HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
Sual: DiŠdolgusu, elde olmadan yel ve idrar kaçırma, kan irin gibi herhangi bir akıntı sebebiyle Maliki�yi taklit eden, nelere dikkat eder?
CEVAP
Maliki mezhebini taklit eden Hanefi, sadece gusülde, abdestte ve namazda, kendi mezhebinin Åartlarına ilaveten Maliki�nin farzlarına uyup müfsitlerinden kaçar. DiÄer hususları aynen Hanefi gibi yapar. Sünnet ve mekruhlarda kendi mezhebine uyar.
Hanefi�den farklı olan durumlar Åunlardır:
1- Gusülde niyet, muvalat ve delk farzdır.
a) Gusül, abdest ve namaza baÅlarken niyette Maliki mezhebine uymaya niyet etmelidir. [Abdest aldıktan veya guslettikten yahut namaz kıldıktan sonra, Maliki�ye uymaya niyet etmediÄini hatırlasa, (Bu abdesti veya guslü Maliki�ye göre aldım, namazı Maliki�ye göre kıldım) derse, yeniden abdest alması, gusletmesi veya namaz kılması gerekmez.]
Niyet, gusle baÅlarken yapılır. Unutulursa gusülden sonra hatırladıÄı zaman niyet etmesi de sahihtir.
Muvalat, uzuvları ara vermeden yıkamaktır.
Delk, yıkanan yerleri el veya havlu ile hafif sıvazlamaktır. Dokunmak da delk yerine geçer.
b) Gusülde saçı hilallemek, [saç arasına iki elin parmaklarını sokup çekmek] farzdır. [Hilallemek, tarakla da yapılabilir.]
c) Kadın, gusülde, saçların dibine, yani baÅındaki deriye su ulaÅabiliyorsa, saçındaki örgüyü çözmez. Yani, örülü saçın dibi ıslanınca, çözmeden örgünün üstünü ıslatmak yeterlidir. Saç dibi ıslanmazsa, örgüyü açmak gerekir. ÃrülmemiÅ saçların her tarafını da yıkamak farzdır. [Hanefi�de de böyledir.]
d) Gusülde yıkamadık yer kaldıÄını bir ay sonra bile hatırlasa, yalnız orayı hemen yıkaması gerekir. Yıkamazsa guslü bâtıl olur.
2- Abdestte; niyet, muvalat, delk, baÅın tamamını meshetmek farzdır. Niyet; elleri, aÄzı, burnu veya yüzü yıkarken yapılır.
a) Abdestte kaÅların ve kirpiklerin altındaki deriyi yıkamak, kulak arkasıyla saç arasındaki deriyi ve kulak memesi önündeki saç ve deriyi mesh farzdır.
b) Altında deri görünen hafif sakalı mesh, kesif sakalı yıkamak farzdır.
c) Kadın, saçının hepsini mesheder. Ãrülü saçını açmaz. Ãrgünün üstünden mesheder.
d) Ayak parmaklarını hilallemek müstehaptır. Abdest alırken el parmakları açılıp kapandıÄı için kendiliÄinden delk meydana gelir. Ayrıca hilallemek gerekmez. Hilallemenin mahzuru olmaz.
3- a) OÄlana, hanımına veya yabancı kadına [Cildine veya saçlarına] Åehvetle dokunan erkeÄin, erkeklere Åehvetle dokunan kadının abdesti bozulur. Åehvetsiz dokunursa abdest bozulmaz. [Kendi ön edep yerine, elinin içi ile veya parmak uçları ile dokunan erkeÄin abdesti bozulur.]
b) Kan, irin, sarı su hastalık sebebiyle çıkarsa, yel elde olmadan kaçarsa, idrar tutulamasa, bunlar abdesti bozmaz. Bunun gibi, kadınlardaki akıntı da abdesti bozmaz.
c) Saç tıraÅı olunca, tırnak kesilince abdest bozulmaz. Sakal tıraÅı olunca bozar diyen âlimler de olduÄu için, jiletle veya ustura ile sakal tıraÅı olunca, abdest almak iyi olur.
d) Abdesti bozulduÄunu bilip, sonra abdest aldıÄında Åüphe ederse, abdest alması gerekir. Abdest aldım mı almadım mı, abdestim bozuldu mu, bozulmadı mı diye Åüphe edenin abdesti bozulmuÅ olur. EÄer, abdest aldıÄını ve bozulmadıÄını hatırlarsa abdesti bozulmuÅ olmaz.
e) Hanefi�de, namazda iken uyumak abdesti bozmaz. Namaz dıÅında yan yatarak, bir Åeye dayanarak uyumak abdesti bozar; fakat Maliki�de, uyku aÄır deÄilse bozmaz. AÄır ise bozar. Mesela tehiyyatta uyuyup kalırsa abdesti bozulur; ama hafif Åekilde uyusa, abdesti bozulmaz. Kıyamda iken uyursa yine bozmaz. Yani ayakta uyumak bozmaz.
