Ayyıldız2 | 2008 TR Yapısı • 1-99 Orta Emek Destan • Oto Avsız • 10 Temmuz 21:00 HEMEN TIKLA!
Kur’an-ı Kerim’de “...ancak bilenlerin akledebileceğini...” belirten ayetle, bilgiyi ve aklını doğru kullanmayan insanları “...Onlar sağırdırlar, dilsizdirler, kördürler. Bundan dolayı
anlamazlar.” şeklinde nitelendiren ayet aklın bilgi edinmedeki rolüne işaret eder.
Aklın yanılabildiği durumlar
• Hayal, vehim (kuruntu) ve nefsani istekler
• Öfke
• Ön yargılar
• Zan ve şüphe içeren bilgiler
• Gelenekler, ataların yolunu takip
Kur’an’ın cevabı
• Kur’an-ı Kerim’de “Onlar ancak sizin ve atalarınızın (ilah edindiğiniz şeylere) taktığınız isimlerdir. Allah, onlar hakkında hiçbir delil indirmemiştir. Onlar (putperestler) yalnız zanna ve nefislerin arzusuna tâbi oluyorlar. Andolsun ki, kendilerine, Rableri katından yol gösterici gelmiştir.”
Selim akıl nedir?
• İslam dininde aklın kendinden beklenen işlevleri görebilmesi için akl-ı selim olması gerekir. Selim akıl, insanın doğru karar vermesini sağlayan, herhangi bir olumsuzluktan veya ortamın kötülüğünden etkilenmeyen, yaratılışındaki temizliğini ve safiyetini koruyan akıldır.
• Selim akıl, kendi kabiliyetinin farkındadır.
• Selim akıl, beyaz pirincin içindeki beyaz taşı fark eden akıldır.
•Selim akıl sahipleri karar verirken; korku, vehim, nefsani istekler, gelenekler ve örf gibi etkilerden
uzak durmayı başarabilirler.
Sadık haber
• Peygamber aracılığıyla gelen habere sadık haber denir. Anlamı doğru haber demektir.
• Kur’an, peygamberden gelen sadık haberdir. Vahiyler peygamberimiz zamanında yazı ile tespit edilmiş, vefat etmeden önce bir araya getirilmiş ve eşi Hz. Hafsa’nın yanında muhafaza edilmiştir. Hz. Ebubekir döneminde ise tek bir nüsha halinde iki kapak arasına o zamanın yazı imkanları ile tekrar hafızlar tarafından ve şahitler huzurunda Hz. Hafsa’nın nüshası baz alınarak Mushaf haline getirilmiştir.
Hz. Osman döneminde ise 15 nüsha kadar çoğaltılarak fethedilen bölgelerdeki Müslümanların
istifadesine sunulmuştur.
• Diyanet İşleri Başkanlığı Hz. Osman dönemi Mushaflarından olan Topkapı nüshasını temel
alarak günümüz Mushafları ile karşılaştırmalı bir edisyon kritikli nüsha yayınlamıştır.
Sahih sünnet
• Hz. Peygamber’in sözleri ve uygulamalarına sünnet adı verilir. Hz. Ayşe «Peygamber’in ahlâkı
nasıldı?» sorusuna «siz hiç Kur’an okumaz mısınız» diye cevap vermiştir. Buna göre onun sünnetini öğrenmek isteyenler de Kur’an’a müracaat etmelidirler. Günümüze kadar gelmiş hadis ve sünnet külliyatı içinde Kur’an’a ve akla uygun anlatımlar sahih sünnet olarak değerlendirilmiştir. Akla aykırı, Hz. Peygamber’in ahlâkına uygun olmayan, tarihsel gerçeklere uygun düşmeyen rivayetler genel olarak sahih sünnet olarak değerlendirilmemiştir. Sahih sünnet Müslümanlar için bir bilgi kaynağı olarak görülmüştür.
Vahiy hangi konularda bilgilendirir?
• 1- Vahiy insanın akıl ve duyularla bilemeyeceği alanlarda bizi bilgilendirir. Ahiret, cennet,
cehennem, evrenin yaratılışı gibi hususlar böyledir.
• 2- Akıl ve duyularla elde edilen bilgiler hususunda da insana rehberlik eder. Kur’an’da
rüzgârdan, yağmurdan, toprağın bitkileri nasıl bitirdiğinden bahsedilir.
Salim duyu organları
• Salim duyu organları da bilgi edinme yollarından biridir. İslam insanların işitme, görme, koku
alma, tatma ve dokunma yoluyla elde ettiği bilgileri değer verir ve birçok yerde insanın duyu
organlarıyla elde ettiği bilgileri kullanmasını ister.
İslami Bilginin kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar
• 1- Allah insanın duyularını kullanarak çevresini incelemesini ve imana bu yolla ulaşmasını ister.
• 2- Vahiy, salim duyular ve salim akıl gerçeğe ulaşmada insana rehberlik eder.
