Etkili Sunum Teknikleri

[zeyn0]

HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!

ETKİLİ SUNUM TEKNİKLERİ

Sunumlar eğitimin her düzeyinde ve mesleki hayatta önemlidir. Okuma, yazma, dinleme, konuşma ve araştırma becerilerinin tümünü içererek, belirli bir amaca yönelik, sözel ve görsel etkileşimin önemini belirtirler. Amaç, eğitimde yeni veya sentez halinde birikimli bilgi sunumu olabileceği gibi, iş hayatında kar amaçlı yeni ürün ya da hizmet tanıtımı veya satışların hızlandırılması yöntemleri olabilir. Etkin sunum becerileri, özenle kullanılan bir sözel/ yazılı ifade, anlamlı beden dili ve teknolojik görsel- işitsel araçların desteği ile izleyicilerinizi kendinden emin, saygın ve ikna edici biçimde bilgilendirmek, yönlendirmek veya etkilemek adına çağımızda önem kazanmıştır. İstediğiniz sonuca ulaşabilmek ve düşüncelerinizin kabul görmesinde etkili bir sunum gerekir. İnsanlar sizi ve düşüncelerinizi iletişim kurabilme yeteneğinize göre değerlendirecektir. Sunumunuzun %60-90`ı iletişim kurabilme yeteneğinize bağlıdır.

Yapacağınız sunum ne kadar etkili olursa, düşüncelerinizi aktarmada bazen de dinleyicileri ikna etmede o kadar başarılı olursunuz. Kuşkusuz şu ana kadar katıldığınız etkinliklerde, derslerde, toplantılarda ve televizyonda izlediğiniz konuşmacılar oldu. Bazı konuşmaları, anlatımları çok daha iyi dinlediğinizi, onlardan etkilendiğinizi fark etmişsinizdir. Ve belki de siz böylesi konuşmaları hiç bir zaman yapamayacağınızı düşünüyorsunuz. Ne büyük haksızlık! Oysaki imrenerek dinlediğiniz o başarılı konuşmacılar doğuştan bu yetenekle dünyaya gelmediler. İyi birer konuşmacı olmayı öğrendiler, bu konuda çalıştılar, sık sık deneyerek hatta pek çok kez başarısız olarak kendilerini geliştirdiler.


SUNUM KAYGISINI ANLAMA VE DENETLEME
İyi bir sunum yapmanın önünde duruma bakış açımızdan kaynaklanan bazı engeller vardır. Örneğin; iyi bir konuşmacının hiç heyecanlanmaması gerektiğine ilişkin yanlış inanç duygularınızın, bedeninizin ve sonuçta performansınızın en büyük düşmanıdır. Sınıfta arkadaşlarınızın ve öğretmenin karşısına çıktığınızda kalbinizin hızla çarpması, ağzınızın kuruması, soluk alıp vermede güçlük çekmeniz, ellerinizin bacaklarınızın titremesi veya kaskatı kesilmesi, sesinizin çatallanması, terden sırılsıklam olmanız, söyleyeceklerinizi unutmanız yani sunum esnasında yaşadığınız kaygı, performansınızı sergilemek durumunda olduğunuzda yaşadığınız bedensel, duygusal ve zihinsel değişimlerle kendini gösteren bir uyarılmışlık durumudur. Ve tamamıyla normaldir! Merak etmeyin bu belirtileri yalnızca siz yaşamıyorsunuz. Sunum kaygısı bedeninizin hazırlanmanız için sizi uyarma yoludur. Sunum kaygısının konuşmanız üzerinde olumlu bir etkisi olabilir. Durumu ciddiye almanızı sağlar çünkü durumun ciddiyetini anlayamazsanız başarılı olamazsınız. Yani konuşmanızı yaparken ne çok yüksek düzeyde ne de çok düşük düzeyde kaygı işinize yarar. Sizin işinize yarayan orta düzeyde bir heyecandır. Öyleyse bu kaygıyı hiç yaşamamak yerine, ona yenik düşmemeniz ve kaygıyı belirli düzeyde tutarak onunla rahat etmeyi öğrenmeniz önemlidir. Sunum sırasında heyecanlanmanın normal olduğunu ve bir süre sonra geçeceğini kabul etmelisiniz. Böylesi bir kabul paniğinizi yatıştırır ve kaygınızı çıkarınız için kullanabilmenizi sağlar. Hintli devlet adamı, hitabet ustası Gandi halk önünde yapacağı ilk konuşmasında, halkın karşısına çıktığı an heyecandan bayılır. Ve Gandi'nin tekrar kendine gelip konuşmasını yapması o gün için olası olmaz. Görüldüğü gibi tanınmış konuşmacıların bile sunumlarını yapmadan önce bu derece heyecanlanıyor olmaları daha sonra çok iyi konuşmacılar olmalarına engel değildir.
Ayrıca, size iyi bir haber! Sunum kaygısı belirtilerinin çok az bir bölümü dinleyici tarafından fark edilir ve fark edilen bu belirtiler, sunumun kalitesini fazla düşürmez. Ne yazık ki konuşmacı sesinin çatallandığını fark edince, dinleyicinin de bunu fark edeceğini düşünür. Bu konuşmacıyı huzursuz eder ve yeni rahatsızlıkların başlamasına, bedensel belirtilerin artmasına neden olur. Bu kısır döngü böyle devam ederse konuşmacıyı devam edemeyeceği bir noktaya götürebilir. Dinleyiciler büyük olasılık, konuşmacının sesi ilk kez çatallandığında, bunun üzerinde durmamışlardır. Küçük bir sunum kaygısı belirtisini, büyük bir soruna dönüştüren konuşmacının kendisidir.

SUNUMUN AMACINI BELİRLEME

Sunumunuzun içeriğini oluşturmadan önce yapmanız gereken ilk şey sunumunuzun hangi amaca hizmet edeceğine karar vermektir. Hedefiniz dinleyiciyi bilgilendirmek, ikna etmek, eğlendirmek ya da bu amaçların bir bileşimi olabilir. Sunumunuzun amacına göre, sunumunuzun biçimi değişir. Dinleyiciyi bilgilendirmek, ikna etmek ya da eğlendirmek istiyorsanız sunumunuzun neler içermesi gerektiğine bir göz atalım.