4- Teyemmüm, namaz vakti girdikten sonra yapılır.
5- a) Mestin üst ve altı tamamen meshedilir. Mesti, ayaÄı yıkamak meÅakkatinden dolayı giymek sahih olmaz. Sünnete uymak veya soÄuktan korunmak niyetiyle giymek gerekir. Hiç niyet etmeden giyse, sonra bu mesti sünnete uymak niyetiyle giydim dese yine niyeti sahih olur.
b) Mest üzerinde hiç necaset olmaması gerekir, mestin temiz olması farzdır.
c) Mest deri ve benzerinden olur, yünden olmaz.
d) Maliki�de mestin mesh müddeti yoktur. Cünüp olana kadar çıkarmak gerekmez. Sadece Cuma günleri gusül için çıkarmak sünnettir. Maliki�yi taklit eden, 24 saatten fazla giyemez. Ãünkü kendi mezhebi olan Hanefi�den çıkmıŠsayılmaz.
6- Namazda her rekatta Fatiha okumak, iki secde arasında oturmak, rükuda, secdelerde tumaninet, yani sakin durmak ve namaz sonunda selam vermek farzdır. [Cemaat, imam arkasında Fatiha okumaz. Aynı Hanefiler gibi yapılınca bu farzlar da yerine gelmiŠolur.]
7- Yatsı namazının son vakti gecenin ilk üçte biridir. Bir zaruret olursa imsak vaktine kadar kılınır.
[Dinimizde Åer�i gece, akÅamla imsak vakti arasıdır. Bu vâkit üçe bölünür, çıkan, akÅam vaktine eklenirse, gecenin üçte biri bulunmuÅ olur.]
8- El üzerine secde sahih deÄildir. Åafii ve Hanbeli�de de böyledir. Hanefi�de tenzihen mekruhtur.
9- Fasık veya bid�at ehli imama uymak sahih deÄildir.
10- Maliki�yi taklit eden, bir ihtiyaç olunca seferde Maliki�yi taklit ederek iki namazı cem edebilir.
11- Seferde giriŠçıkıŠgünü hariç, 4 gün veya daha fazla kalmaya niyet eden mukimdir. 4 günden önce biteceÄini sandıÄı iÅi için gittiÄi yerde, belki yarın giderim diye 18 günden çok kalınca mukim olur.
12- Seferde 10 gün kalan 15 günden az kaldıÄı için Hanefi�ye göre misafir sayılırsa da Maliki�ye göre mukim sayılır. Ãünkü giriÅ-çıkıŠgünleri hariç, 4 gün veya daha fazla kalmaya niyet eden Maliki�de mukim olur. 3 gün veya daha az kalırsa seferi olur. EÄer Hanefi�ye uyup, 3 günden fazla kaldıÄı yerde 2 rekat kılarsa, namaz sahih olmaz. Ãünkü Maliki�de mukim olanın 4 rekat kılması farzdır. Hanefi�de ise seferde 4 rekat kılmak mekruhtur. Maliki farz dediÄi için farza uyulur, 4 rekat olarak kılınır.
GiriŠçıkıŠgününde ölçü imsak vaktidir. Gün, oruçta olduÄu gibi imsak vaktinde baÅlar. Ertesi günü imsak vaktine kadar devam eder.
Mesela, İstanbul�a imsaktan sonra, sabah ezanı okunurken giren kimse, giriÅ günü olduÄu için o günü saymaz. EÄer imsak vaktinden önce girerse, imsak vaktinden sonraki gün giriÅ günü olmaz. İmsak vaktinden sonra çıkarsa, o gün çıkıŠgünüdür.
Demek bir kimse, bir yere güneÅ doÄarken girse, o gün giriÅ günü olduÄu için hesaba katmaz. Ãç gün kaldıktan sonra, dördüncü günü imsaktan sonra, mesela güneÅ doÄarken oradan çıksa, giriÅ-çıkıŠgünleri sayılmadıÄı için o kimse, üç gün o yerde kalmıÅtır ve seferidir. (Menahic-ül- ibad)
80 km�lik mesafeye gidince Maliki�de seferi olursa da, Hanefi�de seferi olmaz. Burada Maliki�ye uyup 2 rekat kılınırsa, Hanefi�ye göre namaz sahih olmaz, 4 rekat kılması farzdır.
