ELEMENTLER KİMYASI

KERİM ERBAY · 23 Ağu 2023

Evrende ve Dünyada Elementler:

Bilim insanlarının evrenin oluşumu ile ilgili öne sürdükleri teoriye Büyük Patlama Teorisi denir.

Evrende madde ve enerjinin büyük patlama öncesinde tek bir nokta halinde toplandığına ait bulgular;

*Gök adaların sürekli uzaklaşması

*Merkezden daha uzak gök adaların uzaklaşma hızlarının daha yüksek olması

*Uzayın görünürde boş bölgelerinden mikrodalga ışınlarının yayılıyor olması

*Uzayın her doğrultusunda birim hacim içine düşen kütle yoğunluğunun yaklaşık aynı kalması

şeklindedir.

Evrendeki atomların büyük kısmı büyük patlamanın kısa bir süre sonrasında,bir kısmı ise yıldızlarda
oluşmuştur. Teoriye göre ortamda bulunan temel parçacıklar ( kuarklar , leptonlar , gluonlar )
birbirleriyle çarpışarak ya da parçalanarak diğer tanecikleri oluşturmaktadır. Kuarklardan oluşan
proton ve nötronlar ile fotonların çarpışması ile oluşan elektronlar bir araya gelerek atomları
oluşturdular. Büyük patlama teorisine göre evrenin ilk hızlı genişleme ve soğuma dakikalarındaki
nükleer süreçlerde hafif elementler (H , He , Li ) oluşmuştur. İlk yıldızlar hidrojenden oluşmuştur.
Daha sonra yıldızların içine doğru çökmesi ve gerçekleşen süpernova patlamaları ile ağır çekirdekler ,
nötron bombardımanına ve beta bozunmasına uğrayarak daha ağır çekirdekleri oluştururlar. Böylece
yer küre ve 92 element oluşmuştur.
Evren: Atom altı parçacıklardan başlayarak elementleri , gezegenleri , galaksileri içinde bulunduran
alandır.
Uzay: Gök cisimleri arasında yer alan madde ve enerji bakımından seyreltik bölgedir.
Uzam: Sınırları belli uzay parçasıdır.
Boşluk: Hiçbir maddenin ve enerjinin bulunmadığı , içinde evrenin genişlediği sonsuz varsayımsal
mekandır.
!!! Yer kabuğunda bolluk oranı en fazla olan elementler ; Si O Al Fe Ca Na Mg K ……
Dünyada en bol bulunan elementler ; O(%47) Si(%27.7) Al(%8.1)
Elementler Nasıl Elde Edilir ?

Bir veya birden çok element içeren minerale cevher ya da filiz denir. Cevherler genellikle kum, kil ,
granit … gibi istenmeyen maddeler içerir. Bu maddelere gang denir. Metallerin doğal kaynaklardan
elde edilmesi ve kullanım amacına uygun biçimde hazırlanmasına metalürji denir.
Cevherlerden metal elde etme sürecindeki işlem basamakları şunlardır ;
1) Kırma – Öğütme: Cevher birkaç kez öğütülür.Son öğütme yeni oluşan yüzeylerin oksitlenmesini
önlemek için genellikle su altında yapılır.
2) Zenginleştirme : Mineralin özelliğine göre yüzdürme( flotasyon ) , yoğunlukla ayırma , manyetik
ayırma gibi işlemler uygulanır.
3) Kavurma : Sülfürlerin veya karbonatların bol hava ile ısıtılarak oksidine dönüştürülmesi işlemine
denir. Örneğin ;
2 ZnS +3O2 → 2ZnO +2SO2
4) İndirgeme :
*Metal oksitler yüksek sıcaklıkta termal bozunmaya (piroliz) uğrayarak metallere
indirgenir.
2FeO(k) → 2Fe(k) + O2(g)
*Teorik olarak bütün metal oksitleri karbon ile indirgenebilir.
Cr2O3(k) + 3C(k) → 2Cr(k) + 3CO(g)
*Molibden , Volfram(Tungsten), oksitlerinin hidrojen ile indirgenmesinden elde edilir.
MoO3(k) + 3H2(g) → Mo(k) + 3H2O
*Aktif metal ile indirgeme yapılır.
TiCl4 + 2Mg → Ti + 2MgCl2
*Elektroliz ile indirgeme yapılır.

