İHSAN ÖZSOY

Reaxiyon · 8 Nis 2024

Türkiye'de batılı anlamda ilk sanat eğitimi veren okul olan Sanayi-i Nefise Mektebi'nin heykel bölümünün ilk Türk öğrencisidir.
İhsan Özsoy, 1867 yılında İstanbul’da doğmuştur. İlköğrenimini tamamladıktan sonra 1883 yılında iken Sanayi-i Nefise Mektebi'ne girdi ve bu okulun heykel bölümünün ilk heykel hocası olan Yervant Oskan Efendi'nin ilk Türk öğrencisi oldu ve 1891 yılında mezun oldu.

İhsan Özsoy, ilk ve orta eğitimini tamamladıktan sonra Sanayi-i Nefise Mektebi'nin çevresinde gezinirken, okulun müdürü Osman Hamdi Bey'le karşılaşmış ve okula girmek isteyip istemediği yolundaki bir soruya olumlu yanıt verince, Heykel Bölümü'nün başında bulunan Yervant Oskan Efendi' nin atölyesine kaydını yaptırmıştır.
İhsan Özsoy, mezun olduğu yıl kazandığı bir sınav sonucu devlet bursu ile heykel alanında uzmanlık eğitimi için Paris'e gönderildi. Paris'te önce Jean Baptise Gustav Deloye'nin atölyesine girdi; daha sonra oradan ayrılarak École des Beaux-Arts'a devam etti. Güzel Sanatlar Okulu Ecole des Beaux-Arts' da Emile Arthur Soldi ile Thomas'ın öğrencisi oldu. Jean-Baptiste Carpeaux, Alexandre Falguiere gibi akademisyenlerden dersler aldı. 1893 ve 1894 yıllarında Paris Güzel Sanatlar Sergileri'nde eserleri sergilendi. 1895 yılında Paris’teki eğitimini bitirerek İstanbul’a döndü. Bir arkadaşıyla İstanbul'da özel bir heykel atölyesi açtıysa da, toplumun heykel sanatı karşısındaki olumsuz tutumu nedeniyle, atölyeyi kapatmak zorunda kaldı.

Bir süre özel işlerde çalıştı. Bu dönemde iç mekan alçı süslemeleri ve dekorasyon işleri ile uğraştı ayrıca memur olarak da görev yaptı. 1897 yılında Asar-ı Atika Müzesi’ne eski eser onarımcısı olarak atandı. Osman Hamdi Bey ile birlikte Sayda kazılarında yer aldı. İskender Lahdi'nin onarımında Sanayi-i Nefise Mektebi'den hocası Osgan Yervant Efendi ile birlikte çalıştı.

1904 yılından itibaren Sanayi-i Nefise Mektebi Heykel Bölümünde öğretmen yardımcılığı yapan İhsan Özsoy, hocası Osgan Efendi'nin 1914 yılında emekliye ayrılması üzerine heykel bölümünde tek öğretmen olarak kaldı ve Heykel Bölümünün Türk asıllı ilk atölye sorumlusu olarak tarihe geçti. 1914 yılı itibariyle İnas Sanayi-i Nefise Mektebi'nde de hocalık yapan İhsan Özsoy 1933 yılında emekli oldu. İhsan Özsoy, 1933'e dek yaptığı heykel hocalığı görevi esnasında pek çok öğrenci yetiştirmiş, ülkemizdeki en tanmış heykelcilerin öğrenimlerine katkıda bulunmuş ve onların hocalığını yapmıştır. İhsan Özsoy’dan sonra İlhan Koman, Zühtü Müridoğlu, Nusret Suman, Nijat Sirel ve Şadi Çalık gibi isimler bu okulda hocalık yapmışlardır.

En önemli eserleri arasında İstanbul'da Kadıköy'de Süreyya sinemasındaki Dans Eden Çocuklar isimli friz ve figürleri, Nimet Hanım'ın ve Osman Hamdi Bey'in kızı Kerime Salahur'un büstleri bilinmektedir.

İhsan Özsoy, 1944 yılında İstanbul’da 77 yaşında ölmüştür.