Bir mezhebi taklit, kendi mezhebinden çıkıp, o mezhebe girmek demek deÄildir. O mezhepteki taklit edilen meselenin yalnız farzlarına ve müfsitlerine uyulur. Hanefi�de sünnet olan bir Åey, Maliki�de mekruh olsa da yapılır. Mesela:
a) Hanefi mezhebinde, namaz kılarken, Fatihadan önce, E�uzü Besmele çekmek sünnet, Maliki�de mekruhtur. Maliki�yi taklit eden, E�uzü Besmele okur.
b) Maliki�de Sübhaneke okumak mekruh, Hanefi�de sünnettir. Maliki�yi taklit eden Sübhaneke okur.
c) Bir kadının muayyen hâli 13 gün devam ediyorsa, bu kadının Hanefi�ye göre 10 günden sonrakiler özür olduÄu için gusledip namazlarını kılar. Maliki�de, muayyen hâl 15 güne kadardır. 15 güne kadar kan kesilmeden namaz kılamaz. Böyle kadın, 15 güne kadar kan kesilmezse, bekler. 16. günü gusledip namaza baÅlar. Hanefi�nin farz dediÄi 10 günden sonrakileri de kaza eder. Nifastaki durum da aynıdır. Yani Maliki�ye göre nifas olup da Hanefi�ye göre nifas olmayan günlerde kılınamayan namazlar sonradan kaza edilir. Böylece her iki mezhebin farzlarına uyulmuÅ, müfsitlerinden kaçılmıŠolur.
Hayz ve nifasın durumu
1- Hayzın en azı yoktur. Bir damla gelse de hayz kabul edilir. En çoÄu ise 15 gündür. 15 günden fazla gelirse istihaza olur. [Hanefi�de hayzın en azı 3, en çoÄu 10 gündür. Bundan azı veya çoÄu istihazadır.]
2- İkinci hayzın olabilmesi için, aradan en az 15 gün geçmesi gerekir. 15 gün geçmeden kan gelirse, bu hayz deÄildir, istihazadır [özürdür], burundan gelen kan gibidir. Gusletmeden namaz kılınır.
3- Ayiseden gelen kan hayz olmaz, istihaza olur. Ayise yaÅı Maliki�de 70, Hanefi�de 55'tir.
4- Hamileden ve doÄumdan önce gelen kan hayzdır. [Hanefi�de istihazadır.]
5- Sezaryenle, yani karın yarılarak çocuk alınınca gelen kan nifas olmaz. [Hanefi�de nifas olur.]
6- Nifasın azami müddeti 60 gündür. [Hanefi�de 40 gündür.]
7- Nifas görürken, 15 gün hiç kan gelmese, artık temizlenmiÅ olur. Bu 15 günlük temizlikten sonra tekrar kan gelirse, bu kan nifas deÄil, hayz kanıdır.
8- Nifas kanamaları arasındaki temizlik günleri 15 günden az olursa nifas sayılır. Aradaki temizlik günleri hesaptan düÅülerek kanama günleri toplanıp 60 günü bulursa, bu durumda kadının nifası sona ermiÅ olur. Mesela 20 gün kan, 7 gün temiz, sonra 17 gün kan, 10 gün temiz, tekrar 23 gün kan görürse, kan görülen günler toplamı 60 ı bulduÄu için, nifası sona ermiÅ demektir. 15 gün geçmeden yine kan gelirse istihaza olur. 15 gün geçtikten sonra gelirse hayz olur.
Maliki�yi taklit ile ilgili okuyucu sualleri
Sual: Tam İlmihal�de (Abdestte, kulak memesi hizasındaki deri ve saçlar, Hanefi�de yüzdendir. Yıkamak farzdır. Maliki�de baÅtandır, meshetmek farzdır) deniyor. KulaÄı da mesh etmek farz mıdır?
CEVAP
Abdestte, kulak ile saç arasında kalan arkadaki ve üsteki saçsız deriyi ve kulak memesi önündeki saç ve deriyi mesh farzdır. Yüz yıkanırken zaten kulak memesi hizasındaki deri yıkanmıŠoluyor. Yıkamak mesh yerine de geçer. Ayrıca mesh etmek gerekmez.
BaÅ mesh edilirken de eller kulaklara kadar götürülünce saçlı deri ile birlikte kulaÄın arkasındaki ve üstündeki saçsız deri de mesh edilmiÅ olur.
Yani kulaÄın kendisini mesh etmek farz deÄildir. Yukarıda belirtilen Åekilde, üstteki ve yanlardaki saç ile kulak arasındaki saçsız deriyi mesh farzdır.
