Agora Metin2 1
Agora Metin2
berzahx 1
berzahx
Aliyldrim 1
Aliyldrim
-ECD- 1
-ECD-
Reklam vermek için turkmmo@gmail.com

Altın Konu CommonJS ve ES Modules: require ve import Arasındaki Farklar

  • Konuyu başlatan Konuyu başlatan Agora Metin2
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • Cevaplar Cevaplar 3
  • Görüntüleme Görüntüleme 34
image.jpeg


İki Farklı Modül Dünyası

JavaScript, uzun süre yerleşik bir modül sisteminden yoksundu. 2009 yılında Node, bu eksikliği gidermek amacıyla CommonJS (require, module.exports) standardını getirdi ve yıllarca bu standart kullanıldı. 2015 yılında ise JavaScript dili kendi resmi modül sistemine, yani ES Modules'e (import, export) kavuştu. Günümüzde hem modern tarayıcılar hem de Node bu sistemi destekliyor.

Bu durum, projelerde her iki yapıyla da karşılaşabileceğiniz anlamına geliyor. Aşağıda aynı basit modülün her iki sistemle yazılmış halini görebilirsiniz:

JavaScript:
// CommonJS
function greet(name) {
    return `Merhaba, ${name}`;
}
module.exports = { greet };

const { greet } = module.exports;
console.log(greet("Ada"));

JavaScript:
// ES Modules
export function greet(name) {
    return `Merhaba, ${name}`;
}

// başka bir dosyada şöyle yazardınız: import { greet } from "./greet.js";
console.log(greet("Ada"));

İşlev aynı olsa da paketleme mantığı farklıdır. Yazının devamında bu sistemlerin çalışma prensiplerini ve hangi durumlarda hangisini seçmeniz gerektiğini detaylandıracağız.

Sözdizimi Farklılıkları

require ve import kullanımı arasındaki farklar oldukça temel düzeydedir:

JavaScript:
// CommonJS
const fs = require("fs");
const { readFile } = require("fs/promises");

module.exports = something;
module.exports.name = value;
exports.name = value;

JavaScript:
// ES Modüller
import fs from "fs";
import { readFile } from "fs/promises";

export default something;
export const name = value;
export { name };

require aslında standart bir fonksiyon çağrısıyken, import bir bildirimdir (statement). Bu yüzden import sadece modülün en üst kısmında kullanılabilir ve dosya yolu mutlaka bir metin dizisi (string literal) olmalıdır. Bu katı kuralın temelinde, ESM’in CommonJS’in yapamadığı bazı optimizasyonları gerçekleştirebilmesi yatar.

Temel Ayrım: Statik mi, Dinamik mi?

CommonJS, require() satırı tetiklendiği anda devreye girer. Bu sayede modülleri if bloklarının içinde yükleyebilir veya dosya yollarını çalışma anında dinamik olarak belirleyebilirsiniz:

JavaScript:
// CommonJS - bu geçerlidir
const debug = process.env.DEBUG === "true";
const logger = debug ? require("./verbose-logger") : require("./quiet-logger");

logger.log?.("başlatılıyor");

Buna karşın ES Modules statik bir yapıya sahiptir. Kod çalışmaya başlamadan önce, motor tüm import ifadelerini tarar, bağımlılıkları belirler ve bir grafik oluşturur. Dosya yollarının sabit bir string olmasının ve import ifadesinin dosya başında bulunmasının nedeni budur.

Bu statik yapının avantajı, araçların kod çalışmadan bağımlılıkları görebilmesidir. "Tree-shaking" (kullanılmayan kodları ayıklama), editörlerin akıllı kod tamamlama özellikleri ve tarayıcıların modülleri paralel yüklemesi bu özellik sayesinde mümkün olur.

ESM içerisinde dinamik bir yükleme yapmanız gerekirse, fonksiyon gibi davranan ve bir Promise döndüren import() yöntemini kullanabilirsiniz:

JavaScript:
const mod = await import("node:path");
console.log(mod.join("/tmp", "file.txt"));

Node Hangi Modül Sistemini Kullanacağını Nasıl Anlar?

Bir Node projesinde her iki sistemi aynı anda kullanmak mümkündür. Node, dosya türünü şu iki kritere göre ayırır:

• Dosya uzantısı: .mjs uzantılı dosyalar her zaman ESM, .cjs uzantılılar ise CommonJS olarak kabul edilir.
• package.json dosyası: İçerisinde "type": "module" tanımlıysa, projedeki .js dosyaları ESM olarak algılanır. Aksi takdirde (veya belirtilmediğinde) varsayılan olarak CommonJS kabul edilir.