ALAŞIMLAR
İki veya daha fazla metalin , bazen bir metal ile bir ametalin veya bir metal ile yarı metalin eritilip
karıştırılması ile oluşan yapıdır. Alaşımlar kendilerini meydana getiren elementlerden daha sert ,
dayanıklı , daha az iletken ve reaksiyon istekleri daha azdır. Alaşımların oluşum şekilleri ;
→ Yer değiştirme ile: Bir metalin atomlarının başka bir metalin atomları ile yer değiştirmesi sonucu
oluşan alaşımlardır. %40 Zn ile %60 Cu ‘dan oluşan pirinç gibi…
→ Örgü boşluğu oluşturma ile : Çözücü metalin atomları çok büyük olduğunda kristal yapıdan atom
çıkmadan boşluklara %60 daha küçük çözünen atomlarının girmesi ile oluşan alaşımlardır. Çelik
oluşumunda Fe-C örgüsü örnektir.
→ Metaller arası bileşik oluşturma ile : Alaşımı oluşturan metaller arasında elektronegatiflik farkı
çok yüksek ise metaller arasında bileşik oluşur. NaTl örnektir.
HİDROJEN
Evrende en çok bulunan , dünyada bulunma bolluğu az olan elementtir.
Renksiz , kokusuz , tatsız , yanıcı bir gazdır.
Hidrojen , Döteryum , Trityum olmak üzere üç izotopu vardır.
Moleküler halde bulunurlar.
Trityum izotopu radyoaktiftir.
Dünyadaki hidrojenin büyük bir kısmı suda bulunur.
Döteryumun oluşturduğu su ağır su olarak isimlendirilir.
Hidrojeni bulan İngiliz kimyacı Henry Cavendish‘dir. Su yapıcı madde adını koyan Lavoisier ‘dir.
Laboratuvarda hidrojen üretimi:
Aktif metallerin asitler ile tepkimeleri - Aktif metallerin su ile tepkimeleri - Metal hidrürlerin su ile
tepkimeleri - Amfoter metallerin kuvvetli bazlarla tepkimeleri sonucunda elde edilir.
Endüstride hidrojen üretimi:
Suyun elektrolizi ile - Kızgın demirin su buharı ile etkileşimi - Kömürün su buharı ile etkileşimi -
Doğalgaz ve hidrokarbonların su buharı ile etkileşimi - NaCl(aq) ‘nin elektrolizi ile elde edilir.
Hidrojenin kullanım alanları :
Metalürjide , otojen kaynak (hamlaç) olarak , uzay mekiklerinde enerji kaynağı olarak , amonyak ve
metanol eldesinde , margarin üretiminde , ağır su nükleer santrallerde , trityum kendi kendine ışık
veren maddelerin yapımında (trityum saatleri) kullanılır.
ALKALİ VE TOPRAK ALKALİ METALLER
1A : Tüm bileşikleri iyoniktir ve suda iyi çözünürler. Tümü soğuk su ile H2 gazı oluştururlar. Hava ile
etkileşince yanarlar. Oksit , peroksit ya da süper oksit oluştururlar. Alevi renklendirirler. (Li kırmızı ,
Na sarı , K mor , …..) Asitlerle etkileşerek H2 gazı oluştururlar.
2A : Be , Mg dışındakiler iyoniktir. (Be ve Mg ‘nin bileşikleri molekülerdir) Bileşikleri suda iyi
çözünmez. Be soğuk ve sıcak sudan etkilenmez , Mg az etkilenir , diğerleri sıcak su ile H2 gazı
oluştururlar. Hava ile etkileşince yanarlar ve oksitlerini oluştururlar. Be ve Mg hariç alevi
renklendirirler. (Ca tuğla kırmızısı , Sr koyu kırmızı , Ba yeşil , Ra kırmızı) Asitlerle etkileşip H2 gazı
oluştururlar. Be bileşikleri zehirlidir. Be(OH)2 bileşiği amfoter özelliktedir.
Kullanım alanları ve Elde Edilişleri;
Li ; Pil yapımında ,havai fişeklerde , uzay ve uçak sanayisinde
Na ; Buharlı lambalarda , nükleer santrallerde soğutucu olarak