Kan abdesti bozar mı?
Sual: Bir yerim kanadıÄında abdestim bozulmuyor mu?
CEVAP
Elimizi bıçak kesse, kan çıksa abdestimiz bozulur, fakat bundan sonra o yaralı yerden kan çıksa artık abdestimiz bozulmuÅ olmaz. İlk çıkan kan bozar ondan sonrakiler Maliki�yi taklit edenin abdestini bozmaz. İlk defa sözünü yanlıŠanlamamalı! Elin kesildi kan çıktı abdest bozuldu, ondan sonra oradaki yaradan yani aynı yaradan çıkan kan ve irinler abdesti bozmaz. Ama öteki elini bıçak kesince yine abdestin bozulur, oradan da sonraki çıkanlar abdesti bozmaz. Yani hastalık sebebi ile gelen kan, irin, yel, idrar vesaire abdesti bozmaz. Durup dururken burnumuz kanasa semavi özür olduÄu için abdestimiz bozulmuÅ olmaz. Elde olmadan yellenmek, elde olmadan idrar kaçırmak gibi semavi özürler Maliki�de abdesti bozmaz.
Semavi özürle abdestin bozulması
Sual: Maliki'de semavi özürler abdesti bozmaz mı?
CEVAP
Evet bozmaz. O anda özür sahibi olur. Namazına devam eder.
Semavi özürler, yani insanın elinde olmadan hâsıl olan Åeyler, Maliki'de abdesti bozmaz. Mesela namazda ishali dıÅarı çıksa, çıbanından veya yarasından kan aksa, kulaÄından irin aksa, makattan solucan çıksa, prostat hastasından idrar damlasa, kadınlardan akıntı çıksa, basurdan kan çıksa, elinde olmadan yel kaçsa, aÄız dolusu kussa, bunlar semavi özür oldukları için, hiçbirisi Maliki'de abdesti bozmaz. Abdesti bozulmadıÄı için namazına devam eder. Böyle bir kimsenin ayaÄını bıçak kesip kan çıksa, abdesti bozuluyor, çünkü bu semavi özür deÄildir. Ama, ondan sonra ayaÄı yara olduÄu için, artık o yaradan çıkan kan veya irin abdestini bozmaz. OlgunlaÅmıŠçıbanın patlaması da semavi özürdür. Durup dururken burnun kanaması da semavi özürdür. İdrar tutamamak, ishale mani olamamak gibi Åeyler semavi özür olur, Maliki'yi taklit eden Hanefi'nin abdestini bozmaz. SoÄuktan el veya dudak yarılıp kanarsa Maliki'yi taklit edenin abdestini bozmaz. Yani semavi sebepler bozmaz.
Teyemmüm
Sual: Maliki�yi taklit eden için teyemmümde farklılık var mı?
CEVAP
Teyemmümde farklılık yoktur. Sadece vâkit girdikten sonra teyemmüm yapılır ve her vâkit namaz için yeniden teyemmüm etmesi lazım olur.
Yıkanmadık yer görülse
Sual: Maliki�yi taklit eden, abdest alıp namaz kıldıktan bir ay sonra, elinde yaÄlı boya görse, boyayı kazıyıp yıkasa, kıldıÄı namaz ve abdesti sahih mi?
CEVAP
Evet sahihtir.
Muvalat nedir?
Sual: Maliki mezhebinde farz olan muvalat nedir?
CEVAP
Muvalat, her uzvu, birbiri arkasından ara vermeden, acele olarak yıkamaktır. BaÅka bir ifade ile, normal Åartlar altında, bir önce yıkadıÄı uzuv kuruyacak kadar ara vermemektir.
Ãok kısa zamanda yapılan bir iÅ, muvalata engel olmaz. Mesela, abdest alırken kapıdan biri girse, gelenin kim olduÄuna bakılsa, muvalata mani olmaz. Musluktan su kesilse, kovadaki suyu almak veya bitiÅik odadaki musluÄa gidip, o musluktan abdest almak, muvalatı engellemez. SaÄ ayaÄı yıkadıktan sonra, kolayca giren bir çorabı hemen giyerek, öteki ayaÄı yıkamaya baÅlamak da muvalata mani olmaz. YavaÅça giyerse, normal Åartlarda, bir uzuv kuruyacak kadar ara verilirse, muvalata mani olur. Abdest alırken çorabın birisini veya ikisini çıkarmak muvalata mani olmaz.