Bilgilendirme: Bilgilendiren sunumlar, dinleyicinin konuya ilişkin bilgi düzeyini artırır ya da belli durumlarda kullanabileceği bilgileri verir. Dinleyiciyi bir konu hakkında bilgilendirirken, dinleyicileriniz arasında kaç kişinin bu konu hakkında bilgi sahibi olduğunu bilmeniz ve buna göre dinleyenlerin bilgilerine katkıda bulunmanız gerekir.

İkna Etme: Sunumunuz dinleyiciyi belli bir görüş konusunda ikna etmeyi amaçlıyorsa ileri sürdüğünüz tezi destekleyen örnekler ve kanıtları kullanarak sunumunuzu yapmalısınız. Görüşünüzü destekleyen deneyler, istatistiksel analizler ve sunum araçlarınızdaki çeşitlilik iknaya dayalı sunumlarda çok önemlidir.

Eğlendirme: Bir sosyal etkinlikte, akşam yemeğinden sonra ya da bir kutlamada dinleyiciyi eğlendiren ve keyif veren daha az ciddi bir sunum yapmak isteyebilirsiniz. Bu tür sunum özel bir anlatım tarzı ve hazırlık gerektirebilir. Konuyla ilgili fıkra anlatarak mizah kullanmak, öykülere yer vermek bazen de kostüm ve aksesuarlarla canlandırmalar yapmak işinize yarayabilir.

Sunumlar üç aşamalı bir çalışmadır:

• Hazırlanma / Planlama
• Sunuş / Etkileşim
• Özetleme / Geri Besleme

HAZIRLANMA / PLANLAMA YÖNTEMLERİ

Sunumlarınızı dikkatli planlamanız katılımcılara sunmak istediğiniz bilgiyi onlarla anlamlı ve etkin paylaşımınızı ve mesajınızın doğru algılanmasını sağlayacaktır. İyi planlama aynı zamanda sizin sunum sırasında kendi öz güveninizi arttıracaktır. İyi hazırlanmış bir taslak sunumunuzu hazırlarken ve sunum sırasında sizin için çok faydalı olacaktır. Sunum esnasında kaygı ya da diğer nedenlerle rotanızdan çıkmamanızı sağlayan şey sunumunuzun taslağıdır. Taslağı hazırlarken sunumunuzla ilgili kafanızdan geçen ilk düşünceleri kağıda rasgele yazdıktan sonra bunları etkili biçimde organize edebilirsiniz. Sunumunuzun merkezi gelişme bölümü olduğundan giriş ve sonuç bölümlerini hazırlamadan önce sunumunuzun gelişme bölümünü hazırlamak genellikle daha kolaydır. Gelişme bölümünü hazırlarken, giriş ve sonuç bölümlerine ilişkin aklınıza çok iyi fikirler gelebilir. Sunumunuzla ilgili taslağın uygun bir kopyasını dinleyicilere verebilirsiniz, böylelikle dinleyicilerin sizi takip edebilmesini kolaylaştırmış olursunuz. Deneyimli sunucular sürenin bilincindedirler ve süreye saygılıdırlar. Özellikle size ayrılan süreyi öğrenin ve sunumunuzun zamanlamasını yapın. Taslağınızı hazırlarken her bir maddeye ne kadar zaman ayıracağınızı önceden belirleyin.
Gelişme Bölümü

Sunumunuzun gelişme bölümü iletmek istediğiniz önemli konuları ve bunları destekleyen verileri içermelidir. Amacınıza, dinleyicinize ve kişisel sunum tarzınıza en iyi uyan düzenlemeyi seçmeniz gerekir. Bilgiyi mantıklıca sunmanın birçok yolu vardır. Sunumunuza uyan bir biçim seçmelisiniz. Örneğin dinleyicinizi bir konuya inandırmak istiyorsanız ikna edici bir biçim seçebilirsiniz. İkinci olarak dinleyiciyi özel bir konuda eğitmek için olayı tarihi seyrine göre anlatmayı seçebilirsiniz. Seçtiğiniz biçim çerçevesinde sunumun önemli konularını yazdıktan sonra bunları verilerle desteklemelisiniz.

Destekleyici veriler;

1. İfadelerinize inandırıcılık kazandırır,
2. Konu karmaşık ya da soyut olduğu zaman destekleyici bilgi ya da veriler dinleyicinizin sizin ne demek istediğinizi çok daha kolay kavramasına yardım eder,
3. Örnekler ve öyküler sunumunuzu destekler ve dinleyicinin dikkatini bir noktaya toplar.

En genel destekleyici veri çeşitleri

İstatistikler; sayılar, oranlar gerçeklerdir. İfadelerinize inandırıcılık kazandırırlar ve düşüncelerinizin gerçek gibi algılanmasını sağlarlar. Birçok dinleyici, “ yapılan son bir çalışma göstermiştir ki ...“ diye başlayan bir ifadeye inanacaktır.

Örnekler; bir olayın ya da nesnenin temsilcileridir. Örnekleri karmaşık bir ifadeyi netleştirmek ya da belirli bir uygulamayı çeşitlendirmek ve başka durumlara genellenebilmesini kolaylaştırmak için kullanın. Örnekleri daha etkileyici yapmanın başka bir yolu kişisel deneyimlerinizden faydalanmanızdır.

Öyküler; belli bir konuyu pekiştirmeye yarayan genişletilmiş örneklerdir. Genellikle dinleyici tarafından hoş karşılanır çünkü insanlar öykü dinlemeyi severler. Ancak gereğinden fazla uzayan öyküler sıkıcı olmaya başlar.

