Theodor Herzl

mum · 3 Mar 2024

Theodor Herzl Biyografisi Gazeteci, Siyaset adamı, siyonizmin kurucusu Tevrat'ta anlatıldığı gibi "vadedilmiş topraklar" Kudus'te bir israil Devleti kurmak icin cabalamıştır.
Theodor Herzl, 21 Mayıs 1860 tarihinde Macaristan, Budapeşte ’de Yahudi bir aile olan Jakob Herzl, Jeanette Herzl ciftinin oğlu olarak doğmuştur. Altı yaşındayken Yahudi ilkokuluna yazıldı. 18 yaşındayken ailesiyle birlikte Avusturya ’nın Viyana şehrine taşındı. Viyana Universitesi Hukuk Fakultesinden avukat olarak mezun olmasına rağmen avukatlık yapmadı, onun yerine yazarlık yaptı. Bu donemde Avusturya ve Almanya sahnelerinde oynanan bircok oyun yazdı. 1884 yılında hukuk doktorasını tamamladı ve Viyana, Salzburg mahkemelerinde calışmaya başladı. O zamanlar İsrail devleti olmadığından bir Yahudi devletinin kurulmasını tasarladı.

1891 yılından 1895 yılına kadar Herzl Viyana Neue Freie Presse Gazetesinin Paris muhabiri olarak calıştı ve Dreyfus Davasında muhabir olarak bulundu. Siyonizm ustune kapsamlı calışmalar yaptı. Fransa ’da ortaya cıkan Dreyfus Olayı sonrası artan Yahudi karşıtlığı hem onun yaşamına hem de siyonizm fikrinin seyrine yon verdi. Yahudi sorununa, ozellikle de antisemitizme cozum icin Filistin'de bir Yahudi devleti kurma amacındaydı. Theodor Herzl, Yahudilerin Filistin'de kutsal kitaplarda anlatıldığı şekli ile bir devlet kurma duşunu kaleme aldığı Der Judenstaat (Yahudi Devleti) adlı kitabını 1896 yılında yayınladı.
Biri Yahudi devletinin kurulmasını, diğeri de Filistin ’deki Yahudi hayatını anlatan bu iki kitap laik Siyonizm davasını guclendirmiştir. Bu gelişmelerin sonucunda 1903 ’te İngiliz Hukumeti 1 Herzl ’e Uganda ’da topist Kongre ’de Herzl, bu konuyu ele alır ve bu teklifin gecici bir cozum olarak kabul edilebileceğini acıklar. Bu oneriyi incelemek icin karar alınır, ancak Rus Siyonistleri buna şiddetle karşı cıkar, boylelikle karar reddedilir.
Bu amacı gercekleştirmek icin gerekli toprak alanları bulmak maksadıyla Papayla, Alman Kaiser'i Wilhelm'le, Avrupa'nın ceşitli prensleri, politikacıları ve nihayet soz konusu bolgenin kontrolunu elinde tutan Osmanlı Sultanı Abdulhamit II ile goruştu.
Herzl, Sultan Abdulhamit II'ye bu konudaki ilk teklifi dostu olan Polonyalı aristokrat Phillip de Nevlinsky vasıtasıyla yaptı ama bir sonuc cıkmaması uzerine 1896'da istanbul'a bizzat geldi. Bu tarihten sonra dort defa daha gelecek ve 1902'ye kadar Yıldız Sarayı ile bağlantısını kesmeyecekti.
Yıldız Sarayı'nda Padişah'ın huzuruna ise 1901'deki ucuncu seyahati sırasında, 19 Mayıs 1901 gunu kabul edildi.
II. Abdulhamit'in adı etrafında oluşan "Devlet-i Âliye'min satılık tek bir karış toprağı yoktur" soylemi, işte bu goruşmeden sonra ortaya cıktı.
Herzl, Sultan Abdulhamit'e daha sonra, 16 Şubat 1902'de gonderdiği bir mektupta bu goruşmenin ayrıntılarını hatırlatıyordu. Herzl, "Majesteleri, memleketinde yaşayan Yahudilere gosterdiği Ã‚licenaplığı mazlum ve mağdur durumda bulunan diğer Yahudilere de gostermekte, onları bir peder gibi himaye altına almakta ama toplu olarak bir yerde yaşamaları yerine, değişik bolgelerde bulunmalarına izin vermektedirler" diye yazdı.
Herzl'in yapmış olduğu goruşmeler ve yazışmalar altı sene surdu. Herzl'in olumuyle sona erdi.
1897 yılında Dunya Siyonist Teşkilatı ’nın kurulmasını ve kurulduğu İsvicre ’nin Basel kentinde teşkilatın ilk kongresinin yapılmasını sağlamıştır. Kongrede “Ben bugun burada Yahudi Devleti ’ni kurdum, ancak bunu yuksek sesle soylersem butun dunya guler. Fakat beş sene icinde ya da elli sene sonra bunu herkes boyle bilecektir.” demiştir. Ayrıca kongrede kurulması planlanan Yahudi Devleti ’nin sınırlarını da belirtmiştir. Kongre sonunda Herzl Dunya Siyonist Teşkilatı ’nın başkanı secilmiştir.
1881 yılında evlendiği eşinden uc cocuk sahibi oldu. Theodor Herzl, 1889 yılında Julie Naschauer ile evlendi.
Theodor Herzl, 3 Temmuz 1904 tarihinde Reichenau an der Rax, Avusturya ’da 44 yaşında olmuştur.
Olumunden 45 sene sonra 17 Ağustos 1949 ’da, cenazesi İsrail Devleti ’nin bayrağıyla ortulu bir şekilde gomulmek uzere ucakla, uzerinde bir Yahudi devleti kurmayı duşlediği topraklara getirildi.
Hicbir zaman dindar biri olmayan Herzl, Siyonizm ’i her zaman Yahudi halkının kendilerini guvende hissedebileceği ve kendi devletlerini kurabileceği bir yurt edinmesi olarak gordu.
Kitapları :
1896 - Yahudi Devleti (Der Judenstaat)
1902 - Altneuland (Eski Yeni Şehir)