralları hem doğabilimlerine hem de toplumbilimlerine uygulanabilir. Popper bütün bilimlerin temelde aynı tür olaylarla ilgili olduğu anlamında tek bir bilimden hiç söz etmemiştir. Buna karşılık görece soyut bir düzeyde kalınması koşuluyla tüm bilimlerde aynı yöntembilimin uygulanabilirliğine inanır. Ona göre toplumsal olayların doğal olaylardan daha karmaşık olduğu tezi her zaman geçerli değildir.
Popperin tarih bilimi üzerine de özel bazı görüşleri vardır: Ona göre olayların peş peşe gelişi hakkındaki bilimsel açıklamalar eğilimler ve ön-deyiler kanun değildir. Eğer mutlaka bir şey denecekse bir yönelimdir. Yönelim ise kanunun aksine genel olarak bilimsel ön-deyilere dayanak olarak kullanılamaz.
Popperin gösterdiği gerekçeler şunlardır:
1. Beşeri tarihin akışı beşeri bilginin artışından şiddetli bir şekilde etkilenir.
2. Akli veya bilimsel metotlarla bilimsel bilgimizin gelecekteki artışını önceden haber veremeyiz.
3. Bu sebeple beşeri tarihin gelecekteki akış yönünü önceden haber veremeyiz.
4. Bu demektir ki teorik bir tarihin yani teorik fiziğe tekabul eden bir tarihi sosyal bilimin imkânını reddetmemiz gerekir. Tarihsel ön-deyi için temel görevi yapacak herhangi bir bilimsel tarihsel gelişme teorisi olamaz.
5. Bundan dolayı tarihselci metodların ana hedefi yanlış kavranmıştır; ve böylece tarihselcilik çökmektedir.
Bu durumda Poppere göre örneğin kuramsal fizik gibi bir kuramsal tarih disiplini olamaz. Tarih gösteriyor ki sosyal realite tamamen farklıdır. Tarihsel gelişmenin akışı ne kadar mükemmel olursa olsun teorik inşalarla asla şekillendirilemez.
***
Karl Popper / Bilim Felsefesi
Yanlışlanabilirlik ilkesi Popperin bilim kuramının temelidir. Onun bilimsel yöntem görüşü bütün sistemleri zorlu bir sınamadan geçirerek sonunda nispeten elverişli sistemi seçmek amacıyla her kuramı yanlışlamaya tabi tutmaya dayanır. Çünkü Poppere göre tümevarım ilkesinin geçersizliği nedeniyle kuramlar hiçbir zaman deneysel olarak doğrulanamaz. Ama yanlışlanabilir. O halde bir teorinin bilimsel olabilmesi için yanlışlanabilir olması gereklidir. Popper Einstein'ın görecelik kuramı Karl Marxın tarih anlayışı Freud'un psikanaliz kuramı ve Alfred Adler'in bireysel psikoloji kuramlarına ilgi duydu. Özellikle Einsteinın kuramının ileri sürdüğü bir yaklaşım (güneşin yakınından geçen ışık ışınları güneşin yerçekimi alanının etkisine girerek eğilmeye uğrarlar) 1919da güneş tutulmasının olması sırasında doğrulanması Popperi etkiledi.
Popperi etkileyen kuramın öndeyişinin doğru çıkması değildi. Ön-deyinin doğru çıkmaması halinde yanlışlanmış olacak olan kuram derhal reddedilecekti. Önemli olan kuramın yanlışlanmaya açık biçimde formüle edilmesiydi. Popper diğer kuramların (Marx Freud Adler) sahiplerinin hangi koşullarda kuramlarından vazgeçeceklerini belirtmediklerine dikkat çekti. Doğrulayıcıları çok olan fakat yanlışlayıcıları belirsiz olan bu kuramlar ona göre bilimsel olmayan kuramlardı. Popper hangi kuram olursa olsun belli koşullarda deneysel destek bulmanın kolay olduğunu; bilimselliğin ampirik destek sağlamada değil kuramın hangi koşullar altında yanlış olduğunu belirlemeyi esas aldı. Eğer bir kuram yanlışlanabilir ise bilimseldir.En iyi kuram "zamana bağlı olarak yanlışlanabilir çürütülebilir olan kuramdır" demiştir Karl Popper.
