İsimsiz Fonksiyonlar: Lambda Nedir?
Python dünyasında çoğu fonksiyon
def anahtar kelimesiyle oluşturulur; bir ismi vardır ve projenin genelinde kullanılabilir. lambda ise bu sürecin çok daha pratik ve isimsiz bir versiyonudur. Özellikle tam teşekküllü bir fonksiyon yazmanın gereğinden fazla vakit alacağı basit durumlarda tercih edilir.İki farklı yaklaşıma göz atalım:
Python:
def double(x):
return x * 2
double_lambda = lambda x: x * 2
print(double(5))
print(double_lambda(5))
Her iki yapı da aynı işlevi yerine getirir. Lambda ile yazılan sürüm, tek bir satıra sığacak kadar kompakttır; çünkü amacı yalnızca o anlık, geçici bir işlem yürütmektir.
Kullanım Şekli (Söz Dizimi)
lambda <parametreler>: <ifade>•
<parametreler> kısmı, def ile tanımladığımız standart parametre yapısıyla aynıdır; yani *args, **kwargs ve varsayılan değerleri destekler.•
<ifade> kısmı ise fonksiyonun döndüreceği tek bir sonucu temsil eder.Örnekler:
Python:
add = lambda a, b: a + b
print(add(3, 4))
square = lambda n: n * n
print(square(8))
greet = lambda name="world": f"Hello, {name}"
print(greet())
print(greet("Rosa"))
Burada açıkça bir
return ifadesi kullanmanıza gerek yoktur, yazılan ifade otomatik olarak geri döndürülür.Temel Kısıtlamalar
Lambda yapıları yalnızca tek bir ifade barındırabilir. İçerisinde
if-else blokları veya karmaşık deyimler kullanamazsınız:
Python:
# Bunlar çalışmaz:
# bad = lambda x: x = x + 1 # atama yapamaz
# worse = lambda x: # deyim olarak if/elif/else olamaz
# if x > 0:
# return x
# else:
# return -x
Ancak, tek satırlık koşullu ifadeler (ternary operator) kullanmanız mümkündür:
Python:
signed = lambda x: x if x > 0 else -x
print(signed(-5))
print(signed(5))
Eğer mantığınız karmaşıklaşırsa ve birden fazla ifadeye ihtiyaç duyarsanız, normal bir
def tanımlamanız en doğrusu olacaktır.Lambda Ne Zaman Tercih Edilmeli?
Bir lambda'yı değişkene atayarak kullanmak, genellikle
def kullanmaktan daha az verimlidir:
Python:
# Bunu yapma.
double = lambda x: x * 2
Bu kullanım,
def double(x): return x * 2 tanımına göre hem okunabilirlik açısından zayıftır hem de hata ayıklama (debug) sırasında yığın izleme (stack trace) ekranlarında <lambda> olarak göründüğü için hataları takip etmeyi zorlaştırır.Lambda'nın gerçek gücü, yüksek dereceli (higher-order) fonksiyonlara doğrudan argüman olarak aktarıldığında ortaya çıkar.
Özel Sıralama Kuralları
Sık karşılaşılan bir örnek:
Python:
users = [
{"name": "Ada", "age": 36},
{"name": "Boris", "age": 28},
{"name": "Ciara", "age": 44},
]
by_age = sorted(users, key=lambda u: u["age"])
print(by_age)
sorted fonksiyonunun key parametresi, her bir elemanı işleyip ona göre sıralama yapacak bir fonksiyon bekler. Bu tür ufak işler için ayrı bir fonksiyon tanımlamak gereksiz olacağından, lambda burası için idealdir.Birden fazla alana göre sıralama yapmak istediğinizde de tuple kullanabilirsiniz:
Python:
records = [("Ada", 2), ("Boris", 1), ("Ada", 1), ("Boris", 3)]
by_name_then_version = sorted(records, key=lambda r: (r[0], r[1]))
print(by_name_then_version)
min, max, filter ve map Fonksiyonları
Benzer şekilde, bu fonksiyonlar da birer işlev argümanı kabul eder:
Python:
prices = [{"item": "apple", "cost": 0.50}, {"item": "bread", "cost": 2.00}]
cheapest = min(prices, key=lambda p: p["cost"])
print(cheapest)
# map: her öğeye bir fonksiyon uygula
numbers = [1, 2, 3, 4]
doubled = list(map(lambda n: n * 2, numbers))
print(doubled)
# filter: fonksiyonun true döndürdüğü öğeleri tut
evens = list(filter(lambda n: n % 2 == 0, numbers))
print(evens)
Ancak
map ve filter işlemleri için çoğu zaman "list comprehension" kullanmak daha okunaklı sonuçlar verir:
Python:
numbers = [1, 2, 3, 4]
doubled = [n * 2 for n in numbers]
evens = [n for n in numbers if n % 2 == 0]
print(doubled, evens)
Bu yüzden Python geliştiricileri
map veya filter yerine genellikle comprehension tercih eder. Yine de sorted, min ve max gibi yerlerde lambda kullanımı yaygın ve doğal bir pratiktir.Lambda ve operator Modülü
Eğer lambda'nızın tek görevi bir nesnenin özniteliğine veya anahtarına erişmekse, Python'un
operator modülündeki yöntemler daha hızlı ve temizdir:
Python:
from operator import itemgetter, attrgetter
users = [{"name": "Ada", "age": 36}, {"name": "Boris", "age": 28}]
# Bu ikisi eşdeğerdir:
a = sorted(users, key=lambda u: u["name"])
b = sorted(users, key=itemgetter("name"))
print(a)
print(b)
Büyük bir fark yaratmasa da,
operator modülünü kullandığınızda kodunuz daha profesyonel ve belirgin bir yapıya kavuşur.Ne Zaman
def Kullanmalısınız? Aşağıdaki durumlarda lambda yerine
def tercih edin:1. Mantık tek bir satıra sığmayacak kadar karmaşıksa.
2. Fonksiyonun ismi, kodun okunabilirliğini artıracaksa.
3. Aynı işlemi projenin farklı bölümlerinde tekrar tekrar kullanacaksanız.
4. Fonksiyonun bir docstring'e (açıklama metni) ihtiyacı varsa (lambda'lar docstring desteklemez).
Unutmayın ki Python, az satır yazanı değil, okunabilir kod yazanı ödüllendirir. Karmaşık işlemler için üç satırlık isimli bir fonksiyon, tek satırlık bir lambda'dan her zaman daha iyidir.
Sırada: Decorator'lar
Lambda yapıları fonksiyonları birer değer gibi işleme koymanızı sağlar. Decorator'lar ise bu mantığı bir üst seviyeye taşıyarak fonksiyonlara loglama, yetkilendirme veya önbellekleme gibi ekstra özellikler eklemenize olanak tanır. Bunu yalnızca
@ işaretini kullanarak yapabilirsiniz. Bir sonraki konu başlığımız bu.