Kiralık Konak Özet

Lorenzo · 12 Nis 2024

Konağın sahibi ve aynı zamanda kitapta anlatılan en yaşlı karakter Naim Efendi Tanzimat döneminde gençlik yıllarını, II. Abdülhamit zamanında ise olgunluk yıllarını geçirmiş nazırlık yapmış, devletin birçok üst mevkilerinde memurluk yaptıktan sonra emekliye ayrılmıştır. Kendisi oldukça dürüst, titiz gelenek ve göreneklerine sıkı sıkıya bağlı, dilini çok iyi bilen babasından kalan mirasını özenle koruyan çalışkan bir paşazadedir. Kışları genellikle Cihangir konağında yazları ise Kanlıcada ki yalısında geniş ailesiyle birlikte yaşıyordu. Eşi Nefise Hanımı kaybetmiştir. Kızı Sekine ve damadı Servet Bey evi idare etmeye başlamışlardır. Damadı Servet Bey kırk beş yaşlarında bir kazasker oğludur. Müslümanlıktan ve Türklükten nefret eden batı özentili ve alafrangalığa düşkünlüğüyle bilinmektedir. Her an Avrupa gidecek şekilde bavulunu hazır tutar ve İstanbul sokaklarında takamadığı şapkalarını evinde denerdi. Servet ile Sekine ’nin yirmi yaşında Cemil adında bir oğlu ve on sekiz yaşlarında Seniha adında bir de kızı vardır. Babaları Servet’i bile tutucu bulan çocuklardır. Naim Efendi Kanlıcada ki yalısında yaşamaya alışmışken torunları yüzünden yaz kış demeden Cihangir de yaşamaya başlamıştır. Torunları parti ve eğlenceye çok düşkünlerdir. Cemil kumara düşkün bir gençtir. Seniha ise gece gündüz parti düzenleyip Avrupa özentili eğlenceler tertiplerdi. Seniha, Cemil’in arkadaşı Faik Beye ilgisi vardı. Faik ise Seniha’yı çocuk olarak görür. Onunda tutkusu kumar ve kadınlardı. Seniha ile yaşıt Naim Efendi’nin kız kardeşinin torunu Hakkı Celis de Seniha’ya aşıktır. Konağa sık sık gelip dergilerde yayınlanan şiirlerini Seniha’ya okurdu. Seniha ise Hakkı Celis ‘ten pek hoşlanmazdı. Hakkı Celis ile beraber yaşayan Selma ninesi abisi Naim Efendi’ye evin yönetimini damadı ve kızına bıraktığı için çok kızar. Seniha’nın halası Necibe kocası öldükten sonra adadaki konağında yalnız yaşardı. Seniha da sürekli bayılmasından dolayı doktorlar hava değişiminden olsun diye halasının yanına adaya gitmesini tavsiye eder. Halasının adadaki konağında da partiler düzenleyen Seniha sonunda Faik ile yakınlaşmayı başarıp sevgili olmuştu. Önce adada daha sonra İstanbul da Seniha ile Faik’in dedikoduları yayılmıştır. Naim Efendi ise konaktakilerin müsrif harcamalarından dolayı büyük borçları olmuştu. Arsa ve Kanlıcadaki köşkü satılığa çıkarır. Seniha mücevherlerini bozdurarak Avrupa’ya kaçar. Parası bitince döneceği haberini alırlar. Naim Efendi hastalanarak yataklara düşmüştür. Bu arada Balkan savaşı sonlanmış. İstanbul göçmenlerle dolmuştur. Hakkı Celis ona her gün siyasi haberleri okuyordu. Konaktakiler bir süre birbirini görmezlikten gelerek yaşamaya başladılar. Servet Bey bu durumu bahane ederek Şişli’de bir apartman dairesine taşınırlar. Selma Hanım abisi Naim Efendiyi Çemberlitaş’taki konağına çağırdı. Cihangir deki konağı da kiraya vermesini istedi. Naim Efendi konağı kiraya çıkardı ama evini de terk etmedi. Bu esnada yalnızca Hakkı Celis ile görüşmeye devam etti. Hakkı Celis ise asker olarak orduya katılmıştır. Seniha yine yarı çıplak insanların olduğu bir davet vermiş ve Çanakkale cephesinden yeni gelmiş kaymakam Azmi Bey’i herkese nişanlım diye tanıtıyordu. Babasının ortağı ve zengin olan bu adam Seniha’nın etrafında fır dönüyordu. Cepheden izinle gelmiş Binbaşı Hüsnü Bey , Hakkı Celis’in Anafartalar da nasıl şehit düştüğünü anlatıyordu. Şeker tüccarı Seniha’ya dönerek galiba bu genç yakınınızdı diyerek ona güzel bir mezar yapalım dedi. Seniha yine işin gösteriş yanıyla ilgileniyordu.

Değerlendirme

Yakup Kadri KARAOSMANOĞLU tarafından 1922 yılında yayın hayatına giren ilk romanıdır. Başlıca ele aldığı konu ise toplumdaki batılılaşmayla beraber ortaya çıkan kuşak çatışmalarını, düşünce ayrılıklarını, dünyaya bakış açısındaki değişikliklerini Naim Efendi’nin konağında meydana gelen olayları ve bu yaşanan olaylar sonucunda aileni dağılışını bizlere güçlü kalemiyle aktarmaktadır. Realist bir esedir. Ayrıca Meşrutiyet, Tanzimat ve Cumhuriyet dönemlerindeki farklılıklardan da bahsedilmektedir. Sade anlaşılır bir dille yazılmıştır. Kitap oldukça akıcı ilerlemektedir. Gerek Osmanlı Devletinin son dönemlerini gerekse batılılaşma hareketini, kuşak çatışmasını, aile dağılışını ve aşk gibi birçok temayı birden işlemesinden dolayı tekrar tekrar okunabilecek bir eser olduğunu düşünüyorum. Eminim sizlerde keyifle okuyup bitireceksiniz.