Uzuvların kuruyup kurumaması mutlak ölçü deÄildir. Ãünkü sıcak ve rüzgarlı havada, uzuvlar hemen kuruyabilir. Yahut soÄuk ve rüzgarsız bir yerde, uzuvlar geç kuruyabilir. Uzuvlar kurumadı diye, baÅka bir iÅ yapmak muvalata mani olur. Hararetli vücutta, uzuv tez kuruyabilir. Demek ki, kuruyup kurumaması kesin ölçü deÄildir.
İbni Ãbidin hazretleri de, Hanefi'ye göre muvalatı anlatırken, (Toprakla teyemmüm ederken de, su ile yıkamak olmadıÄı halde, normal Åartlarda bir uzuv kuruyacak kadar ara vermek muvalata manidir) buyuruyor.
Hastalıkta namazı cem etmek
Sual: DiÅ dolgusu olan hasta, iki namazı cem için niye Hanbeli�yi deÄil de, Maliki�yi taklit etmesi gerekir?
CEVAP
Ãünkü gusülde Hanbeli�de aÄzın içini yıkamak farzdır. Dolgusu olan Hanbeli�yi zaruret olmadıkça taklit edemez. Maliki�de de bu iÅe bir çare olduÄuna göre Hanbeli�yi taklit etmeye ihtiyaç kalmıyor.
DiŠçektirmek
Sual: Bugün öÄleye doÄru diÅimi çektirdim, çektirdikten sonra diÅ etinde kanamalar devam ediyor. Maliki'yi taklit ediyorum. ÃÄleyi kaçırmamak için, abdest aldım namazımı kıldım. Ve kanama hâlâ devam ediyor. KıldıÄım öÄle namazının kazasını kılmam gerekir deÄil mi?
CEVAP
Abdestiniz bile bozulmamıÅtır. O abdestle ikindiyi de akÅamı da kılabilirsiniz. Tabii abdesti bozan baÅka bir Åey olmamıÅsa. Kanamak Maliki�de abdesti bozmaz. Namazı kaza etmeniz gerekmez.
Niyeti unutmak
Sual: Maliki mezhebini taklit eden bir kiÅi namaz, gusül ve abdestte �Maliki mezhebine uymaya'' niyetini unutursa ne yapmalı?
CEVAP
Bir gün sonra hatırlarsa bir gün sonra eder, üç gün sonra hatırlarsa üç gün sonra eder, üç ay sonra hatırlarsa üç ay sonra eder.
Asrı evvelde kılmak
Sual: Maliki�yi taklit eden, zaruri sebeplerle, mesela unutarak öÄleyi asrı evvele kadar kılamazsa, tekrar Hanefi�yi taklit edip öÄleyi asr-ı evvelde kılması caiz mi?
CEVAP
Evet caizdir, çünkü bir ihtiyaç hasıl olmuÅtur. Keyfi olarak geciktirmesi caiz olmaz.
İkindiyi asrı sanide kılmak
Sual: Hanefi�nin ikindiyi asr-ı sanide kılması iyi olduÄuna göre Maliki�yi taklit eden de kılabilir mi?
CEVAP
Maliki�yi taklit edenin de ikindiyi asr-ı sanide kılması iyi olur. Bir mahzuru olmaz. Harac olmadan öÄleyi asr-ı evvelde kılamaz.
Åehvetsiz öpmek
Sual: Maliki�yi taklit eden bir kimse, eÅini Åehvetle veya Åehvetsiz öpünce abdesti bozulur mu?
CEVAP
Åehvetle öperse bozulur, veda öpüÅü denilen öpüÅle öperse bozulmaz. Genelde insan kendi eÅine karÅı fazla Åehvet duymaz, yani öpmekle hemen Åehvetlenmez. Ama ÅehvetlenmiÅ ise abdesti bozulur. Hanefi�de Åehvetlense de bozmaz.
Guslederken
Sual: Maliki�yi taklit eden, guslederken avret yerlerini el ile delk yapamasa olur mu?
CEVAP
Banyoya girince, önce avret yerleri yıkanır. Ondan sonra gusledilir çıkılır. Bununla da namaz kılınır. Ãünkü abdestten sonra avret yerine dokunulmamıŠoluyor.
Delk demek mutlaka ovmak demek deÄildir. PeÅtamalla, havlu ile kese ile, lif ile dokunmak da delk yerine geçer. Donun üstünden de el ile dokunmakla da delk olmuÅ olur. Ãıplak el deÄmezse abdest de bozulmamıŠolur.
Kanlı çamaÅırla namaz
Sual: Maliki'yi taklit eden, basurundan kan aktıÄı için çamaÅırında fazla kan bulaÅmıŠiken namaz kılsa, caiz olur mu?
