Altın Konu PHP Kurulum Rehberi: Windows, macOS ve Linux (Sürüm Kontrolü)

[Agora Metin2]

Kullandığınız işletim sistemine uygun olan şu komutlardan birini çalıştırarak PHP kurulumunu gerçekleştirebilirsiniz: Windows için winget install PHP.PHP.8.3, macOS için brew install php, Ubuntu ve Debian sistemler için ise sudo apt install php-cli komutunu kullanın. Kurulum tamamlandıktan sonra yeni bir terminal penceresi açıp php -v komutunu girdiğinizde bir versiyon numarası görüyorsanız kurulum başarıyla tamamlanmıştır.

php -v

PHP 8.3.19 (cli) (built: Mar 27 2025 11:08:15) (NTS)
Copyright (c) The PHP Group
Zend Engine v4.3.19, Copyright (c) Zend Technologies
    with Zend OPcache v8.3.19, Copyright (c), by Zend Technologies

Gördüğünüz sürüm ve derleme tarihi kendi bilgisayarınızda farklılık gösterecektir. Yazılım geliştirme sürecinde bu bilgilere PHP_VERSION sabiti veya phpversion() fonksiyonu ile ulaşabilirsiniz. Kodu çalıştırdığınızda PHP'nin hangi sürüm bilgilerini verdiğini görebilirsiniz:

<?php
echo "PHP version: " . phpversion() . "\n";
echo "Version as a number: " . PHP_VERSION_ID . "\n";
echo "Operating system family: " . PHP_OS_FAMILY . "\n";
echo "Integer size: " . PHP_INT_SIZE * 8 . " bit\n";

Windows Üzerinde PHP Kurulumu

Windows 10 ve 11 ile birlikte sunulan winget, en hızlı kurulum yöntemidir. İşlemi başlatmak için PowerShell'i veya Windows Terminal'i açın:

winget install PHP.PHP.8.3

Terminaller başladıkları andaki PATH değişkenlerini kullandıkları için, mevcut pencereyi kapatıp yeni bir terminal açmanız gerekir. Ardından php -v komutuyla kontrol sağlayın.

Eğer manuel kurulum yapmak isterseniz şu adımları izleyin:

1. windows.php.net/download adresinden "VS16 x64 Non Thread Safe" zip dosyasını indirin.
2. Dosyaları C:\php gibi kısa ve kolay erişilebilir bir dizine çıkartın.
3. Aynı klasör içinde yer alan php.ini-development dosyasının adını php.ini olarak değiştirin.
4. C:\php klasör yolunu sistemin Path değişkenine ekleyin (Başlat menüsü üzerinden "Sistem ortam değişkenlerini düzenleyin" -> "Ortam Değişkenleri" adımlarını
5. Yeni bir terminal penceresi açarak php -v komutunu çalıştırın.

PHP'nin yanı sıra Apache ve MySQL'i de tek bir paket halinde kurmak isterseniz, Laragon veya XAMPP gibi araçları tercih edebilirsiniz.

macOS Üzerinde PHP Kurulumu

macOS artık varsayılan olarak PHP ile gelmemektedir. Kurulum için Homebrew kullanmanız önerilir:

brew install php
php -v

En güncel sürümü yüklemek için brew install php komutunu kullanabilirsiniz. Belirli bir sürümü sabitlemek isterseniz, örneğin brew install php@8.3 şeklinde kurulum yapın. Sürüm belirtilerek kurulan paketler varsayılan olarak sisteme bağlanmaz; bu nedenle Homebrew'un kurulum sonunda ekranla sunduğu komutu kullanarak yolu PATH değişkeninize eklemelisiniz. Güncellemeleri ise brew upgrade php ile gerçekleştirebilirsiniz.

