Senkron Ve Asenkron Programlama Nedir?

Reaxiyon · 8 Nis 2024

Senkron Ve Asenkron Programlama Nedir?

Senkron programlamadaki her şeyi sırayla işlemesi ve her bir işlemin birbirini beklemesi yeri geldiğinde programımızı çok yavaşlatabilir, hatta işlem bitene kadar durdurabilir.

Senkron Programlama

Yazdığımız programların çoğu yazmış olduğumuz kodları yazılış sırasına göre yukarıdan aşağıya doğru işleyerek ilerler. Her şey sıra ile yapılır. Örneğin bir önceki bölümde yazmış olduğumuz şu kod buna bir örnektir:

var fs=require("fs");
var data=fs.readFileSync(process.argv[2]);
console.log(“Program çalışıyor...”);
var satirlar=data.toString().split("\n");
console.log(satirlar.length);

5 satırda sırasıyla işler: fs modülünü çağır, dosya içeriğini al, ekrana “Program çalışıyor…” yaz, satırları hesapla, satır sayısını ekrana yaz. Hiçbir işlem birbirinin önüne geçemez. Ve birbirini beklemek zorundadır. Sırayla, senkron bir şekilde işlemek zorundadır. Bu tip programlama metoduna Senkron Programlama denir.

Asenkron Programlama

Senkron programlamadaki her şeyi sırayla işlemesi ve her bir işlemin birbirini beklemesi yeri geldiğinde programımızı çok yavaşlatabilir, hatta işlem bitene kadar durdurabilir. Örneğin yukarıdaki kodda 3. satır bir önceki satırı yani dosya okuma işlemini beklemek zorundadır. Dosya içeriği çok büyükse bu işlemler dakikalar bile alabilir. Ekrana “Program çalışıyor…” yazdırmak için bir önceki işlemin bitmesini beklemek pek akıllıca değil. İşte bu tip durumlar için asenkron fonksiyonlar kullanırız. Kod akışının sırayla işlemediği, işlemlerin birbirini beklemediği, kod akışının işlem durumlarına göre devam ettiği programlamaya Asenkron Programlama denir.

Javascript Asenkron mu Yoksa Senkron mu Çalışır?

Javascript single-thread ve asenkron yapıda çalışan bir programlama dilir. Aslında bu konu uzun uzun anlatılması gereken bir konu fakat kısaca şu şekilde açıklama yapalım. Javascript single-thread çalıştırma yaptığı için çalıştırdığı eventleri ve callback leri sıraya sokarak hepsini tek bir thread ile işler. Bahsedilen Event’lerin ve Callback’lerin sırada tutulduğu yapı, basit bir kuyruk (Queue) mekanizmasıdır. Thread’in her defasında kuyruktaki ilk Event’i işleyip yeni bir Event alması da Event Loop olarak adlandırılır. Javascript Run-to-Completion adı verilen, elindeki işi tamamlamadan başka bir işe geçmeyen bir mekanizmaya sahiptir.

Callback Function Nedir?

Asenkronik yapı içerisinde callback function kilit noktadır. Callback function başka bir fonksiyonun çalışmasını tamamladıktan sonra, bir başka fonksiyonun işlevini başlatır. Daha karmaşık bir şekilde ifade etmek gerekirse: JavaScript'te işlevler nesnelerdir. Bu nedenle, işlevler işlevleri bağımsız değişken olarak alabilir ve diğer işlevler tarafından döndürülebilir. Bunu yapan işlevlere üst düzey işlevler denir. Bağımsız değişken olarak iletilen herhangi bir işleve callback function denir.

Callback Function nasıl çalışır?

Fonksiyonları değişkenler gibi diğer fonksiyonlara aktarabilir ve bu aktardığınız fonksiyonları da bir başka fonksiyona aktarıp kullanabilirsiniz. Bir callback fonksiyonunu bir fonksiyona argüman olarak verdiğimizde yalnızca fonksiyon aktarılır. Fonksiyonlar parametrede çalıştırılmaz. Ve callback gönderdiğimiz fonksiyon callback fonksiyonuna sahip olduğu için callback işlemini istediği zaman yapabilir.