CEVAP
Evet. Ãünkü temizlemek zordur.
Namazda çıbanın patlaması
Sual: Maliki mezhebini taklit ediyorum. Namaz kılarken çıbanım patladı. Namazda iken bunu hissettim. Namazdan sonra baktım ki kan ve irin el ayasından daha çok yere yayılmıÅ. Abdestim bozuldu mu, namazım sahih oldu mu?
CEVAP
Abdest bozulmadıÄı gibi, namaz da sahih olmuÅtur. Namazdan önce olsaydı, yine abdestinizi bozmazdı ancak imkan ve vâkit varsa çamaÅırı deÄiÅtirmek gerekirdi, çünkü kendi mezhebimizden çıkmıŠdeÄiliz. Buna da imkan yoksa, o hâliyle kılmakta mahzur yoktur.
Eli hilallemek
Sual: Maliki'de abdestte veya gusülde el parmaklarının arasını hilallemek de farzdır. Bu farz sadece parmaklarımızı açıp kapatmakla yerine gelir mi? Ãünkü kendiliÄinden iki parmak birbirine dokunuyor.
CEVAP
Evet açıp kapatmakla yerine gelir. Ayrıca hilallemek gerekmez.
Ãrülü saçları açmak
Sual: Maliki�yi taklit eden kadın, abdestte ve gusülde, örülü saçını çözmesi gerekir mi?
CEVAP
Maliki�de, kadının, abdestte örülü saçını açması gerekmez. Ãrgünün üstünden hepsini mesh eder. Gusülde de saçların dibine, yani baÅındaki deriye su ulaÅabiliyorsa, örgüyü çözmek yine gerekmez. Hanefi�de de böyledir. Yani kadınlar, örülü saçın diplerini ıslatınca, örgüyü yıkamak lazım deÄildir. Saç dipleri ıslanmazsa, örgüyü açmak lazım olur. ÃrülmemiÅ saçların her tarafını da yıkamak farzdır. Maliki�de guslederken saçları hilallemek de gerekir.
Hamilelikte gelen kan
Sual: Maliki'yi taklit eden gebe kadından gelen kan hayz mıdır?
CEVAP
Evet hayzdır. Maliki'de, gebeliÄin ilk iki ayında hayzın azami müddeti 15 gündür. İki ayından altı ayına kadar 20, altı aydan doÄuma kadar 30 gündür.
ÃeÅitli sualler:
Sual: Tam İlmihalde, (Maliki�de abdeste baÅlarken niyet Åarttır) deniyor. Gusül bahsinde ise, Abdeste baÅlarken veya yüzü yıkarken niyet farzdır) deniyor. İslam Ahlakı kitabında ise, (Elleri yıkarken farzdır) deniyor. Ne zaman niyet etmek gerekiyor?
CEVAP
Abdest baÅlarken niyet etmek demek, yüzün yıkanması bitene kadar niyet edilir demektir. Yani niyet; elleri yıkarken de olur, aÄzı, burnu veya yüzü yıkarken de olur. Yüz yıkandıktan sonra olmaz. EÄer unutulur da abdestten sonra, ne kadar zaman geçerse geçsin hatırlanırsa, hemen bu abdesti Maliki'ye göre aldım demekle abdest sahih olur. Yani böyle niyet unutulan namazı da kaza etmek gerekmez.
Sual: Maliki mezhebini taklit eden biri yellense, abdesti bozulmaz mı?
CEVAP
Yellenmek Maliki mezhebinde de abdesti bozar. Ancak, yel kaçıran, yani yelini tutamayan özürlü olduÄu için onun abdestini bozmaz. Yoksa yellenmek her zaman abdesti bozar.
Sual: Maliki�yi taklit eden, yanlıÅlıkla kollarını yıkamadan önce baÅını mesh ediyor, sonra abdestin devamında hatırlayınca, kollarını yıkasa abdesti sahih mi?
CEVAP
Sahihtir. Ãünkü Maliki�de sıra ile yıkamak Åart deÄildir.
Sual: Hanefi�de, gusül ve namaz abdestinde bir yerin yıkanması unutulursa sonradan yıkanabiliyor. Maliki�de peÅ peÅe yıkamak farz olduÄuna göre aynı durum Maliki�de de geçerli midir?
CEVAP
Hatırlayınca geciktirmeden yıkanırsa Maliki�de de sahih olur.
Sual: Maliki�yi taklit edenin tükürükten fazla olan kanı abdestini bozar mı?
