Veri Tiplerinin Önemi
Bir veri tipi, Python'a elindeki verinin nasıl bir karakter sergilemesi gerektiğini anlatan bir sınıflamadır. Mesela iki tam sayıyı topladığınızda aritmetik bir işlem yapmış olursunuz; iki metni topladığınızda ise bu verileri birbirine eklersiniz. Ancak bir metin ile tam sayıyı toplamaya çalışırsanız hata alırsınız. Özetle bir değerin tipi, üzerinde hangi işlemleri gerçekleştirebileceğinizi belirler.
Python'da oldukça pratik ve sık kullanılan temel veri tipleri bulunur.
int, float, str ve bool tiplerini hemen hemen her projenizde kullanırsınız. Diğer veri tipleri ise daha çok verileri toplu halde yönetmeniz gerektiğinde devreye girer.Sayılar: int ve float
Python'da iki temel sayı türü vardır ve bunları yazış şeklinize göre Python otomatik olarak ayırt eder:
Python:
whole = 42
fractional = 3.14
print(type(whole))
print(type(fractional))
Eğer bir sayı ondalık nokta içermiyorsa
int olarak tanımlanır. Eğer ondalık nokta bulunuyorsa float kabul edilir. Aritmetik işlemlerde bu iki tür birbirine karışabilir; içerisinde float barındıran tüm işlemlerin sonucu yine float tipinde olur:
Python:
print(10 + 3) # int + int -> int
print(10 + 3.0) # int + float -> float
print(10 / 3) # / Python 3'te her zaman float döner
print(10 // 3) # // tam sayı bölmesidir (kalanı atar)
print(10 % 3) # % mod alma işlemidir (kalan)
print(2 ** 8) # ** üs alma
Python'daki tam sayılar, bilgisayarınızın bellek kapasitesine bağlı olarak sınırsız büyüklükte olabilir; yani standart 32 veya 64 bit kısıtlamaları yoktur.
2 ** 1000 gibi işlemleri hesapladığınızda Python size sonucu tam basamaklarıyla sunar.Ondalıklı sayılar (
float) ise diğer dillerde olduğu gibi IEEE 754 standartlarını takip eder, bu da bazen beklenmedik durumlar doğurabilir:
Python:
print(0.1 + 0.2)
Bu kodun çıktısı
0.3 değil, 0.30000000000000004 olacaktır. Bu durum bir Python hatası değil, bilgisayar sistemlerinin ikili sayı sistemindeki çalışma biçiminden kaynaklanır. Eğer finansal hesaplamalar gibi yüksek hassasiyet gerektiren işlerle uğraşıyorsanız decimal modülünü kullanmalısınız. Diğer basit senaryolarda ise sadece ekrana yazdırırken yuvarlama yapmanız yeterli olacaktır.Metinler: str
Metinler, yani string'ler karakterlerden oluşan dizilerdir. Tek tırnak veya çift tırnak kullanarak bunları tanımlayabilirsiniz; açılış ve kapanış tırnağının birbiriyle eşleşmesi yeterlidir:
Python:
first = "double-quoted"
second = 'single-quoted'
mixed = "I'm fine either way"
print(first, second, mixed)
Eğer çok satırlı metinler oluşturmak isterseniz, üçlü tırnak (
""" ... """) yapısını tercih edebilirsiniz:
Python:
message = """Dear reader,
Thanks for sticking with Python so far. It gets more fun from here.