• 3- Doğru bilgi, doğru inanç ve doğru davranış da vahiy, salim duyular ve salim akıl ile elde
edilebilir.
anlamazlar.” şeklinde nitelendiren ayet aklın bilgi edinmedeki rolüne işaret eder.
Aklın yanılabildiği durumlar
• Hayal, vehim (kuruntu) ve nefsani istekler
• Öfke
• Ön yargılar
• Zan ve şüphe içeren bilgiler
• Gelenekler, ataların yolunu takip
Kur’an’ın cevabı
• Kur’an-ı Kerim’de “Onlar ancak sizin ve atalarınızın (ilah edindiğiniz şeylere) taktığınız isimlerdir. Allah, onlar hakkında hiçbir delil indirmemiştir. Onlar (putperestler) yalnız zanna ve nefislerin arzusuna tâbi oluyorlar. Andolsun ki, kendilerine, Rableri katından yol gösterici gelmiştir.”
Selim akıl nedir?
• İslam dininde aklın kendinden beklenen işlevleri görebilmesi için akl-ı selim olması gerekir. Selim akıl, insanın doğru karar vermesini sağlayan, herhangi bir olumsuzluktan veya ortamın kötülüğünden etkilenmeyen, yaratılışındaki temizliğini ve safiyetini koruyan akıldır.
• Selim akıl, kendi kabiliyetinin farkındadır.
• Selim akıl, beyaz pirincin içindeki beyaz taşı fark eden akıldır.
•Selim akıl sahipleri karar verirken; korku, vehim, nefsani istekler, gelenekler ve örf gibi etkilerden
uzak durmayı başarabilirler.
Sadık haber
• Peygamber aracılığıyla gelen habere sadık haber denir. Anlamı doğru haber demektir.
• Kur’an, peygamberden gelen sadık haberdir. Vahiyler peygamberimiz zamanında yazı ile tespit edilmiş, vefat etmeden önce bir araya getirilmiş ve eşi Hz. Hafsa’nın yanında muhafaza edilmiştir. Hz. Ebubekir döneminde ise tek bir nüsha halinde iki kapak arasına o zamanın yazı imkanları ile tekrar hafızlar tarafından ve şahitler huzurunda Hz. Hafsa’nın nüshası baz alınarak Mushaf haline getirilmiştir.
Hz. Osman döneminde ise 15 nüsha kadar çoğaltılarak fethedilen bölgelerdeki Müslümanların
istifadesine sunulmuştur.
• Diyanet İşleri Başkanlığı Hz. Osman dönemi Mushaflarından olan Topkapı nüshasını temel
alarak günümüz Mushafları ile karşılaştırmalı bir edisyon kritikli nüsha yayınlamıştır.
Sahih sünnet
• Hz. Peygamber’in sözleri ve uygulamalarına sünnet adı verilir. Hz. Ayşe «Peygamber’in ahlâkı
nasıldı?» sorusuna «siz hiç Kur’an okumaz mısınız» diye cevap vermiştir. Buna göre onun sünnetini öğrenmek isteyenler de Kur’an’a müracaat etmelidirler. Günümüze kadar gelmiş hadis ve sünnet külliyatı içinde Kur’an’a ve akla uygun anlatımlar sahih sünnet olarak değerlendirilmiştir. Akla aykırı, Hz. Peygamber’in ahlâkına uygun olmayan, tarihsel gerçeklere uygun düşmeyen rivayetler genel olarak sahih sünnet olarak değerlendirilmemiştir. Sahih sünnet Müslümanlar için bir bilgi kaynağı olarak görülmüştür.
Vahiy hangi konularda bilgilendirir?
• 1- Vahiy insanın akıl ve duyularla bilemeyeceği alanlarda bizi bilgilendirir. Ahiret, cennet,
cehennem, evrenin yaratılışı gibi hususlar böyledir.
• 2- Akıl ve duyularla elde edilen bilgiler hususunda da insana rehberlik eder. Kur’an’da
rüzgârdan, yağmurdan, toprağın bitkileri nasıl bitirdiğinden bahsedilir.
Salim duyu organları
• Salim duyu organları da bilgi edinme yollarından biridir. İslam insanların işitme, görme, koku
alma, tatma ve dokunma yoluyla elde ettiği bilgileri değer verir ve birçok yerde insanın duyu
organlarıyla elde ettiği bilgileri kullanmasını ister.
İslami Bilginin kullanımında dikkat edilmesi gereken hususlar
• 1- Allah insanın duyularını kullanarak çevresini incelemesini ve imana bu yolla ulaşmasını ister.
• 2- Vahiy, salim duyular ve salim akıl gerçeğe ulaşmada insana rehberlik eder.
• 3- Doğru bilgi, doğru inanç ve doğru davranış da vahiy, salim duyular ve salim akıl ile elde
edilebilir.