CEVAP
AÄızdaki bir yara veya hastalıktan dolayı kan ne kadar çok çıkarsa çıksın Maliki�yi taklit edenin abdestini bozmaz.
Sual: Maliki�yi taklit ediyorum, Hanefi�de bir Åey abdestimi bozmazken, Maliki�de bozsa ne olacak veya Hanefi�de bozup, Maliki�de bozmuyorsa nasıl hareket edeceÄiz?
CEVAP
Kendi mezhebinde bozan Åey abdesti bozar. Taklit ettiÄi mezhepte de bozan Åey yine abdesti bozar. Taklit ettiÄimiz mezhebin sadece farzlarına uyup, müfsitlerinden kaçacaÄız. Kendi mezhebimizin ise, tamamına uyacaÄız. Semavi özürler, elde olmayan durumlar ayrı.
Sual: Maliki�yi gusülde taklit ederken, niye, abdest ve namazda da taklit ediyoruz?
CEVAP
Ãçü birbirine baÄlı ibadettir. Yani gusül, abdest ve namaz birlikte sahih olur. Biri olmazsa ötekiler de olmaz. Gusülsüz veya abdestsiz namaz olmaz.
Sual: Maliki�de, guslederken saçı hilallemek, parmakları tarak gibi geçirmek mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Maliki�de çok sık sakalın altındaki deriyi yıkamak farz mı?
CEVAP
Sadece sakalı yıkamak farzdır.
Sual: Hanefi�ye uygun kaplama mesh, Maliki�ye de uygun mu?
CEVAP
Evet.
Sual: Maliki�de, kadın da, erkek gibi mi kaplama mesh yapar?
CEVAP
Evet.
Sual: Maliki�yi taklit eden kadının kaplama meshte, sarkan saçlarını mesh etmesi gerekir mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Maliki�yi taklit eden bir bayanım. Saçlarım uzun, nasıl mesh edeceÄim?
CEVAP
İki elinizi baÅınızın yanlarından aÅaÄı doÄru çekerken baÅı geçince saçlarınızı kavrayıp aÅaÄı doÄru çekerseniz mesh tamam olur. İsterse saçlarınız ayaklarınıza kadar uzun olsun fark etmez. Elin deÄmesi önemli, su ile ıslanması deÄil, ıslak el ile deÄmek yeterli.
Sual: Maliki mezhebini taklit ediyorum. Abdestsiz iken bir yerimiz kesilse ve daha sonra abdest aldıÄımızda kesilen yerden çıkan kan ve sarı su abdesti bozar mı?
CEVAP
BozulmuÅ olmaz.
Sual: Namaz abdesti aldıktan sonra ıslak ayakla halıya bassak, daha sonra aynı yere çorapla bassak, çorap ıslansa, çoraptaki bu ıslaklık necaset olur mu?
CEVAP
Hanefi�de de, Maliki�de de necis olmaz.
Sual: Maliki�yi taklit ediyorum, bebeÄimin altını deÄiÅtirirken, bebeÄin avret yerlerine dokununca, abdestim bozulur mu?
CEVAP
Maliki�de bozulmaz. Åafii�de bozulur.
Sual: Maliki�de kadınlarla tokalaÅınca abdestim bozuluyor mu?
CEVAP
Åehvet duyulmazsa bozulmaz, Åehvetlenir iseniz bozulur.
Sual: Basurum var. Kanama oluyor, çamaÅırım kirleniyor. Abdestli durmamın bir kolayı yok mu?
CEVAP
Kolayı var. Maliki mezhebini bu konuda taklit ederseniz, basurdan akan kan, abdesti bozmadıÄı gibi, necis de sayılmaz. Yani namaz içinde kan gelse, hem abdestiniz bozulmaz, hem de çamaÅırı kirleten kan, necis sayılmadıÄı için o hâliyle kılabilirsiniz.
Sual: Maliki�yi taklit ederken sırf gusül ile ilgili farzları yerine getirsem yeterli olmaz mı?
CEVAP
Olmaz. Ãünkü gusül abdest ve namaz üçü birbirine baÄlı ibadetlerdir. Abdest olmazsa namaz olmaz, namaz yoksa zaten gusül ve abdest olsa da faydasızdır. Onun için üçünün de Maliki�ye uygun olması lazımdır.
Sual: Bir özürden dolayı Maliki�yi taklit ediyorum. Basur, yara, mantar gibi rahatsızlıklarım da var. Ãstüm baÅım kan ve irinli iken namaz kılmamda mahzur var mıdır?
