Agora Metin2 1
Agora Metin2
berzahx 1
berzahx
Aliyldrim 1
Aliyldrim
-ECD- 1
-ECD-
Reklam vermek için turkmmo@gmail.com

Python Listeleri: Tanımlama, İndeksleme, Metotlar, Sıralama ve Döngüler

  • Konuyu başlatan Konuyu başlatan Agora Metin2
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • Cevaplar Cevaplar 0
  • Görüntüleme Görüntüleme 13
image3b57beb29d949ebf.jpg


Sıralı ve Değiştirilebilir Bir Yapı Olarak Listeler

Python dünyasında en sık karşılaştığımız veri koleksiyonu listelerdir. Eğer verilerinizi saklayacağınız, gerektiğinde üzerine ekleme yapabileceğiniz, mevcut öğeleri silebileceğiniz veya güncelleyebileceğiniz sıralı bir yapıya ihtiyacınız varsa, liste kullanımı en doğru tercihtir.

Bir listeyi tanımlamak için köşeli parantez kullanmanız yeterlidir:

Python:
fruits = ["apple", "banana", "cherry"]
numbers = [1, 2, 3, 4]
mixed = [1, "two", 3.0, True]
empty = []

print(fruits)
print(numbers)
print(mixed)
print(empty)

Listelerin içine her türlü veri tipi konulabilir, hatta listelerin içine başka listeler de yerleştirilebilir. Genellikle tutarlılık sağlamak adına tek tip verilerle çalışmak (örneğin sadece sayılardan veya sadece kullanıcı isimlerinden oluşan listeler) kodun okunabilirliğini ve yönetilebilirliğini artırır.

İndeksleme Kullanımı

Listelerdeki her bir öğe, 0'dan başlayan bir konuma (index) sahiptir. İstediğiniz öğeye köşeli parantezler yardımıyla ulaşabilirsiniz:

Python:
fruits = ["apple", "banana", "cherry"]

print(fruits[0])    # 'apple'
print(fruits[1])    # 'banana'
print(fruits[-1])   # 'cherry' - negative indexes count from the end
print(fruits[-2])   # 'banana'

Eğer mevcut olmayan bir indekse erişmeye kalkarsanız, programınız IndexError hatası verecektir. Eğer bir indeksin sınırların dışında kalma olasılığı varsa, öncesinde listenin uzunluğunu kontrol etmeli ya da erişim işlemini try blokları içinde güvenli hale getirmelisiniz.

Dilimleme İşlemleri

Listelerden belirli bir aralıktaki verileri almak için dilimleme yöntemini kullanırız. Söz dizimi list[start:stop:step] şeklindedir ve karakter dizilerindeki mantıkla aynıdır:

Python:
nums = [0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9]

print(nums[2:5])      # [2, 3, 4]
print(nums[:3])       # [0, 1, 2] - from the start
print(nums[7:])       # [7, 8, 9] - to the end
print(nums[::2])      # [0, 2, 4, 6, 8] - every other item
print(nums[::-1])     # reversed copy

Bu noktada şu iki kuralı unutmamalısınız:

• Dilimleme işlemi sonucunda her zaman yeni bir liste oluşturulur; dolayısıyla elde edilen dilimi değiştirmek orijinal listeyi etkilemez.
• Bitiş (stop) indeksi sürece dahil edilmez. Örneğin, nums[2:5] ifadesi 2, 3 ve 4 numaralı indeksleri kapsar ancak 5 numara dahil edilmez.

Eleman Ekleme Metotları: Append, Extend ve Insert

Listeye yeni veri eklemek için kullanılan üç ana metot bulunur ve bunları karıştırmamak önemlidir:

Python:
items = ["a", "b", "c"]

items.append("d")       # add ONE item to the end
items.insert(0, "z")    # insert ONE item at a specific index
items.extend(["e", "f"])  # add EACH item from another iterable

print(items)

• append(x): Verilen x öğesini listenin sonuna tek bir eleman olarak ekler. Eğer eklenen bir listeyse, listeyi olduğu gibi tek bir öğe olarak içine alır.
• extend(iterable): İçine verilen yinelenebilir nesnenin her bir elemanını ayrı ayrı listeye ekler. items.extend([1, 2]) işleminde listeye iki yeni eleman katılmış olur.
• insert(i, x): Belirlediğiniz i indeksine elemanı yerleştirir ve o indeksten sonraki tüm öğeleri bir sağa kaydırır.

+= operatörü, sağ tarafında bir liste olduğunda extend metoduyla aynı şekilde çalışır:

Python:
items = ["a", "b"]
items += ["c", "d"]
print(items)

Eleman silme işlemleri için şu yolları izleyebilirsiniz:

Python:
items = ["a", "b", "c", "b", "d"]

items.remove("b")       # removes the first occurrence of "b"
print(items)

last = items.pop()      # removes and returns the last item
print(last, items)

second = items.pop(0)   # remove and return the item at index 0
print(second, items)

Listede bulunmayan bir değeri remove() ile silmeye çalışırsanız ValueError alırsınız. Bir öğeyi "varsa sil" mantığıyla kaldırmak isterseniz, in operatörüyle kontrol yapmalı veya try bloğu kullanmalısınız.