JavaScript:
// package.json
{
    "name": "my-app",
    "type": "module"
}

"type": "module" aktifken projenizdeki dosyalar import kullanır. Ancak yanına .cjs uzantılı bir dosya eklerseniz, o dosya için require kullanmaya devam edebilirsiniz. Bu yöntem, projelerinizi kademeli olarak ESM'e geçirmenize olanak sağlar.

Yeni başlayanlar için önemli bir not: ESM dosyası içerisinde require veya module.exports kullanamazsınız; aksi takdirde ReferenceError hatası alırsınız.

Sistemler Arası Etkileşim (Interop)

Farklı sistemleri bir arada kullanırken bazı kurallara dikkat etmek gerekir.

ESM üzerinden CommonJS dosyalarını import etmek kolaydır; CJS’in module.exports nesnesi, ESM tarafından "default export" olarak görülür:

JavaScript:
// greet.cjs
module.exports = function greet(name) {
    return `Merhaba, ${name}`;
};

JavaScript:
// app.mjs
import greet from "./greet.cjs";
console.log(greet("Rosa"));

CommonJS modüllerinde named import bazen çalışsa da, en garantili yöntem default export'u destructuring ile almaktır:

JavaScript:
import pkg from "./utils.cjs";
const { parse, stringify } = pkg;

CommonJS'ten ESM çağırmak ise biraz daha zordur. require() kullanarak doğrudan bir ESM modülünü yükleyemezsiniz, ERR_REQUIRE_ESM hatası alırsınız. Çözüm olarak dinamik import() kullanmalısınız:

JavaScript:
async function main() {
    const { greet } = await import("./greet.mjs");
    console.log(greet("Boris"));
}
main();

Modern Node sürümleri (22 ve üstü) belirli durumlarda ESM için senkron require() desteği sunsa da, en taşınabilir yöntem hala dinamik import() kullanmaktır.

Diğer Önemli Farklar

Sözdizimi dışında, iki sistemin davranış farklılıkları da mevcuttur:

JavaScript:
// Yalnızca ESM: üst düzey await
const res = await fetch("https://api.github.com/zen");
const text = await res.text();
console.log(text);

Dikkat etmeniz gereken diğer noktalar:

• Dosyanın en üst seviyesindeki this: CJS'te this, module.exports'u temsil ederken, ESM'de undefined'dır. Ayrıca ESM her zaman "strict mode"da çalışır.
• __dirname ve __filename: CJS'te hazır gelirler, ancak ESM'de bunları import.meta.url aracılığıyla oluşturmanız gerekir:

JavaScript:
import { fileURLToPath } from "node:url";
import { dirname } from "node:path";

const __filename = fileURLToPath(import.meta.url);
const __dirname = dirname(__filename);

• Dosya uzantıları: ESM, dosya yollarında mutlaka uzantı belirtmenizi gerektirir (örneğin "./utils.js"). CJS bu konuda daha esnektir.
• Canlı bağlantılar (live bindings): ESM, modüller arası değişkenleri canlı referanslarla bağlar. CJS ise modül yüklenirken bir kopyasını (snapshot) alır.

Hangisini Seçmelisiniz?

Yeni projeler için kesinlikle ES Modules önerilir. package.json dosyanıza "type": "module" ekleyerek başlayabilirsiniz. ESM artık endüstri standardı haline gelmiştir; tarayıcılar ve modern Node araçları tamamen ESM odaklı geliştirilmektedir.

Şu durumlarda CommonJS tercih edilebilir:

• Mevcut geniş çaplı bir CommonJS projesini yönetiyorsanız.
• ESM desteği olmayan çok eski Node sürümleriyle çalışan kütüphaneler oluşturuyorsanız.
• Sadece CommonJS olarak dağıtılan kütüphanelerle yoğun çalışıyorsanız.

Ancak yine de ESM'e aşina olmanız gerekir, çünkü güncel kütüphanelerin neredeyse tamamı bu yöne evrilmiştir.

Kontrol Listesi

Bir dosya üzerinde çalışırken şunları gözden geçirin:

• Dosya import mu yoksa require mi kullanıyor? İkisini karıştırmaktan kaçının.
• package.json dosyanızdaki "type" ayarı nedir?
• Kullandığınız paket hangi modül sistemini destekliyor?
• ERR_REQUIRE_ESM hatası alıyorsanız, CJS içinden ESM çağırmaya çalışıyorsunuzdur; dinamik import() yöntemine geçin.

Node projelerindeki hataların büyük bir kısmı bu modül karmaşasından kaynaklanır.

Sırada: npm Temelleri

Modül sistemlerini öğrendiğinize göre, bir sonraki aşamada dışarıdan paketleri nasıl projenize dahil edeceğinizi ve npm iş akışlarını inceleyeceğiz.
 

Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)

Geri
Üst