Alıntılar; sunumunuza farklı bir yapı ve resmiyet kazandırır. Sunumunuzda kullanacağınız alıntıyı olduğu gibi okumanın yanında alıntıya “bir uzmanın dediği gibi... “ ya da “...`nın deyimiyle “ diyerek başlamak yeterli olacaktır.
Giriş Bölümü
Etkileyici bir giriş dinleyicinin dikkatini konuya toplamasını sağlar, dinleyiciyi ve sizi rahatlatır, ne anlatılacağını önceden belirler ve mesajınızın önemini açıklar. En kısa sunumlarda bile iyi planlanmış girişlere gereksinim duyulur.
Konuşmacı sunumuna başladığı zaman, dinleyicilerin çoğunun aklı başka yerdedir. Kendi dünyalarındadırlar, o gün daha sonra neler yapıyor olacaklarını planlarlar, sorunlarını düşünürler ya da hayal kurarlar. Hele derste sizden sonra sunum yapacak bir öğrenci grubunun karşısındaysanız bu durum daha da bir geçerlidir. Etkileyici bir giriş, başıboş dolanan zihinleri odaya çeker ve dinleyicinin dikkatinin, size ve konunuza çekilmesini sağlar. Ancak girişteki dikkat toplayıcı ifadenin konunuzla bağdaşması çok önemlidir. Bazı konuşmacılar sunumuna konuyla ilgili olsa da olmasa da duyduğu bir fıkrayla başlar, bu pek de iyi bir yol değildir. Dikkat çekmenin yanı sıra konunun bütünlüğü içinde girişin bir anlam ifade etmesi gerekir.
Bir soru sorun: Kısa cevaplı ya da tepki ölçen bir soru sorun. Dinleyicilerin cevap vermesini istiyorsanız, verilecek cevabın kolay olduğundan emin olun. Evet ya da hayırla, ya da yalnızca el kaldırmayla cevaplanabilecek sorular sorun.
• Yanınızdaki insan boğulmaya başlarsa ne yapacağınızı biliyor musunuz?
• Burada olanlardan kimler düzenli spor yapıyor? gibi…
Etkileyici bir gerçeği belirtin: Etkileyici bir gerçekle ya da sunumunuzun ana fikrini destekleyen bir istatistikle başlayın.
• Bu odadaki her beş kişiden biri gelecekte hava kirliliğinden kaynaklanan sağlık sorunları yaşayacak!
• Son 3 yıl içinde öğrenci sayımız iki katına çıktı.
Fıkra anlatın: Fıkra anlatma konuşmacının dinleyiciyi konuya alıştırmasının geleneksel yoludur. Mizah her zaman insanları konuya ısındırmak için etkili bir yoldur. Ancak fıkranın konu ile bağdaşması önemlidir.
Öykü anlatın: Ele alınan konu hakkında kendi başınızdan geçen bir öyküyü anlatarak sunuma başlamak çok etkili bir yoldur. Öyküleri göz önüne getirmek kolaydır, bu nedenle bilgi aktarmada etkilidirler.
Alıntı yapın: Sunumun inandırıcılığını artırır, ilgi çeker.
Etkileyici vurgularda bulunun: Aralarda kullanacağınız, anlatımınızı tamamlayıcı ve çarpıcı olan cümleler sunumun geri kalanına hareketlilik kazandırır. “ Yüksek fiyatlı ürünlerin, kazançlarımızı yiyip bitirmesini durdurmanın tam zamanı!“ gibi.
Dinleyiciyi ve kendinizi rahatlatma: Etkileyici bir giriş hem sizi hem seyircileri rahatlatır. Girişlerde mizah kullanmanın bu kadar popüler olmasının nedeni gülümsemenin dinleyicinin tutumunu geliştiren bir enerji kaynağı olmasıdır.
Konuyu belirleme:Konuşmacı sunumun amacını açıkça belirtmelidir.
“Bu günü bitirmeden herkes.....`yı daha iyi anlıyor olacak“ ya da “Bu sunumu dinledikten sonra, dinleyiciler.......yapabilecekler“

Konunun önemini belirtin: Anlatacağınız konunun önemi pek az dinleyici tarafından kavranmıştır. Sunumun neden önemli olduğunu açıklayarak sizi neden dinlemeleri gerektiğini vurgulamış olursunuz. Önem cümlesi dinleyicilerin düzeyini yakalayabilmeli, dinleyenlerin bakış açısından dile getirilmelidir.
• “Bu sunum düzenli spor yapmanın yaşam süreniz üzerindeki etkilerini ele alacaktır“ yerine
• “Bu sunum ömrünüze ömür katmanın yollarını gösterecektir“ ifadesi kullanılabilir.
Sunulacak bilginin dinleyici için değerli ve önemli olduğunu vurgulayın.

Olumsuz Olmayın!
Durumunuz gerçekte ne olursa olsun, hazırlanma eksikliğinden ya da konuşma ortamının yetersizliğinden dolayı özür dilemeyin. Konuşmaya istekli ve enerjik olun. “Bu gün ... hakkında konuşma yapacağım“ gibi sıradan başlangıçlar yapmayın.

ÖRNEK GİRİŞ;
Konu başlığı:Etkili Sunum Teknikleri
Dikkat çekici ifade:“Burada kaç kişi lezzetli yemek yapmanın sırlarını biliyor?“
Geçiş:“Etkili bir sunum yapmak lezzetli bir yemek yapmaya benzer, ikisinin de mutfağı çok önemlidir“
Önem:“Gerek eğitim gerek iş yaşamınız boyunca, düşünce, araştırma ve çalışmalarınızı aktaracak sunumlar hazırlamanız sizin için kaçınılmaz “
Amaç:Bu sunumu dinledikten sonra etkili bir sunum hazırlamak için gereken tüm bilgileri öğrenmiş olacaksınız“
Sonuç Bölümü

Sonuç bölümü sunumunuzda ele alınanları ve mesajınızın önemli noktalarını dinleyiciye hatırlatır. Bitiş cümlesini iyi planlamalısınız. Kısa ve yönlendirici olmalısınız.

Önemli konuları özetleyin:Fazla ayrıntıya girmeden hatırlanması gereken konuları ve neden önemli olduklarını özetleyin. Ana fikirleri yineleyin.

Çağrı yapın: Düşünceleri değiştirme üzerine planlanmış bir sunum ise savunduğunuz konu hakkında ne yapmaları gerektiğiyle ilgili çağrı yapın. Örneğin; ormanları korumanın doğal hayat üzerindeki etkilerinden bahseden bir sunum yaptıysanız, savunduğunuz konuyu destekleyen bir slogan kullanabilirsiniz, "haydi gelin ormanlarımız için bir fidan da siz dikin!" gibi..