Alternatif olarak indeks kullanarak del komutuyla da silme yapabilirsiniz:

Python:
items = [10, 20, 30, 40, 50]
del items[1]
print(items)

Uzunluk, Üyelik Sorgulama ve Sayma

Python:
nums = [4, 8, 15, 16, 23, 42, 16]

print(len(nums))         # 7
print(16 in nums)        # True
print(nums.count(16))    # 2
print(nums.index(23))    # 4 - index of the first 23

in operatörü, bir listenin belirli bir değeri içerip içermediğini kontrol etmenin en pratik yoludur. Ancak çok büyük listelerle çalışıyorsanız ve bu sorguyu sürekli yapıyorsanız, performans açısından set yapısını tercih etmelisiniz; zira set üyeliği O(1) maliyetle çalışırken, liste araması O(n) kadar zaman alır.

Listeleri Sıralama

Sıralama yapmak için iki farklı yaklaşım vardır ve doğru olanı seçmek önemlidir:

Python:
nums = [5, 2, 9, 1, 7]

# Yerinde - listeyi değiştirir, None döner.
nums.sort()
print(nums)    # [1, 2, 5, 7, 9]

# Yeni sıralanmış bir liste döner, orijinali olduğu gibi bırakır.
original = [5, 2, 9, 1, 7]
sorted_nums = sorted(original)
print(sorted_nums, original)

Her iki metot da reverse=True parametresini kullanarak tersten sıralama yapabilir:

Python:
nums = [5, 2, 9, 1, 7]
nums.sort(reverse=True)
print(nums)    # [9, 7, 5, 2, 1]

Özel bir sıralama mantığı kurmak isterseniz key fonksiyonundan yararlanabilirsiniz:

Python:
words = ["banana", "apple", "kiwi", "strawberry"]
words.sort(key=len)
print(words)    # ['kiwi', 'apple', 'banana', 'strawberry']

key parametresi, listedeki her eleman üzerinde çalıştırılır ve sıralama işleminin sonucuna göre belirlenir. Bu, verileri uzunluklarına, içerdikleri bir özniteliğe veya metinlerin küçük harfli hallerine göre dizmek için oldukça kullanışlıdır.

Listeyi Ters Çevirme

İhtiyacınıza göre kullanabileceğiniz üç farklı yöntem mevcuttur:

Python:
items = [1, 2, 3, 4]

# Yerinde - listeyi değiştirir, None döner.
items.reverse()
print(items)

# Dilimleme - yeni, tersine çevrilmiş bir liste döner.
original = [1, 2, 3, 4]
copy = original[::-1]
print(copy, original)

# reversed() - tembel bir iterator döner.
for n in reversed([1, 2, 3, 4]):
    print(n)

Orijinal listeyi korumanıza gerek yoksa "yerinde" (in-place) değiştirme yöntemini seçin. Yeni bir liste kopyası istiyorsanız dilimleme yöntemini kullanın. Listeyi değiştirmeden sadece ters sırada gezmek istiyorsanız reversed() fonksiyonunu tercih edin.

Paylaşılan Referans Riski

Listeler değiştirilebilir nesnelerdir ve değişkenler aslında bu nesnelere işaret eden birer referanstır. Bu durum, iki değişkenin aynı listeyi işaret etmesine neden olabilir:

Python:
a = [1, 2, 3]
b = a
b.append(4)

print(a)    # [1, 2, 3, 4] - a changed too!

b = a işlemi listeyi kopyalamaz; b ve a aynı listeye verilen iki farklı isim haline gelir. Gerçek bir kopya oluşturmak istiyorsanız, bunu açıkça belirtmelisiniz:

Python:
a = [1, 2, 3]
b = a.copy()   # or list(a), or a[:]
b.append(4)

print(a, b)    # [1, 2, 3]  [1, 2, 3, 4]

Bu, yeni başlayanların sık düştüğü bir hatadır. Bir eşittir (=) işaretinin listeyi kopyalamayacağını daima aklınızda tutun.

Döngüler ve Listeler Oluşturma

for döngülerini kullanarak listeler üzerinde şu şekilde gezinebilirsiniz:

Python:
scores = [45, 72, 33, 90, 58, 61]
passing = []

for score in scores:
    if score >= 60:
        passing.append(score)

print(passing)

Bu yöntem oldukça okunaklıdır ve her durumda çalışır. Bu yapıya alıştığınızda, aynı işlemi tek satırda yapan "list comprehension" yapısına geçiş yapabilirsiniz:

Python:
scores = [45, 72, 33, 90, 58, 61]
passing = [s for s in scores if s >= 60]
print(passing)

Comprehension yapılarını ilerleyen bölümlerde daha detaylı inceleyeceğiz.

Hızlı Referans Tablosu

Sık kullanılan liste metotları şöyledir:

• append(x) - Sonuna bir eleman ekler.
• extend(iter) - Verilen listedeki her elemanı ekler.
• insert(i, x) - Belirtilen indekse eleman ekler.
• pop() / pop(i) - Belirtilen indeksteki (veya sondaki) elemanı siler ve döndürür.
• remove(x) - x değerindeki ilk elemanı siler.
• sort() / sort(key=...) / sort(reverse=True) - Listeyi sıralar.
• reverse() - Listenin sırasını tersine çevirir.
• index(x) - x değerinin bulunduğu ilk indeksi verir.
• count(x) - x değerinden kaç tane olduğunu sayar.
• copy() - Listenin sığ kopyasını oluşturur.

Sırada Ne Var?

Listeler temel çalışma araçlarımızdır. Bir sonraki adımda, listelerin değiştirilemez kuzeni olan "tuple" (demet) yapısını ve hangi durumlarda liste yerine tuple kullanmanın daha avantajlı olacağını öğreneceğiz.
 

Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)

Geri
Üst