Signed,
The docs"""
print(message)
Metinlerle yapabileceğiniz dilimleme (slicing),
.upper(), .split(), .replace() gibi çok sayıda yerleşik metot ve değişkenleri metin içinde kullanmanızı sağlayan f-string (f"Hello, {name}") biçimi mevcuttur.Mantıksal Değerler: bool
Bu tip, tam olarak
True ve False olarak yazılan iki değerden oluşur; dikkat edilmesi gereken nokta, ilk harfin mutlaka büyük yazılmasıdır. Karşılaştırma içeren ifadelerin sonucu bu mantıksal değerlerden biri olur:
Python:
ready = True
dry = False
print(5 > 3)
print(5 == 5)
print(ready and not dry)
Aslında
True ve False değerleri, arka planda sırasıyla 1 ve 0 değerlerini temsil eder. Bu özellik, örneğin kaç tane doğru koşul olduğunu saymak istediğinizde matematiksel işlem yapmanıza olanak tanır:
Python:
checks = [5 > 3, 10 == 10, 0 > 1]
print(sum(checks))
None: Değer Yokluğu
None, Python'da bir değerin mevcut olmadığını belirtmek için kullanılır. Herhangi bir değer döndürmeyen fonksiyonlar varsayılan olarak None döner. Ayrıca bir değişkeni boş bir yer tutucu olarak tanımlarken de bu değeri atayabilirsiniz:
Python:
selected = None
if selected is None:
print("Nothing picked yet")
else:
print("You picked", selected)
Bir değerin
None olup olmadığını kontrol ederken == None yerine is None veya is not None kullanmalısınız. is operatörü kimlik denetimi yapar ve programlama mantığı açısından doğru yaklaşım budur.List, Tuple, Set, Dictionary
Bunlar Python'un yerleşik koleksiyon türleridir. Her biri kendi içinde detaylıdır ancak kısaca şöyle özetlenebilir:
Python:
a_list = [1, 2, 3] # sıralı, değiştirilebilir
a_tuple = (1, 2, 3) # sıralı, değiştirilemez
a_set = {1, 2, 3} # sırasız, tekrar yok
a_dict = {"name": "Ada", "age": 36} # anahtar -> değer çiftleri
print(a_list, a_tuple, a_set, a_dict)
Temel ayrım şu şekildedir:
• List: Veri ekleyebileceğiniz, çıkarabileceğiniz ve sıralayabileceğiniz değiştirilebilir dizilerdir.
• Tuple: Değiştirilemez, sabit veri gruplarıdır; koordinatlar gibi değişmemesi gereken veriler için idealdir.
• Set: Sadece benzersiz öğeleri barındıran, tekrara izin vermeyen kümelerdir.
• Dict: Anahtar ve değer çiftleriyle çalışan, JSON benzeri arama yapılarındır.
Veri Tipi Dönüşümleri
Python, veri kaybı yaşanabilecek durumlarda otomatik dönüşüm yapmaz. Bir tipi diğerine çevirmek istediğinizde bunu açıkça belirtmeniz gerekir:
Python:
age = 30
message = "You are " + str(age) + " years old"
print(message)
value = int("42") + 1
print(value)
pi = float("3.14")
print(pi)
Eğer dönüştürmeye çalıştığınız değer, hedef tipe uygun değilse (örneğin
int("hello")), Python bir ValueError hatası fırlatır. Hatayı inceleyip verinizi düzelttikten sonra kodunuza devam edebilirsiniz.Tip Kontrolü
Kod yazarken veri tipini öğrenmek için iki temel aracınız var:
Python:
print(type(10)) # <class 'int'>
print(type("hi")) # <class 'str'>
print(isinstance(10, int)) # True
print(isinstance(10, (int, float))) # True - herhangi biriyle eşleşir
type() fonksiyonu hızlı bir kontrol için çok pratiktir. isinstance() fonksiyonu ise gerçek projelerde daha fazla tercih edilir; çünkü kalıtım (inheritance) yapısıyla uyumludur ve birden fazla tipi aynı anda denetleyebilir.Hızlı Bir Tanıtım Alıştırması
Kodu çalıştırdığınızda değişkenlerin tiplerinin nasıl değiştiğini incelemek için şu örneği kendiniz deneyin:
Python:
values = [42, 3.14, "python", True, None, [1, 2], (1, 2), {1, 2}, {"k": "v"}]
for v in values:
print(v, "->", type(v).__name__)
for döngüsünün mantığını henüz bilmiyor olsanız bile, bu örnek Python'daki tiplerin nasıl çalıştığına dair hızlı bir fikir verecektir.Doğru Veri Tipini Seçmek
Şu an tüm tipleri ezberlemeniz gerekmiyor. Önemli olan, karşılaştığınızda onları tanıyabilmenizdir. Veri oluştururken kendinize şu soruları sorun: "Bu veri sabit mi yoksa değişecek mi?", "Tekrarlanabilir mi?", "Anahtarla mı yoksa sıra numarasıyla mı erişeceğim?". Bu dört soru, vakaların %90'ında doğru koleksiyon tipini seçmenize yardımcı olacaktır.
Sırada: Metinlerle (string) derinlemesine çalışma - çünkü hemen hemen her programda en çok bu veri tipiyle uğraşacaksınız.