Be ; Alaşımlarda , röntgen borularında , çekirdek reaktörlerinde
Mg ; Hafif alaşımlarda , fotoğrafçılıkta
Ba ; Röntgende kullanılır.
Li ve Na ; erimiş tuzlarının elektrolizinden
K; sıvı KCl nin Na ile tepkimesinden(850 0C)
Be ; BeCl2(s) ‘nin elektrolizinden
Mg ; yer altı sularından elde edilir.
Bileşikleri ve Kullanım Alanları;
Li2CO3 ; tıpta kullanılır.
Na2CO3 Soda külü ; sabun deterjan camyapımında ve su arıtımında kullanılır.
NaHCO3 Soda (Kabartma Tozu) ; gıda endüstrisinde kullanılır.
NaOH Sud kostik ; sabun üretiminde ve birçok bileşik sentezinde kullanılır.
NaCl Sofra Tuzu ; gıda endüstrisinde kullanılır.
Na2SO4.10H2O Glauber Tuzu ; tekstil endüstrisinde kullanılır.
KNO3 Güherçile ; gübre endüstrisinde,kibrit barut yapımında kullanılır.
KCl ; ilaç endüstrisinde , fotoğrafçılıkta kullanılır.
KOH Potas kostik ; Sabun üretiminde elektrolit olarak kullanılır.
BeO ; Seramik eşya , cam , floresan tüp yapımında kullanılır.
MgO Magnezya (sinter) ; ateşe dayanıklı tuğla yapımında ve ilaç endüstrisinde kullanılır.
MgCO3 Magnezit ; izolasyon , lastik , mürekkep , cam endüstrisinde kullanılır.
CaCO3 Kireç taşı ; inşaat sektöründe kullanılır.
CaO Sönmemiş kireç ; çimento yapımında , metalürjide , suyu yumuşatmada kullanılır.
Ca(OH)2 Sönmüş kireç ; harç yapımında kullanılır.
CaSO4.2H2O Alçı taşı (gypsum) ; dişçilikte kalıp olarak , hazır duvar üretiminde kullanılır.
TOPRAK GRUBU ELEMENTLERİ
B ; ametaldir , grubun diğer üyeleri birçok özellikleri bakımından metaldir. B ve Al kovalent bağ
yaparken grubun diğer üyeleri iyonik bağ yapar. B hariç asitler ile tepkime verirler. B(OH)3 ve B2O3
asidik ; Al(OH)3 , Ga(OH)3 , Al2O3 , Ga2O3 amfoter özellik taşır.
BOR
Bileşikleri kristal yapılıdır. Saf bor ; elmas kadar sert ve dayanıklı kristaller yapabilir. Kristal bor
tepkimelere ilgisizken , amorf bor aktiftir. Havada kararlıdır , ısıtıldıklarında oksitleri oluşur. Sıcak su
ile etkileşir (H2(g) oluşturur)
Kullanım alanları ;
Nükleer santrallerde kontrol çubuğu olarak , dayanıklı çelik yapımında , uzay endüstrisinde , deterjan
üretiminde , deri - gübre - kozmetik - cam sanayisinde , fotoğrafçılıkta , tekstil boyalarında
kullanılır. Mineralleri ; Kolemanit ( Ca2B4O8.5H2O ) , Pandermit ( Ca4B10O19.7H2O ) , Kernit (
Na2B4O7.4H2O )
Bileşikleri ve Kullanım Alanları ;
Na2B4O7.10H2O Boraks ; bazik özellik gösterir. Isıya dayanıklı cam ve porselen yapımında , sabun ve
deterjanlardaki bakteri öldürücü madde olarak kullanılır.
NaBH4 Sodyum borohidrür ; füze – roket – jet yakıtlarında hidrojen elde etmek için kullanılır.
B2H6 – B4H10 - … Boranlar ; uzay araçları ve füzelerde yakıt olarak kullanılır.
B2O3 Boroksit ; cam – seramik yapımında , tıpta antiseptik göz damlalarında ve pomatlarda kullanılır.
ALÜMİNYUM
Toz haldeki Al(k) havada kolayca yanar. ( Alüminotermi ) Alüminyum boksit (Al2O3.xH2O) mineralinden
elde edilir. Mutfak eşyalarında ve hafif alaşımlarda kullanılır. Alaşımları ; Duralümin , Magnoks ,
Silümin , Titanal ‘dır.
Bileşikleri ve Kullanım Alanları ;
