Tevfik İleri

mum · 4 Mar 2024

Tevfik İleri Biyografisi Tevfik İleri, 1911 yılında Rize ’nin ilcesi Hemşin ’de doğmuştur. Tam adı Ahmet Tevfik İleri ’dir. Babası Hafız Celal Efendi, annesi Fatma Hanım'dır. Tevfik İleri ’nin doğumundan birkac yıl sonra ailecek İstanbul ’a goctuler. İlk ve orta eğitimini İstanbul ’da Gelenbevi Ortaokulu'nda yaptı. İstanbul Teknik Universitesinden inşaat muhendisi olarak 1933 yılında mezun oldu.
Tevfik İleri, universite oğrenciliğinin son yılında Millî Turk Talebe Birliği başkanlığını yaptı ve Turkculuk hareketlerinde etkili oldu. Razgrad ’daki Turk mezarlığını tahrip eden Bulgar genclerini protesto etmek, Turkce ’nin yaygın olarak kullanımını sağlamak ve yerli malını teşvik etmek icin mitingler ve kampanyalar duzenlenmesinde onculuk etti. Universiteden mezun olduktan sonra1933-1937 yılları arasında Karayolları Erzurum Bolge Mudurluğunde kontrol muhendisi olarak meslek hayatına başladı. 1937- 1942 yıllarında Canakkale'de, 1942- 1950 yılları arasında Samsun'da bayındırlık mudurluğu yaptı. Samsun Karayolları 7. Bolge'nin ilk mudurudur. 1950 yılı secimlerinde Demokrat Parti Samsun milletvekili olarak TBMM'ye girdi.
Tevfik İleri, Demokrat Parti ’den 1950 yılında 9., 1954 yılında 10. ve 1957 yılında 11. donem Samsun milletvekili olarak TBMM ’de bulunmuştur.
Tevfik İleri, başbakan Adnan Menderes zamanında 22 Mayıs 1950 - 11 Ağustos 1950 tarihleri arasında Ulaştırma Bakanı olarak 11 Ağustos 1950 - 5 Nisan 1953 tarihleri arasında ve 13 Nisan 1957 - 25 Kasım 1957 tarihleri arasında Millî Eğitim Bakanı olarak, 25 Kasım 1957 - 19 Ocak 1958 tarihleri arasında Başbakan Yardımcısı ve 9 Ocak 1958 - 27 Mayıs 1960 tarihleri arasında Bayındırlık Bakanı olarak gorev yaptı.
1953-1955 yılları arasında TBMM başkanvekilliği yapmıştır.
Bakanlıkları doneminde gercekleştirdiği icraatların bazıları şunlardır: Din derslerini ilkokul programlarına soktu; din derslerinin okutulup okutulmama kararını velilerin secimine bıraktı; 1930 yılında kapatılan İmam Hatip Liseleri'nin yirmi yıl sonra yeniden acılmasına onculuk etti. İstanbul Yuksek İslam Enstitusu'nu kurdu. Koy Enstituleri onun ilk Milli Eğitim Bakanlığı doneminde kapatıldı. Koy Enstituleri'ni yeniden duzenleyerek oğretmen okullarıyla birleştirdi. Ataturk Universitesi ve Orta Doğu Teknik universitesi ’nin acılışını gercekleştirdi.
Tevfik İleri, 1933 yılında Vasfiye Hanım ile evlendi. Ciftin Cahide, Cahit, Ayşe adlarında uc cocukları oldu.
27 Mayıs 1960 darbesinin ardından tutuklanarak Yassıada ’ya goturuldu. Yassıada mahkemelerinde idama mahkûm edildi, cezası omur boyu hapse cevrildi. Yargılamanın ardından Kayseri bolge cezaevine yollanan Tevfik İleri, hastalanması uzerine Ankara Hastanesine kaldırıldı.
Tevfik İleri, 31 Aralık 1961 tarihinde Ankara ’da 50 yaşında kanserden olmuştur. Cenazesi, Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedildi.
Anısına isminin verildiği bircok okul ve cadde bulunmaktadır.