Girişle bağlantı kurun:Giriş ifadelerinizle uyum sağlarsanız sunumunuz amacına ulaşmış ve iyi planlanmış demektir. Sunumunuzun girişinde kullandığınız öyküyle yeni bir yorum getirecek bir bağlantı kurun.

Sözü dolandırmayın:Sunum bittikten sonra devam etmeyin. “Bahsetmek istediğim başka bir şey de...“ ya da “söylenilmesi gereken diğer bir konu da....“ türünden ifadeler kullanmayın. Sonuç bölümünde yeni bir bilgi, özellikle bahsetmeyi unuttuğunuz bir şey sunulmamalıdır.

Aniden durmayın: Dinleyicinin kafasını kurcalayacak ani bir bitiriş yapmayın. “Tüm söylemem gerekenler bunlar“ ya da “Daha iyi hazırlanmadığım için üzgünüm ancak umarım bir şeyler anlamışsınızdır“ gibi bir özür ifadesi asla kullanmayın.

SUNUMUN AMAÇ, İÇERİK VE ORGANİZASYONU ÜZERİNDE ODAKLANMAK

İçerik: Size verilen veya sizin seçtiğiniz konu üzerinde Beyin Fırtınası'ndan sonra Tez/Sav'ınızı oluşturun. Tez/Sav'ınızın en etkin sunumu için araştırma yapıp, bilgi toplayın. Seçici olun, unutmayın, sunumlarda bilginin doğru, öz ve kolay anlaşılıp, takip edilir biçimde paylaşılma özelliği çok önemlidir.

Amaç: Hedefinizi belirli bir konuda bilgilendirme, tanıtım veya ikna etme biçiminde tanımını yapın.




Organizasyon:

• Sunumlar kısa Giriş'le başlayıp, Gelişme ile devam eder ve Kapanış/Sonuç' la biter. Giriş'te katılımcılara,"Hoş Geldiniz" mesajıyla başlayıp, kendinizi tanıtın; konunuzu, amacınızı, sunumunuzun ana hatlarını belirtin ve sorgulayacağınız konularla ilgili ipuçları verin.
• Sunumunuzun Gelişme bölümünde örneklerle konu/ savınızı güçlendirin.
• Sunumunuzun Sonuç bölümünde sunumun ana hatlarını/başlıklarını belirtip, katılımcıların dikkatle izleyip aktif katılımlarına teşekkürlerinizi sunup, soruları yanıtlayın. Katılımı canlı tutmak açısından ana bölümler sonunda da soruları alıp, yanıtlayıp, kendi sorularınızı sorabilirsiniz.

Bilginin planlı bir şekilde aktarımı ve paylaşımı için önerilen aşamalar:
• Konu üzerinde araştırma yapılması - Bilgi toplama
• Sunumun yazılı taslağının hazırlanması
• Sunumun, cümlelerle olmayacak biçimde, yazılı metnini oluşturma
• Sunum bilgilerinin A4 dosya kağıdı yerine 1/4 dosya kağıdı büyüklüğünde kartlara yazılması
• Kartlar üzerinde sunum sırasında değişik çalışmaları belirtmek için anahtar kelimelerin işaretlenmesi, simge/ renk kodu kullanımı
SUNUMA YARDIMCI GÖRSEL ARAÇLAR
Görsel araçlar sunumunuzu güçlendirir. İyi bir sunumu, eksiksiz bir sunuma dönüştürür, sunumunuzun özel noktalarına önem ve açıklık kazandırır. Sunumun düzenlenmesini güçlendirir ve dinleyicinin ilgisini çeker. Genellikle görsel gereçlere ilişkin seçiminiz ne kadar zamanınız olduğuna ve sunum yerindeki olanakların çeşitliliğine bağlıdır.
1. Saydamlar: Kalabalık olan ya da olmayan tüm gruplarda kullanılabilir.
• Profesyonel tasarımla ve renkli olarak hazırlanmış saydamlar her zaman daha etkilidir.
• Saydamlar yansıtıldıklarında tüm bilgi grafik ve çizimlerin okunaklı olmasına dikkat edin. Profesyonel bir sunumda kullanılacak yazı genişliği 36 puntodur.
• Saydamlara fazla bilgi yüklemeye çalışmayın, bir saydamı yaklaşık iki dakikalık bilgi aktarmak için kullanın.
• Saydamın sıkıcı olmamasına özen gösterin, yeterince grafik ya da renk içermeyen saydamların çoğu sıkıcı olur.
• Saydamlar tebeşir tahtası esnekliğine sahiptirler.
• Saydamları dinleyicilerin gözünün önüne yığmayın. Sizi dinlemek yerine saydamları merak edeceklerdir.
• Saydamları okumayın.
• Dinleyiciler için kopyalarını hazırlayabilirsiniz.
• Saydamları sunum boyunca yansıtmayın, sırası geldiğinde kullanın, işi biter bitmez kapatın.
2. Döner Levha :
• Eğitimde kullanılmaya ve bir anda akla gelen doğal notları yazmaya elverişlidirler.
• Bilgi topladığınız ve düşünce geliştirdiğiniz sunumlar için uygundur.
• Önceden hazırlanabilirler.
3. Slaytlar: Slayt gösterimi sunuma en ileri profesyonel görselliği kazandırabilir.