CEVAP
Temizleme imkanı varken, namaza mani necaset miktarı varsa, namaz sahih olmaz. Ãünkü Hanefi mezhebinden çıkmıŠdeÄiliz. EÄer kirlenen elbisemizi deÄiÅtirme imkanı yoksa, o zaman Maliki�ye göre kılmak caiz olur.
Sual: Basurdan dolayı Maliki�yi taklit ediyorum. Bu arada, idrar tutamamak, yaradan irin akması, burun kanaması, elde olmadan yel kaçırmak gibi baÅka özürler de çıksa, her yeni özür için Maliki�yi ayrı ayrı taklit etmem gerekiyor mu?
CEVAP
Ãzürlerin hepsini hatırlayıp, �Bunlar Maliki�de abdesti bozmaz� diye düÅünerek hepsi için bir niyet yeter. Niyeti unutursa, sonradan yani ne zaman hatırlarsa o zaman niyet etse de olur.
Sual: Bir akıntıdan dolayı Maliki�yi taklit ediyorum. Maliki�de aÄzın içini yıkamak farz deÄil diye, gusülde aÄız içi yıkanmasa mahzuru olur mu?
CEVAP
Evet gusül sahih olmaz. Ãünkü Hanefi�den çıkmadıÄımız için aÄız içini yıkamak gerekir.
Sual: Åafii mezhebinde olan bir arkadaÅ basur rahatsızlıÄı yüzünden Maliki�yi taklit etmek istiyor. Nasıl yapması lazım?
CEVAP
Aynen Hanefilerin yaptıÄı gibi taklit eder.
Sual: Åafi mezhebinde sabah namazında Kunut duası okunur. Maliki mezhebini taklit eden Åafii de okuyacak mı?
CEVAP
Elbette okuyacak, çünkü kendi mezhebinden çıkmıŠolmuyor ki.
Sual: Bazen imamlık yapıyorum. DiŠdolgusundan ve hastalıktan dolayı Maliki'yi taklit ediyorum. Cemaatte her mezhepten insan varken de, bunlara imam olmam caiz mi?
CEVAP
Evet.
Sual: Herhangi bir akıntı, mesela kadınların akıntısı, Maliki�yi taklit edenin abdestini bozar mı? Peddeki akıntı bulaÅıÄı ile namaz kılmak caiz olur mu?
CEVAP
Akıntı Maliki�yi taklit edenin abdestini bozmaz. Ped kirlense de namaza mani olmaz. Ama namaza dururken çıkarıp temizini koymak daha iyi olur.
Sual: Maliki mezhebini taklit ediyoruz. Maliki�deki farzlara uymamız gerekir. Namazda selam vermek Maliki�de farzdır. Secde-i sehv yaparken selam verince namaz bitmiyor mu? Yani selam vermeden mi secde-i sehv yapmamız gerekiyor?
CEVAP
Selam verirken namazdan çıkmaya niyet edilir. Secde-i sehv yaparken namazdan çıkmaya niyet edilmiŠolmaz. Onun için secde-i sehv yaparken bir tarafa da, hatta iki tarafa da selam verilse mahzuru olmaz.
Sual: Åafii, pazarda abdest bozulmasın diye, Hanefi�yi taklit edip kadına dokunmuÅsa, namaz kılarken Hanefi�nin Åartlarına uyar mı?
CEVAP
Elbet uyması gerekir.
Sual: Annem dolgusu sebebiyle Maliki�yi taklit ediyor. Ancak abdestte niyet ettiÄi halde, namazda Maliki�ye uymayı kalbinden geçirmeyi unutuyormuÅ. Unutan, daha sonra kalbinden geçirince olur yazıyor. Bu bir namaz için mi, yoksa daha önce kılınan diÄer namazlar için de geçerli mi?
CEVAP
Hepsine birden Åimdi niyet etse, yani bundan önceki namazlarımı Maliki�ye göre kıldım dese geçerlidir.
Sual: Maliki mezhebini taklit eden Hanefi, zammı surelerde besmele çeker mi?
CEVAP
Ãekmenin mahzuru olmaz.
Sual: Abdestte Maliki�ye göre baÅtaki saçı hilallemek gerekiyor mu?
CEVAP
Abdestte hilallemek gerekmiyor, sadece mesh gerekiyor.
Sual: Maliki�de muvalat için, uzuvları birbiri ardına çabuk çabuk yıkamaya ek olarak bir uzvu da hızlı yıkamak lazım mı?
CEVAP
Her zamanki gibi normal almalı, hızlı yıkamak Åartı yok. Abdest alırken baÅka iÅle meÅgul olmama Åartı var.
Sual: Åafii ve Maliki�de el ayasına parmakların araları dahil mi?
CEVAP
Dahil deÄildir.