Popperin tarih bilimi üzerine de özel bazı görüşleri vardır: Ona göre olayların peş peşe gelişi hakkındaki bilimsel açıklamalar eğilimler ve ön-deyiler kanun değildir. Eğer mutlaka bir şey denecekse bir yönelimdir. Yönelim ise kanunun aksine genel olarak bilimsel ön-deyilere dayanak olarak kullanılamaz.
Popperin gösterdiği gerekçeler şunlardır:
1. Beşeri tarihin akışı beşeri bilginin artışından şiddetli bir şekilde etkilenir.
2. Akli veya bilimsel metotlarla bilimsel bilgimizin gelecekteki artışını önceden haber veremeyiz.
3. Bu sebeple beşeri tarihin gelecekteki akış yönünü önceden haber veremeyiz.
4. Bu demektir ki teorik bir tarihin yani teorik fiziğe tekabul eden bir tarihi sosyal bilimin imkânını reddetmemiz gerekir. Tarihsel ön-deyi için temel görevi yapacak herhangi bir bilimsel tarihsel gelişme teorisi olamaz.
5. Bundan dolayı tarihselci metodların ana hedefi yanlış kavranmıştır; ve böylece tarihselcilik çökmektedir.
Bu durumda Poppere göre örneğin kuramsal fizik gibi bir kuramsal tarih disiplini olamaz. Tarih gösteriyor ki sosyal realite tamamen farklıdır. Tarihsel gelişmenin akışı ne kadar mükemmel olursa olsun teorik inşalarla asla şekillendirilemez.
***
Karl Popper / Bilim Felsefesi
Yanlışlanabilirlik ilkesi Popperin bilim kuramının temelidir. Onun bilimsel yöntem görüşü bütün sistemleri zorlu bir sınamadan geçirerek sonunda nispeten elverişli sistemi seçmek amacıyla her kuramı yanlışlamaya tabi tutmaya dayanır. Çünkü Poppere göre tümevarım ilkesinin geçersizliği nedeniyle kuramlar hiçbir zaman deneysel olarak doğrulanamaz. Ama yanlışlanabilir. O halde bir teorinin bilimsel olabilmesi için yanlışlanabilir olması gereklidir. Popper Einstein'ın görecelik kuramı Karl Marxın tarih anlayışı Freud'un psikanaliz kuramı ve Alfred Adler'in bireysel psikoloji kuramlarına ilgi duydu. Özellikle Einsteinın kuramının ileri sürdüğü bir yaklaşım (güneşin yakınından geçen ışık ışınları güneşin yerçekimi alanının etkisine girerek eğilmeye uğrarlar) 1919da güneş tutulmasının olması sırasında doğrulanması Popperi etkiledi.
Popperi etkileyen kuramın öndeyişinin doğru çıkması değildi. Ön-deyinin doğru çıkmaması halinde yanlışlanmış olacak olan kuram derhal reddedilecekti. Önemli olan kuramın yanlışlanmaya açık biçimde formüle edilmesiydi. Popper diğer kuramların (Marx Freud Adler) sahiplerinin hangi koşullarda kuramlarından vazgeçeceklerini belirtmediklerine dikkat çekti. Doğrulayıcıları çok olan fakat yanlışlayıcıları belirsiz olan bu kuramlar ona göre bilimsel olmayan kuramlardı. Popper hangi kuram olursa olsun belli koşullarda deneysel destek bulmanın kolay olduğunu; bilimselliğin ampirik destek sağlamada değil kuramın hangi koşullar altında yanlış olduğunu belirlemeyi esas aldı. Eğer bir kuram yanlışlanabilir ise bilimseldir.En iyi kuram "zamana bağlı olarak yanlışlanabilir çürütülebilir olan kuramdır" demiştir Karl Popper.