4. Bildiri(Handout): İzleyicilere çoğaltılarak dağıtılan
• Amacınıza yardım ettiklerinden emin olun
• Bildirilerinizi okumayın, dinleyicinin elinde yazılı olan bilgiyi bir de sizin tekrar etmeniz can sıkıcı olacaktır.
• Dinleyici sunumun ayrıntılarını ileriki tarihte hatırlayamayacağından dinleyicilerin ilerde okuduklarında anlamaları için gerekli bilgileri, başlıkları, yorumları içermesine önem verin.
• Dağıttığınızda içeriğini kısaca özetleyin.
Bazen kablosuz bir mikrofon, işaret çubuğu, video kaset ya da müzik görsel araçlara eklenebilir. Günümüzde her alanda kullandığımız bilgisayar başarılı bir sunum yapmada da etkilidir. Sunum yapma konusunda kendinizi geliştirmek istiyorsanız sunumla ilgili bilgisayar programlarını öğrenmek de size epeyce yardımcı olabilir.
Sunuma yardımcı bu araçları kullanırken nelere dikkat etmeliyiz?
En iyi sunum araçları bile, uygun bir biçimde kullanılmadıklarında, sunuma zarar verebilirler. Bu araçlar sunumu desteklemeli sunumun kendisi olmamalıdır.
• Her şeyi önceden kontrol edin
• Dikkati denetlemek için gereçleri tam zamanında kullanın
• Görsel gereçlere yönelerek değil dinleyici ile konuşun
• Görsel gereci kullanırken daha sesli konuşun
• Görüşü engellemeyin, her yerden rahatça izlenebilsin
• Bitirdiğinizde bu yardımcı gereçleri ortadan kaldırın
Uygulama Önerileri
• Tekrar, tekrar, tekrar! En az beş ya da altı kez sunumunuzun uygulamasını yapın. Uygulama yaptıkça konuya daha çok hakim olursunuz ve başarı seviyeniz artar. Uygulamalar sanki sunumun yapılacağı odadaki grubun önündeymişsiniz gibi gerçekleştirilebilir.
• Uygulamaları gerçek sunumunuza ne kadar yaklaştırırsanız sunumun yapılacağı gün başarısızlık olasılığı o kadar azalır. Etkili bir sonuç için, uygulamalarınızın birinde, sunum yapacağınız mekanın olanaklarını ve sunum sırasında yararlanmayı planladığınız görsel gereçlerin aynılarını kullanmalısınız.
• Uygulama yaparken her yanlış yaptığınızda, tekrar başa dönmeyin. Böyle yaparsanız sunumunuzun bazı bölümleri tekrar nedeniyle daha fazla tanıdık gelir. Uygulamada hata da yapsanız sonuna kadar gidin. Taslağınızda zorlandığınız bölümlere işaret koyun.
• Sunumunuzun süresini hesaplayın. Bu sunumunuzun süre sınırına ve hızına daha duyarlı olmanızı sağlar.
• Ayrıntılara dikkat edin ve geri bildirim yaptırın. Deneme sunumunuzu dinleyenlerden öneride bulunmalarını isteyin.
• Ezberlenen sunumlar soğuk, sıkıcı ve doğallıktan uzaktır.
Sunum Konusu ve Ana Başlıkların Görsel-İşitsel Araçlar/ Teknoloji ile Desteklenmesi [PowerPoint]

Sunum'u Konuşma/Konferans' tan ayıran özellik Görsel-İşitsel Araçlar/Teknolojik donanım ile desteklenmesi ve bu biçim gereği yapılan açıklamalardır. Kapsamlı bilgiyi tablo ve şamalarla, başlıklar altında, öz haline ekranda açıklamak etkin bir anlatımdır. PowerPoint slayt kullanımı bu amaç için renk, hareket ve sesi slayt çerçevesinde bir araya getirici özelliğinden çok uygun olsa da, ancak anlatımla paralel gitmesi ve çok fazla cümlelerle yazılı bilgi içermemesi koşuluyla etkindir. Ses veya müzik seçiminin de gürültü niteliğinden uzak, ancak konuyla bağlantısı halinde kullanımı gerekir.

Anlatımı güçlendirecek görsel malzemeler şu şekilde belirtilebilir:

• Diyagramlar
• Tablo / Haritalar
• İstatistikler/ Ölçümler
• Resimler
• Posterler/ Resim kartları
• Filmlerden kesitler/ müzik
• Denek nesneler

Fiziksel Teknolojik Donanım

Etkin sunumlarda fiziki ortam ve donanımın etkisi büyüktür. Gerekli yapılanmanın sağlanması için belirtilen konularda koşullar en az üç gün önceden belirlenmelidir:

• Sunumun yapılacağı oda
• Işıklar
• Hareket alanı
• Oturma planı
• Araç - gereç
• Teknoloji
• Akustik düzen / Ses ayarlamaları

Katılımcı/ İzleyicilerin Tanımı
Dinleyicilerin genelde hangi özelliklere sahip olduğunu, ilgileri ve konu hakkındaki bilgi düzeylerini bilmek çok önemlidir.
• Her grupta çok değişik bireylerin olmasına karşın, dinleyicinizin genel özelliklerini inceleyerek mesajınızı en iyi sunma yolunu belirleyebilirsiniz. Derste, konu hakkında bilgisi olan öğretmen ve arkadaşlarınıza ödevinizi sunarken ya da bir kulüp toplantısında görüşlerinizi aktarırken farklı yöntemler kullanmanız gerekebilir.
• Dinleyiciler sunacağınız konu hakkında fazla bilgi sahibi değillerse, sunumunuzun amacını özetlemeye daha fazla zaman ayırmalısınız.
• Dinleyici sayısı az olduğu zaman, sunumunuz tartışmaya daha ağırlık verilen resmiyetten uzak bir sunum haline gelebilir.
• Küçük gruplarda ifadelerinizi düzeltmek ve değiştirmek için birçok olanağa sahip olursunuz.
• Dinleyici sayısı arttıkça iletişiminiz tek yönlü ve daha resmi olur. Daha kalabalık gruplara yapılan sunumların kolay anlaşılır olması gerekir.
Sunum taslağını yapmadan yanıtlamanız gereken sorular:

Hitap edeceğiniz grup kimlerden oluşuyor?

• Yaş/ Cinsiyet dağılımı
• Grubun büyüklüğü/ Katılımcı sayısı

Katılımcıların bilmesi gerekenler neler? Bildikleri neler?

• İçerik ve Yöntem hakkında katılımcı beklentileri neler?
• Katılımcılar konuya ne kadar hakim?
• Konuyu kavrama için hazır oluş durumları ne düzeyde?
• Katılımcıların ilgi alanları/ uzmanlık konuları/ tercihleri neler?

SUNUMUN ETKİLEŞİMLİ HAREKET PLANI

Sunum yönteminiz sunacağınız bilginin en etkin sunum biçimini belirler. Sunumunuzun uygun, doğru, ilgi çekici örneklerle destekleyeceğiniz ana hatlarını belirleyin. Örnekleri mantıklı biçimde yerleştirin. Aralara çeşni ve anlamlı bağlantılar için zekice seçilmiş kısa espriler katabilirsiniz.

