MSS - Beyin

[Carissa]

Metin2 EP, Valorant VP dahil tüm oyun ürünlerini en uygun fiyatlarla bulabilir, Item ve Karakterlerinizi hızlıca satabilirsiniz. HEMEN TIKLA!

MSS - Beyin​

İNSANDA SİNİR SİSTEMİ
İnsanda sinir sistemi merkezi sinir sistemi (MSS) ve çevresel sinir sistemi (ÇSS) olmak üzere ikiye ayrılır.

A) MERKEZİ SİNİR SİSTEMİ
✔ Beyin ve omurilikten oluşur.
✔ Duyu nöronları ile gelen uyarıları değerlendirerek uyarılara uygun cevap oluşturur.
✔ Ara nöronlardan oluşmuştur.


1) BEYİN
✔ Kafatası kemikleri ile korunan merkezi sinir sistemi organıdır.
✔ Deneyimler (depolanmış bilgi) , şimdiki ve gelecek olaylar hakkında bilinçli deneyim oluşturabilen tek organdır.
✔ Ön, orta ve arka olmak üzere üç kısımda incelenir.

Beyin Zarları: Beyin, bağ dokudan oluşmuş 3 zarla korunur. Kafatası altında bulunan bu zarlara meninges denir.
✔ Sert Zar: Beyinin en dışında bulunan zardır. Beyni mekanik etkilerden, yaralanma ve zedelenmelerden korur.
✔ Örümceksi Zar: Sert zar ile ince zar arasında bulunur. Sert zar ile ince zarı birbirine bağlar.
✔ İnce Zar: En içteki zardır. Beynin tüm girinti ve çıkıntılarına girmiştir. Yapısında bol miktarda kan damarı vardır. Bu kan damarları beynin beslenmesini sağlar.

BOS (Beyin – Omurilik Sıvısı)
✔ Örümceksi zar ile ince zar arasında bulunarak beyin ve omuriliği sarar.
✔ Kan basıncının etkisi ile kılcal damarlardan çıkmış bir sıvıdır.

Görevleri
✔ Beyin ile omuriliği darbe ve sarsıntılara karşı korur.
✔ Beyin ve omurilikte metabolizma sonucu oluşmuş atık maddelerin kana geçmesini sağlar.
✔ Beyin ve omuriliğin beslenmesi için gerekli maddeleri kandan alarak süzer.
✔ Merkezi sinir sisteminin iyon dengesinin sağlanmasında rol oynar.

1) Ön Beyin

✔ Beynin en büyük kısmıdır. Bu nedenle büyük beyin de denir.
✔ Diğer beyin bölümlerini üsten örter.
✔ Uç beyin ve ara beyin olmak üzere iki kısımda incelenir.

a) Uç Beyin

✔ Önden arkaya doğru uzanan bir yarıkla sağ ve sol olmak üzere iki yarım küreye ayrılmıştır.
✔ Bu yarım küreler aksonlarla birbirine bağlıdır.

Üstteki bağ --> nasırlı cisim
Alttaki bağ --> beyin üçgeni

✔ Beyin yarım kürelerini enine ayıran derin bir yarık bulunur. Bu yarığa rolando yarığı denir.


Beyin Yarım Kürelerinin Enine Kesitinin Yapısı

✔ Dış kısmı boz, iç kısmı ak maddeden oluşmuştur.
✔ Ak madde: Miyelinli sinirlerin aksonlarından meydana gelmiştir. Bu bölgenin beyaz olmasının sebebi lipitçe zengin miyelinlerin bulunmasıdır.
✔ Boz madde: Miyelinsiz nöron gövdelerinden oluşmuştur. Bu bölgeye korteks (kabuk) denir. Beynin kabuk kısmı çok sayıda kıvrıma sahiptir. Bu kıvrımlar boz maddenin yüzey alanını artırır.

Uç Beyinin Görevleri
✔ Zeka
✔ Hafıza
✔ Yazı yazma
✔ İstemli hareket etme
✔ Duyu organlarından gelen bilgilerin değerlendirilmesi
✔ Öğrenme
✔ Karar verme
✔ Bilinçli davranış
✔ Duyusal olarak çevrenin farkında olma gibi görevleri vardır.

Beyin yarım küreleri vücudun zıt tarafını kontrol eder.

b) Ara Beyin

✔ Beyin yarım küreleri arasında kalır. Epitalamus, talamus ve hipotalamus olmak üzere 3 kısımdan oluşmuştur.

Epitalamus: Talamusun arka kısmında bulunur. İnce bir uzantısı vardır. Bu uzantı epifiz bezi (pineal bez)’dir. Epifiz bezi melatonin hormonu salgılar.

