TBMM’nin Çalışma Düzeni

Carissa · 10 Eki 2023

TBMM’nin Çalışma Düzeni

Meclis Çalışmaları

Meclis her yıl ekim aynın ilk günü toplanır. Bu ilke 1876 Kanun-i Esasi’de 1909’da yapılan değişiklik ile anayasamıza giren bir ilkedir. Meclis bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapar. TBMM tatil kararı vermeden çalışmalarına ara verebilir, çalışmalarını belli bir süre erteleyebilir. Çalışma döneminde 15 günü geçmeyecek şekilde ara tatiller verilebilir.

Meclis Çalışmaları İle İlgili Kavramlar

Yasama Dönemi: TBMM’nin iki seçim dönemi arasındaki süreye dönem denir.(Erken seçim olmazsa 4 yıldır)

Yasama Yılı: Meclisin olağan toplantısına başladığı günden ertesi yıl ayını güne kadar geçen süreye yasama yılı denir. (1 Ekimde başlar, takip eden yılın 30 Eylül’ünde sona erer.)

Birleşim: Genel kurulun belli bir günde açılan toplantısına birleşim denir.

Oturum: Bir birleşim içinde ara vermeden yapılan toplantıya oturum denir.
Meclisin ara verme sırasında veya tatildeyken toplanmasına olağanüstü toplantı denir. Meclisi olağanüstü toplantıya çağırma yetkisi Cumhurbaşkanı ile Meclis başkanına tanınmıştır.

Anayasaya göre aksi bir karar yoksa meclis üye tam sayısının en az 3 te 1’i ile toplanır.

Üye tam sayısı 550’dir. Toplantı yeter sayısı en az 184, karar yeter sayısı en az 139 olur.
Salt çoğunluk üye tamsayısının yarısından en az 1 fazla olan çoğunluktur. Nitelikli çoğunluk ise meclisin veya anayasanın herhangi bir karar için önceden belirlemiş olduğu karar sayısıdır.

Meclis Görüşmeleri

Meclis Görüşmeleri:
-TBMM Genel kurulundaki görüşmeler açıktır ve görüşmelerin tam metni 'Tutanak Dergisi'nde yayımlanır.
– Meclis, kapalı oturum da yapabilir. Kapalı oturumdaki görüşmelerin yayımlanması Meclis kararındadır.

Görüşmeler bir gündeme göre sırasıyla yapılır.
Milletvekilleri sadece kendi adlarına oy kullanabilirler. Görüşmelere özürlü veya özürsüz olarak katılmayan bir milletvekili yerine bir başka milletvekili oy kullanamaz.

Toplantı Yeter Sayısı: TBMM’nin toplanıp görüşme yapabilmesi için TBMM Genel Kurulunun üye tam sayısının en az üçte biri oranında (184) milletvekilinin hazır bulunması gerekir.

Karar Yeter Sayısı: TBMM’de toplananların salt çoğunluğunun karar yönünde oy kullanması gerekir. Salt çoğunluk sayısı hiçbir zaman TBMM’nin dörtte birinin bir fazlasından az olmamalıdır. (139)

Nitelikli Çoğunluk Halleri

2/3 (367) veya 3/5 (330) karar yeter sayısı ile anayasa değiştirilir.
3/5 karar yeter sayısı ile genel ve özel af ilanı çıkarılır.
¾ karar yeter sayısı ile cumhurbaşkanının vatana ihanetten dolayı yargılanma yolu açılır.

Salt çoğunluk ile;

Gensoru sonucu güven oylaması yapılır.
Yüce divana sevk edilir.
Devamsızlık nedeniyle milletvekilliği düşürülür.
Hükumetin kurulması için güven oylaması yapılır.