Unutmayın sahnede dikkat odağı olarak sadece SİZ varsınız!

Hazırlık yapmanız gereken konular:

• Sözel ve bedensel iletişimin kontrolü
• Duygular ve görüntü/ davranışın kontrolü
• Katılımcı/ İzleyicilerin canlı/ ilgili tutulması
• Aktarılmak istenen bilgi/ mesajı açık, net, tutarlı ve beğenilir biçimde verme
• Hareket planını belirleyen tüm etkinliklerin zamanlamasını belirleme
• İzleyicileri aktif katılımcılar olarak konunun içine alma

Etkileşim gerçekleştirecek çalışmalara örnekler:

Soru/ Anket
Problem analiz ve çözümü
Beyin fırtınası/ Sıralama/ Gruplandırma
Eşli çalışma/ Grup çalışması


Belirli Soruları Yanıtladıktan sonra Yöntem Saptama:

ANA TEMA: Sunum derslerde işlenen konular üzerine mi, güncel konular üzerine mi odaklanıyor?

KONU: Öğretim üyesi/uzman tarafından mı belirleniyor, sunucu tarafından mı seçiliyor?

SUNUM ÇEŞİTİ: 30-dakika süreli Bireysel Sunum mu, 50-dakika süreli Grup Sunumu mu?

AMAÇ: Araştırma konusu üzerine mi odaklanıyor, sınav türü değerlendirme mi?

SUNUM PLANI: Öğretim üyesi/uzman/ katılımcılara sunum öncesi mi, sonrası mı verilmesi bekleniyor?

PowerPoint Slaytların Yazılımı

• Yazım şekli font`u seçin. En uygun: Arial/ Times New Roman
• Yazım biçimi font style`ı belirleyin. En uygun: Regular/Bold

Gerek olmadıkça Italic kullanımından kaçının.

• Font büyüklüğünü saptayın. En uygun: Başlıklar: 36 - 44 Metin: 20 -32
• Büyük veya küçük harf seçimini belirleyin. En uygun: Küçük harf - Title Case

Gerek olmadıkça Büyük harf UPPER CASE kullanımından kaçının

• Açık renk seçiminde okunaklılığı sağlamak için gölge shadow`u kullanabilirsiniz.
• Anahtar kelimeler kullanın.
• Uzun cümlelerden kaçınıp takım sözcükler ve maddeler kullanın.
• Sembol ve işaretlemeleri işlevsellik amacıyla organizasyon için kullanın.
• Sözcük ve maddeleri takım halinde, bütünlük içinde, mesafelere dikkat ederek gruplandırın.

• Boş alan/sütunları anlamlı düzenleyin. En uygun:Sol-Sağ/Üst-Alt boş alan en az1cm.
• Slaytları yazıyla doldurmayın. En uygun: Her slayt`ta 6-10 satır. 14 satırı aşmayın.

• Renkleri anlamlı bir içerik için kod olarak kullanıp, uyumlu 4 renkten fazla seçim yapmayın.

Görsel- İşitsel Malzemenin Seçimi

Sunumunuz için önceden iyi test edilmiş olan görsel donanımlara gerek duyabilirsiniz. Donanımı kendiniz idare edeceksiniz, nasıl kullanıldığını bilmeniz ve tüm işlevlerini araştırmanız gerekiyor. Bazen ne kadar iyi bir içeriğe sahip olursanız olun teknik donanım ya da sunum araçlarının kullanımı konusunda yaşayacağınız problemler o güzelim anlatıma gölge düşürebilir.

• Amaç ve içerik doğrultusunda resim seçimi yapın. PP slaytlarını figürlerle doldurmayın.
• PP slaytlarda yoğun bilgi veya sayı içeren tablo/ şama/ haritalar kullanmayıp onları ek malzeme olarak katılımcılara dağıtın.
• Sözel olarak belirtmeyeceğiniz bilgileri slaytlara yazmayın.
• Slaytlarda uyumlu renk seçimi ve hareket olanağını bilginin kolay aktarımı amacıyla kullanın.
• Ses veya müzik seçeneğini doğu amaca yönelik kullanın.

Sunum Odasının Denetimi

Sunum yerindeki imkanların, dinleyici kitlesinin, sunumun ve kendinizin gereksinimlerini ne kadar karşıladığını belirleyin.

Dinleyiciler ne tür sandalyelerde oturacaklar? Dinleyicinin dikkatini toplamadaki sorunlarını önlemek istiyorsanız, plastik ya da düz sandalyeler daha uygundur.

Oda nasıl düzenlenecek? U ya da dairesel biçimdeki düzen dinleyicileri fikir alışverişine yönlendirir. Masalara kümelendirilmiş sandalyeler takım çalışmasına özendirir ve hepsi konuşmacıya dönük durumda sıralanmış sandalyeler genel tek yönlü sunum yapma biçimidir.

Aydınlatma, okuma için yeterli mi ve bir film ya da slayt sunulurken kapatılabilir mi? Kürsü ya da gerekirse mikrofon olacak mı?

Yeri ve olanakları değerlendirmeniz, size zamanı geldiğinde, sunumunuzun neye benzeyeceğinin tam bir görsel anlatımını sunar. Eğer mümkünse, önceden konuşma yapacağınız yere gidin ve burada en azından bir kez deneme sunumu yapın.

• Katılımcıların birbirlerini görebildiği yarı daire oturma şeklini uygulayın.
En uygun: At Nalı modeli.
• Tüm teknolojik donanı mutlaka sunum ÖNCESİ kontrol edin.
• Ekran, projektör ve ses düzenini sunum ÖNCESİ deneyin.
• Sunum odasının aydınlatma, perde, ısınma ve havalandırma sistemlerini inceleyip, dikkate alın.

Sunucunun Kendini Hazırlaması

• Vücut dilinizi oluşturan mimik ve el, kol hareketlerinizi izleyebilmeniz için ayna önünde prova yapın. Provaya zaman ayırıp özen göstermeniz, zayıf olabilecek yönlerinizi geliştirmenize yardımcı olacak, sunumda zamanlamanızı belirleyecek ve konuya-özel terminolojinin doğru telaffuzunu sağlayacaktır.
• Görünüş ve giysinize özen göstermenizin izleyicilerinize saygının göstergesi olduğunu unutmayın.
• Sunum kartlarınızı, sunum sırasında akıcılığı sağlamak açısından, numaralayın.
• Sunum`da kesintisiz akışı sağlayacak YAZILI PLANINIZI masanıza yapıştırmak için hazırlayın.