Talamus: Duyu organlarından gelen bilgilerin toplanma ve dağılım merkezidir.

✔ Koku duyusu dışındaki tüm duyular burada sınıflandırılır. Uç beyinde bulunan duyu merkezlerine iletir. Koku ise talamusa uğramadan direkt uç beyindeki değerlendirme merkezine geçer.
✔ Ayrıca uyanık durumdan uykuya geçişi sağlar.

Hipotalamus: Homeostasinin sağlanmasında görevlidir.

Görevleri
✔ Termostat görevi yaparak vücut sıcaklığını düzenler.
✔ Susama merkezi içerir. Vücudun su dengesinin düzenlenmesinde görev yapar. (OB ve idrar miktarını ayarlama)
✔ Uykunun devam etmesini sağlar.
✔ Açlık, tokluk ve iştahın düzenlenmesinde rol oynar.
✔ Korku, hiddet ve heyecanın düzenlenmesini sağlar.
✔ Üreme ve cinsel davranışları düzenler.
✔ Kan basıncını ve kalbin ritim atışını düzenler.
✔ Çevresel sinir sisteminin duyu ile ilgili aktivitelerini düzenler.
✔ Hipofiz bezini kontrol ederek hormonal denge üzerinde etkilidir. Hipofiz bezinin arka lobundan salgılanan hormonlar hipotalamusta üretilir. Ayrıca hipotalamusta üretilen özel hormonlar hipofiz bezinin ön lobundan hormon salgılanmasını kontrol eder.
✔ Karbonhidrat ve yağ metabolizmasını ayarlar.

2) Orta Beyin
✔ Ara beyin ile pons arasında bulunan bölgedir.
✔ Beynin bu bölümünden ön beyin ile arka beyin arasında bağlantı kuran sinirler geçer.

Görevleri
✔ Görme ve işitme ile ilgili refleksleri düzenler.
Yan taraftan yaklaşan bir cismin görüntüsünü beyin daha oluşturmadan kafa o yöne döner.
Fazla ışıkta göz bebeğinin küçülmesi, az ışıkta büyümesi
Ses duyan köpeğin kulaklarının dikilmesi
✔ Kas tonusu ve vücut duruşunu düzenleyen merkezler bulunur.


3) Arka Beyin
✔ Beyincik, pons ve omurilik soğanından meydana gelmiştir.

a) Beyincik
✔ Arka kafa çukurunun içinde omurilik soğanının üstünde bulunan iki yarım küreden meydana gelmiş bölgedir.
✔ Dış kısmı boz, iç kısmı ak maddeden oluşmuştur.
✔ Hareket ve denge merkezidir.
✔ İskelet sistemi, kulak ve görme merkezinden bilgileri alarak koordinasyonlu bir şekilde hareket etmemizi sağlar.

Beyinciği hasar görmüş bir insanda;
✔ Ayakta dururken ya da yürürken sallanma
✔ Bir cisme doğru uzanan elin dengesiz hareket etmesi
✔ Hareket eden bir cismi izleyememesi gibi belirtiler ortaya çıkmıştır.

✔ Bebekler ancak beyincik geliştikten sonra oturma , ayakta durma ve yürüme gibi faaliyetler gösterebilir.

b) Pons (Varoli Köprüsü)
✔ Orta beyinle omurilik soğanı arasında bulunur.
✔ Enine tabakalaşmış kalın sinir demetlerinden oluşur.
✔ Sadece memelilerde bulunur.

Görevleri
✔ Beyinciğin yarım kürelerini birbirine bağlar.
✔ Omurilik soğanındaki solunum merkezi ile birlikte çalışır.

c) Omurilik Soğanı
✔ Beyinciğin altında, omurilik ile pons arasında bulunur.
✔ Dış kısmı ak, iç kısmı boz oluşmuştur. Bu yapısı ile omuriliğe benzer.
✔ Omuriliğin başlangıç yeri şeklindedir.
✔ Beyinden çıkan sinirler burada çapraz yapar. Bu durum beynin sağ tarafının vücudun sol tarafını; sol tarafının da vücudun sağ tarafını kontrol etmesini sağlar.

Görevleri
✔ Solunum , sindirim, dolaşım gibi yaşamsal olayların düzenlenmesini sağlar.
✔ Yutma, kusma, hapşırma, öksürme gibi refleksleri kontrol eder.

✔ Orta beyin, pons ve omurilik soğanının tamamına beyin sapı denir. Beyin kabuğuna doğru uzanan ve beyin kabuğundan omuriliğe doğru giden tüm sinirler beyin sapından geçmek zorundadır.