Linux Üzerinde PHP Kurulumu

Ubuntu 24.04 ve Debian 13 sürümleri, kendi resmi depolarında PHP 8.3 veya daha yeni versiyonları sunmaktadır:

sudo apt update
sudo apt install php-cli php-mbstring php-xml php-curl
php -v

Fedora ve RHEL gibi sistemlerde ise şu yöntem kullanılır:

sudo dnf install php-cli php-mbstring php-xml
php -v

Eklentiler php-<name> şeklinde ayrı paketler olarak sunulur. Örneğin; Ubuntu ve Debian'da MySQL sürücüleri için php-mysql (Fedora'da php-mysqlnd), intl kütüphanesi için ise php-intl paketini kurmanız gerekir. Ubuntu kullanıcıları, dağıtımlarının sunduğundan daha güncel bir PHP sürümü için desteklenen tüm versiyonları içeren ppa:ondrej/php deposunu kullanabilir:

sudo add-apt-repository ppa:ondrej/php
sudo apt update
sudo apt install php8.3-cli

PHP Sürümünü Kod ile Kontrol Etmek

Kullandığınız kütüphaneler genellikle minimum bir sürüm gereksinimi duyar. version_compare fonksiyonu sürüm dizelerini PHP'nin standartlarına göre karşılaştırırken, PHP_VERSION_ID karşılaştırmayı kolaylaştıran tam sayı bir değer üretir (Örneğin; 80300 değeri 8.3.0 sürümüne karşılık gelir):

<?php
$required = '8.1.0';

if (version_compare(PHP_VERSION, $required, '>=')) {
    echo "PHP " . PHP_VERSION . " is new enough (need $required)\n";
} else {
    echo "Please upgrade: this code needs PHP $required\n";
}

echo PHP_VERSION_ID >= 80300 ? "8.3 features are available\n" : "Older than 8.3\n";
echo "Major: " . PHP_MAJOR_VERSION . ", minor: " . PHP_MINOR_VERSION . "\n";

Kurulu Eklentileri Kontrol Etmek

Yeni kurulumlardan sonra karşılaşılan hataların çoğu eksik eklentilerden kaynaklanır. Terminalde php -m komutu yüklü tüm eklentileri listeler. Kod içerisinde ise bir eklentinin yüklü olup olmadığını extension_loaded fonksiyonu ile kontrol edebilirsiniz:

<?php
$needed = ['mbstring', 'json', 'ctype', 'dom'];

foreach ($needed as $ext) {
    $status = extension_loaded($ext) ? 'loaded' : 'MISSING';
    printf("%-10s %s\n", $ext, $status);
}

echo "\nTotal extensions loaded: " . count(get_loaded_extensions()) . "\n";

Projenizin ihtiyaç duyduğu intl, gd veya pdo_mysql gibi eklentileri listeye ekleyip kodu kendi bilgisayarınızda çalıştırarak nelerin eksik olduğunu tespit edebilirsiniz.

php.ini Dosyasını Bulmak

memory_limit, display_errors ve upload_max_filesize gibi ayarlar php.ini dosyası üzerinden yönetilir. Hangi dosyanın aktif olduğunu görmek için terminale php --ini yazabilir veya kod üzerinden şu yöntemi kullanabilirsiniz:

<?php
$ini = php_ini_loaded_file();
echo $ini === false ? "No php.ini loaded, PHP uses its defaults\n" : "Loaded: $ini\n";

echo "memory_limit = " . ini_get('memory_limit') . "\n";
echo "max_execution_time = " . ini_get('max_execution_time') . "\n";

Web sunucusu ve komut satırı (CLI) farklı php.ini dosyaları kullanabildiği için, birinde yaptığınız değişiklik diğerine yansımayabilir. Geliştirme aşamasında öncelikle hata raporlama ayarlarını düzenlemek mantıklı olacaktır.

Sık Karşılaşılan Sorun: Terminalin Eski Sürümü Göstermesi

Güncelleme sonrası php -v komutu hala eski sürümü raporlayabilir. Sistemin hangi dosyayı öncelikli olarak bulduğunu görmek için macOS ve Linux'ta which php, Windows'ta ise where php komutlarını çalıştırın. macOS'ta bu sorun genellikle Homebrew sürümünün henüz bağlanmamış olmasından; Windows'ta ise Path listesinde (örneğin XAMPP dizini gibi) eski bir klasörün daha üst sırada yer almasından kaynaklanır. Sıralamayı düzelttikten sonra yeni bir terminal açıp kontrolü tekrarlayın.

 

[Lightning]

Eline sağlık

 

[Nizam-ı Alem]

Paylaşım için teşekkürler, emeğine sağlık.