HAZIRLANAN SUNUM`UN ETKİLEŞİMLE İŞLEVSELLEŞMESİ

Planlananların tümünün etkin kullanımı

Artık sahnede dikkat odağı olan sunucunun uygulaması ve benimsemesi gereken yöntemler:

• Ruh Hali: Sunumun başında heyecanlı olabilirsiniz. Bu durumda herkes heyecanlıdır. İlk birkaç dakika çok hızlı konuşmamaya dikkat edin. Yumuşak kararlı bir ses tonuyla, katılımcılarla iyi etkileşimde “ilk izlenim“in çok önemli olduğunun bilincinde, güven veren bir açılış yapın.

• Göz Teması: Tavan, yer ve sunum kartlarınıza göz gezdirmenizden önemli olan, katılımcıların sunumunuzdan ne kadar etkilendiklerini ve içeriği takip ettiklerini anlamak için onlara samimiyetle bakışınızdır. Direkt göz temasıyla iyi bir iletişim kurabileceğiniz gibi,, katılımcıların duyarlılığını fark edip sunumunuzda kısa özetleme veya kısaltmalar yapabilirsiniz.

• Ses Kullanımı -Duruşlar/ Tekrarlamalar: Dinleyicilerin sizi sunumunuz süresince açık şekilde duyabilmeleri gerekir. Sesiniz, cümleler sonunda alçalmamalıdır. Sesinizin müzikalite değerini yakalayıp, vurgulama, inişli çıkışlı bir tonlama ve hız ayarlarını iyi yapmanız durumunda izleyici/ katılımcılara içeriği daha etkin biçimde verebilirsiniz.

• Duru Dil Kullanımı: Sunumlarda akademik içerikte, duru, düzgün, fakat yalın bir dil kullanın. Abartılı ve yapay dil kullanımının etkinlik sağlamadığını unutmayın. Edilgen yüklemler yerine etken`lerini seçin. Ancak izleyicilerin anlayabileceğinden eminseniz jargon kullanın.

• Yumuşak Geçişler/Vurgular: Sunumunuzda bir konuyu/ bölümü bitirip diğerine geçerken katılımcıların sunum akışını takiplerini kolaylaştıracak belirgin sinyaller verin.

• Vücut Dili: Sunumunuz süresince kendinden emin bir şekilde ayakta durun, dinleyiciyi rahatsız edebilecek, hoş görünmeyen, belki sürekli yaptığınız el hareketleri ve tavırlarınızı kontrol etmeye çalışın. Özellikle soruların ve görüşlerin size yönlendirilmesinde mimik ve davranışlarınıza dikkat edin. Tahta kullanımı veya diğer nedenlerle sırtınızı izleyicilere dönmekten kaçının.

• Sunucunun Yeri/Hareketi/Katılımcılara Yakınlığı: Tüm katılımcılara eşit uzaklıkta, rahat hareket edebileceğiniz bir konumda durup, sakince, yanlara veya ekrana yönelebilir, katılımcılara 1metre mesafeyi koruyarak yaklaşabilirsiniz.

• Görsel-İşitsel Araçların İzleyici önünde Kullanımı: Görsel malzemelerinizi güvenli bir şekilde kullanarak, dinleyicilerinize tablolarda, slaytlarda veya saydamlardaki bilgileri kavramaları için zaman tanıyın. Sunumunuzda gerekli olduğunu düşünerek işitsel malzeme ya da video kasetlerden yararlandığınızda, kullanım sırasında zaman kaybetmemeye dikkat edin.

• İzleyici/Katılımcı ile İletişim: Sunucu olarak coşkunuz ve konunuza olan ilginiz, katılımcıların da konuya ilgi duymalarını sağlayacaktır. Sunumun bir paylaşım olduğunu hissettirmeli, dinamik bir tonla sorulan özetleyici sorular, eş/ grup çalışmalarıyla izleyicileri aktif katılımcılar olarak canlı tutmalısınız.

ÖZETLEME VE GERİ BESLEME TEKNİKLERİ

• Sunum sonunda kısa ana başlıkları vurgulayan özet vermeniz sunumun akılda kalıcılığını sağlar.

• Görsel ve sözel bilgi üzerinde sorular etkileşimi geliştirir.

• Katılımcı tepkisini olumlu değerlendirmek önemlidir. Bazı saldırgan sorulara kısa, kibar ve diplomatik yanıtlar verebilir, ancak, kendinizi “ateş altında“ hissettiğinizde, kapsamlı yanıt gerektirebilecek soruların sunumun sonunda yöneltilmesi ricasıyla sunumunuza devam edebilirsiniz.

• Katılımcılara görüş ve değerlendirmelerini alabileceğiniz yazılı sorular yönlendirmeniz, geri besleme tekniği olarak yararlıdır. Bu etkinlikte amacın belirtilmesine özen göstermelisiniz.



SUNUMLARDA YAPILMASI/YAPILMAMASI GEREKENLER

Yapılması Gerekenler

• Konuşmanızı düzenli ve tutarlı bir şekilde düzenleyin.
• Konuşmanızı en az üç kez prova edin.
• Adınızı, soyadınızı ve konumunuzu vererek kendinizi tanıtın.
• Sunumunuzun ana hatlarını öğretim üyesi/ uzman kişiye sunum öncesi verin.
• Dinleyicileriniz ile göz teması içinde bulunun ve beden dilinize dikkat edin.
• Her bölümün başlığının yeterince açıklayıcı olmasına dikkat edin.
• Görsel malzemelerinizle sözlü anlatımınız arasında denge olmasına dikkat edin.
• Konuşmanız süresince görsel malzemelerinize işaret edin.
• Sesinizin vurgularında ve tonlamada önem ve tekrarlama için içeriğe uygun değişiklikler yapın.
• Zamanınızı iyi kullanın.

