Tennessee Williams

mum · 3 Mar 2024

Tennessee Williams Biyografisi 20. yuzyılın en seckin oyun yazarlarından biridir. Kızgın Damdaki Kedi adlı oyunun yazarıdır. Tennessee Williams, 26 Mart 1911 tarihinde Colombus, Mississippi, ABD ’de Edwina Williams, Cornelius Coffin Williams ciftinin oğlu olarak doğmuştur. Asıl adı Thomas Lanier Williams ’dır. Rose adında bir kız kardeşi ve Dakin Williams adında erkek kardeşi vardı. Tekstil urunleri satıcısı olan babası sık sık iş seyahatlerinde bulunduğu icin, ruhsal acıdan sağlıklı olmayan annesi tarafından buyutuldu. Gecirdiği difteri hastalığı nedeniyle bacağında zaman zaman nukseden felc meydana geldi.

Tennessee Williams uc yaşındayken, aile Mississippi Clarkında da aile Missouri St.Louis ’e taşındı. Tennessee Williams bu yaşlarda iken difteri teşhisi konuldu ve iki yıl boyunca hasta yatağında yatarken 13 yaşında iken annesi ona bir daktilo alıp hediye etti. 1927 yılında 16 yaşındayken yazdığı “İyi Bir Kadın İyi Bir Eğlence Olabilir mi?” adlı makalesi ile “Smart Set” Edebiyat dergisinden yazısıyla beş dolarlık ucunculuk odulunu kazandı.
1931 yılında Missouri Columbia Universitesi ’ne gitti. Gazetecilik, teoloji ve edebiyat oğrenimi gormeye başladı. Burada “Alpha Tau Omega Derneği”ne uye oldu. Burada arkadaşları tarafından guneyli aksanı yuzunden “Tennessee” lakabı takıldı. Ekonomik olarak oldukca kotu duruma duşunce oğrenimine iki yıllığına ara vererek ayakkabı fabrikasında calışmak zorunda kaldı. Yazı yazmayı ekonomik olarak rahata kavuşmanın bir yolu olarak goren yazar, boş kaldığı her dakika kaleme sarıldığı ve hic dinlenmediği icin 24 yaşına geldiğinde sinir krizi gecirdi.
1936 yılında Tennessee Williams bir yıllığına Washington Universitesi ’ne gecti, yine değişik işlerde calışarak para kazandı, ama sonunda, 1938 yılında, Iowa Universitesi ’nden mezun oldu.
Tennessee Williams, 1939 yılında, New Orleans, Louisiana ’nın Fransız bolgesine taşındı.
İlk yapıtında kendi adını kullandı. Ancak bu eserinde başarılı olamadı ve ikinci kitabını Tennessee Williams adıyla yayınladı. 1942'de Hollywood'da senaryo yazarlığına başladı. Bu arada tiyatro icin oyunlar yazıyordu. Hollywood tarafından senaryo olarak kabul edilmeyen Cam Kırıkları / Sırca Kumes sahnede buyuk başarı elde etti.
Bu oyunu, izleyen oyunlarda olduğu gibi Guney eyaletlerinde gecer. Cam Kırıkları'nda Williams, cocukluğunun umutsuz dunyasından kurtulmak icin norotik annesiyle kırılgan kız kardeşini terk eden bir denizcinin ve aynı zamanda başarısız bir şairin oykusunu anlatır. Anılardan oluşan dramında 'plastik tiyatro' duşuncesi gercekleşmiştir. Fon muziği, ışık efektleri ve aşırı ışıklandırma aracılığıyla şiirsel, sembolik bir sahne dunyası yaratılmıştır.
Tennessee Williams, Sekreteri Frank Merlo ile 1947 yılından, erkek arkadaşı Merlo ’nun 1963 yılında akciğer kanserinden olmesine kadar ilişkisi devam etti.
Williams'ın 1947 yılında ilk kez sahnelenen İhtiras Tramvayı adlı oyunu aynı yıl icinde Pulitzer Odulu'ne layık goruldu. Bu psikolojik dramın ana kahramanı Guney'de oldukca itibarlı bir aileye mensup genc bir kadındır. Genc kadın hayallerini yıkan eniştesi yuzunden sonunda akıl hastanesine duşer.
Başarısızlıkla sonuclanan Camino Real oyunundan sonra 1955 yılında en başarılı oyunu olarak kabul edilen “Kızgın Damdaki Kedi” oyununu kaleme aldı. Uc yıl sonra Richard Brooks tarafından beyazperdeye uyarlanan Kızgın Damdaki Kedi'nin başrollerinde Elizabeth Taylor ile Paul Newman oynadı.
Tennessee Williams, 25 Şubat 1983 tarihinde New York, ABD ’de 72 yaşında kaldığı New York Elysee Oteli ’nde, burun spreyini sıkmak icin kafasını arkaya yatırdığında, ağzına duşurduğu spreyin kapağı boğazına takılması sonucunda boğularak oldu.
Tennessee Williams, telif haklarını ve mirasını guney bolgesinin universitesi olan Sewanee ’ye bıraktı. Kızkardeşi Rose, yaşamının coğunu akıl hastanesinde gecirdikten sonra, olduğunde, elli milyon doların uzerindeki mirasını yine aynı universiteye bağışlamıştır.
1994 yılında bir ABD posta puluna resmi basıldı.
Odulleri :
1961 - “New York Eleştirmenler Birliği” odulu - İguananın Gecesi
1955 - Pulitzer Odulu - Kızgın Damdaki Kedi adlı oyunu ile
1952 - Tony Odulleri ’nde en iyi oyun odulu - Gul Dovmesi
1947 - Pulitzer Odulu - İhtiras Tramvayı adlı oyunu ile
1945 - “New York Eleştirmenler Birliği” odulu - Sırca Hayvan Koleksiyonu

Yazdığı Tiyatro Oyunları :
1942 - Cam Kırıkları/Sırca Kumes (The Glass Managerie)
1947 - İhtiras Tramvayı (A Streetcar Named Desire)
1950 - Gul Dovmesi (The Rose Tattoo)
1953 - Camino Real
1955 - Kızgın Damdaki Kedi (Cat on a Hot Tin Roof)
1957 - Orfe'nin İnişi (Orpheus Descending)
1958 - Gecen Yaz Birdenbire (Suddenly Last Summer)
1961 - İguananın Gecesi(The Night of the Iguana)
1977 - Vieux Carré
Duşler Yolu
Bir Modanna ’nın Portresi
Mr. Paradise”,
Escape
The Palooka
The Municipal Abattoir
Adam and Eve on the Ferry
Gokyuzune Bir Merdiven
Baby Doll
Cokme Tehlikesi Var
Ezilmiş Petunyalar Olayı
Gencliğin Sevimli Kuşu
Gokyuzune Bir Merdiven
Sırca Biblolar
Sırca Hayvanat Bahcesi
Yaz Ve Duman
Yeryuzu Cenneti