Özgür iradenin varlığı

[Cream & Rouge]

HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!

Çağdaş eylem felsefesinde özgür irade genellikle ahlaki sorumluluk ile ilişkili olarak tartışılmakta ve açıklanmaktadır. Bu tartışmanın ve ilişkinin anlaşılabilmesi için öncelikle özgür iradenin ne olduğunun anlaşılması gerekir. Özgür irade genel olarak kişinin istediği eylemi ve seçimi yapmasında kontrolün kişinin kendisinde olduğunu ifadeeder. Eylemlerin hangi anlamda kişinin kontrolünde olduğu iki şekilde ifade edilmektedir. Bunlar kişinin yaptığı bir eylem için başka türlü yapabilmesinin kişinin kendisinebağlı olması ve kişinin eyleminin kaynağı olmasıdır. Aynı zamanda bu ifadeler özgüriradenin başka türlü yapabilme ve kişinin eyleminin kaynağı olması anlamını da imaeder. Çağdaş felsefede özgür irade ile ilgili tartışmalar daha çok bu iki anlam üzerindenyapılmaktadır. Özellikle kişinin önceden yaptığı bir eylem için başka türlü yapabilmesiile ilgili olarak ciddi tartışmalar vardır. Bu tartışmalarda özgür iradenin bu anlamı aynızamanda onun ahlaki sorumlulukla olan ilişkisini anlamak için de önemlidir. Çünküözgür iradenin ahlaki sorumlulukla birlikte açıklanmasının en önemli nedenlerindenbiri, özgür iradenin olmadığı yerde ahlaki sorumluluktan da söz edilemeyecek olmasıdır. Dolayısıyla özgür irade ile ahlaki sorumluluk ilişkisini açıklamak hem onların dahaiyi anlaşılması hem de var olan tartışmaları anlamak için önemlidir.Çağdaş eylem felsefesinde özgür irade ve ahlaki sorumluluk ilişkisi belirlenimcilik iddiası ile birlikte açıklanmaktadır. Belirlenimcilik, doğada geçmişte meydana gelmiş olan,şu an olan ve ileride meydana gelecek olan her olayın, zorunlu olarak kendinden öncemeydana gelmiş olayların bir sonucu olduğunu iddia eder. Bu iddia aynı zamanda, doğada her şeyin evrensel bir nedenselliğe bağlı olduğunu ve her olayın değişmez doğayasalarına bağlı olarak zorunlu bir şekilde meydana geldiğini ima eder. Belirlenimcilik uzun yıllar güçlü ve etkili bir iddia olmuştur. Belirlenimcilik ilkçağlardan beri varlığını sürdürse de özellikle 17. yüzyılda daha sistematik ve kapsamlı bir iddia hâline gelmiş ve varlığını daha güçlü bir şekilde uzun yıllar sürdürmüştür. Belirlenimciliğin bugücü karşısında özgür irade ise daha çok bir yanılsama olarak görülmeye başlanmıştır.Özgür iradenin bu şekilde görülmesinin en büyük nedenlerinden biri de belirlenimciliğin Galileo’nun (ö. 1642) hesaplanamayanları hesaplanabilir, ölçülebilir olarak açıklamaçalışmaları, Kepler’in (ö. 1630) astronomi ile ilgili görüşleri ve Newton’ın (ö. 1727) çekim yasası teorisidir.

 

[lHezarfeNl]

Paylaşım için teşekkürler.

 

[Kralbenimmmm]

Paylaşim İçin Teşekürler İyi Forumlar.

 

[Carissa]

Paylaşım için teşekkürler.