Yapılmaması Gerekenler

• Kolay okunmayan görsel malzeme kullanmayın.
• Görsel malzemeyi çok fazla yazılı metinle, resimlerle veya çok farklı renklerle doldurmayın.
• Görsel malzemeyle ilgili olmayan bir konudan bahsetmeyin.
• Dinleyicilere sırtınızı dönmeyin.
• Çok hızlı, çok yavaş ya da okuma biçiminde monoton bir şekilde konuşmayın.
• Sunum boyunca kartlar üzerindeki notlarınızdan okumayın.
• Gösterilen PP slayt üzerinde yazılı olan cümlelerin tıpa tıp aynısını konuşmanızda kullanmayın.



Konuşmayı yapacağınız topluluğun sizden bu bilgiyi alabilecek düzeyde bir eğitimi, bilgi birikimi, tecrübesi olmalıdır. Elbette ki sunumun konusu hakkındaki hazır bulunuşluluklarının da yeterli olması gereklidir. Yani prezentasyona gelenler öyle laf olsun diye değil de sunumda verilen bilgileri almak için o sunuma katılmış olmalılar. Neyi sunacağınıza dair sıkıca hazırlanın. Öyle ki hazırlandığınız sunumun bilgilendirici, ikna edici, insanları harekete geçirici, sunumunu yaptığınız konunun karşı taraf tarafından tıpkı satın alınan bir ürün gibi satın alındığını, o bilgiyi sunum yapan kişiden adeta satın aldığını düşünün. Ve en önemlisi hazırlamış olduğunuz sunumun öğretici ve eğitici olması sunumun gerçek amacına ulaşmasında en etkili yöntemdir.

Kendinizi motive etmek adına sunumunuzun amacının ne olduğunu tekrar sorgulayın ve bunun ne olduğunu iyice tanımlayın. Sonrasında bu mesajı karşınızdaki topluluğa verdiğinizi ve onların da bunu anladığını hayal edin. Bu sizin sunum yapmadan önce kendinizi motive etmenizi sağlar. Zira yapacağınız sunuma önce kendinizi inandırmalısınız. Sonra o topluluğun size değişik sorular sorduğunu hayal edin. Ve sizin o sorulan bütün sorulara, hangi zorlukta olursa olsun, hangi niyetle sorulursa sorulsun cevap verdiğinizi düşünün. Zira sizi köşeye yatırmaya çalışacak insanlar olabileceği gibi, gerçekten bilgi amaçlı sorular sorabilecek insanlarda olduğunu unutmayın. Ve son olarak ta bu sunumu başaracağınıza inanın. Bu sizin daha ikna edici bir sunum yapmanıza yardımcı olur.

Dikkati Çekecek bir açılış yapın. Örneğin o günün esprili bir magazin konusu ile veya sunuş yaptığınız grubun ortak bir ilgi alanını belirleyip onlara soru sorun ve cevap isteyin. Katılımcıları bir soru üzerinde düşündürün veya güzel bir kaç espri yapın. Hepsini seminerin başında tek tek isimleriyle ve görevleriyle, meslekleriyle tanımaya çalışın. Gruba iltifatta bulunun örneğin onların ne kadar özel kişiler olduğunu, mesleklerinin ne kadar güzel olduğunu, bu seminere katılmalarının onlar için ne kadar kısmet olduğunu ve onların ne kadar ayrıcalıklı olduğunu vb. birçok motive edici sözle grubu kendinize bağlayabilirsiniz.
Buradaki temel nokta sunumun başında grupla özel olarak geçirilecek bu zamanın yeterli seviyede ve grubun zincirini kıracak şekilde olması gerektiğidir. Bunları planlayın. Ayrıca sunum süresince sunumunuzun akılda kalmasını sağlayacak birkaç olaydan bahsedin veya bir kaç güzel söz söylemeye hazırlanın. Seminer sonuna doğru konuyu özetsel olarak tekrar edeceğinizi ve gruba kafalarına takılan bir konu olup olmadığından bahsedeceğinizi planlayın. Sunumunuzdan aldıkları bilgiyle ilgili ne kadar geliştiklerine dair onları motive edici sözler hazırlayın. Güzel sözler söyleyin.

Sunumdan önce yapacağınız antrenmanda eğer sabırsız bir şekilde hızlı hızlı sunum yapmak gibi bir eğiliminiz varsa bunu neden yaptığınızı düşünün. Sakin olmayı ve her şeyi kelime kelime anlatmanız gerektiğini hatırlayın. Sonra anlatacağınız konuları, söyleyeceğiniz güzel sözleri düşünün ve bunları söyleme gerekçelerinizi gözden geçirin. Seminerden önce prova yapın. Ayna karşısında çalışın ve sunumunuzu tıpkı seminer sunacağınız zaman gibi sunmaya çalışın. Seminerinizin akılda kalmasını sağlamak için size özel bir takım hareketler, espriler, anlatım biçimleri, yöntemler geliştirmeye çalışın. Öyle ki sunumunuz kaliteli ve sıra dışı olsun. Sunacağınız konuya başlamadan önce o konuya ne kadar hakim olduğunuzu hissedin. Bu sizi pozitif yapacaktır. Sunuma başlamadan önce seminerin ne kadar önemli olduğunu ve katılımcılara ne kazandıracağından bahsedin. Herkesle göz kontağı kurun. Güven verici bir vücut dili kullanın. Rahat olun ve ciddi giyinin.(Dekolte veya spor olmayın)

Gruba iyi bir sunum yapmak istiyorsanız önce sunacağınız konuya siz inanın. İçten ve samimi olun. Topluluğa hitap ederken hep biz deyin. Onlara siz diyerek ayrımcılık yapmayın. Örneğin 'biz şu anda şunu şunu yapıyoruz deyin'. Topluluğa sorular sorun ve cevaplarını bekleyin. Fikirlerini söylemeleri için onları teşvik edin. Güzel bir kaç hikaye anlatın. Grubun mümkünse ortasında gezinin. Yüksek bir ses kullanın. Mümkünse oturmadan, doğru bir vücut dili kullanın.

 

[Karcemackers]

Paylasım icin tesekkurler.

 

[emin399]

saol

 

[dayibey58]

Teşekkürler

 

[_tusunami_]

Teşekkür Ederim