Al2O3 Alümina(Korundum) ; renk giderir, yakut ve safir minerallerinde bulunur ve serttir.
Al(OH)3 ; tekstil sanayisinde kullanılır.
K2O.Al2O3.6SiO2 Feldspat ; seramik , porselen için ham maddedir.
Al2O3.2SO2.2H2O Kil ; seramik endüstrisinde ham maddedir.
Al2(SO4)3 ; kağıt sanayisinde ,tekstil sanayisinde , içme suyu arıtmada kullanılır.
KAl(SO4)2.12H2O Şap ; tekstil , gübre , kağıt , boya , deri sanayisinde ve ateşe dayanıklı elbise
yapımında , fotoğrafçılıkta kullanılır.
GALYUM
Dişçilikte dolgu alaşımında ve yüksek sıcaklık termometrelerinde kullanılır.
İNDİYUM
Dişçilikte ve kuyumculukta matlaşmayı önlemek için kullanılır.
TALYUM
Zehirlidir.
!!! Ga , In , Tl ; led ve lcd ‘lerde kullanılır.
4A GRUBU ELEMENTLERİ
C ve Si ametal , Ge yarı metal ; Sn ve Pb metaldir.
C ve Si düzgün dörtyüzlü geometriye sahip moleküler bileşikler yaparlar.
KARBON
Doğada serbest ve bileşikleri halinde bulunur.
Doğada çok az , canlı organizmalarda O2 ‘den sonra en çok bulunan elementtir.
Allotropları ; Elmas , Grafit , Fulleren’dir.
Elmas ; iletken değil , ısıyı dağıtma özelliğine sahip , aşındırıcı özellikteki bir maddedir.
Grafit ; iletken ve katı yağlayıcı (kurşun kalem ) olup raket ve hafif uçaklarda kullanılır.
Fulleren ; C60 olarak bilinir.(nanotüp) Çelik kadar sert , plastik kadar esnektir. Çok iyi iletkendir.
Grafitin çok yüksek sıcaklıklara ısıtılması ile elde edilir.
Bileşikleri ve Kullanım Alanları ;
CO ; Renksiz , kokusuz ve zehirli bir gazdır. Kömürün oksijeni az olan ortamda yanmasıyla oluşur.
Kanın hemoglobini ile bileşik yapar. (zehirlenme olayları) İndirgen madde olarak kullanılır.
CO2 ; Renksiz , kokusuz , zehirsizdir. Küresel ısınmaya neden olur. Yangın söndürücülerde ,
soğutucularda , kauçuk ve plastik köpüklerinde kullanılır.
H2CO3 ; CO2 ‘nin suda çözünmesi ile elde edilir. Zayıf bir asittir.
SİLİSYUM
Bileşikleri halinde bulunur. Camın ana maddesi olan kum; SiO2 ‘den oluşur. Yarı iletkendir. ( transistör
, güneş pili yapımında kullanılır) Doplama özelliğine sahiptir.(yarı iletken maddelerin katkı maddeleri
ile iletken hale gelmesi) Cam , seramik yapımında ve Mikroçip yapımında kullanılır.
GERMANYUM
İletken değildir.(sıcaklık arttıkça iletkenlik kazanır) Alaşım , radar , redresörlerde kullanılır.
KALAY
Ağır metaldir. Korozyon direnci yüksektir. Kaplamacılıkta ; cam , seramik , konserve , süper iletken
mıknatıslarda kullanılır.
KURŞUN
Ağır metaldir. Oldukça zehirlidir. Cam , seramik , yağlı boya ve akülerde kullanılır. En önemli alaşımı
Lehim ‘dir. Radyoaktif ışımalarda koruyucudur. Mineralleri ; Galen (PbS) , Serüsit (PbCO3) , Anglesit
(PbSO4)
5A GRUBU ELEMENTLERİ
N ve P ametal , As ve Sb yarı metal , Bi metal ‘dir.
AZOT
Doğada serbest ve bileşikleri halinde bulunur. İnert bir gazdır. Tıpta virüslerin saklanması için
kullanılır.(Soğutucudur) Laboratuvarda NH4NO2 ‘ nin ısıtılması ile , Endüstride sıvı havanın
damıtılması ile elde edilir. NH4NO2(K) + ısı → N2(g) + 2H2O(s)
Bileşikleri ve Kullanım Alanları ;
NH3 (Amonyak ) ; Bazik özellik gösterir. N2 ‘nin H2 ile tepkimesinden elde edilir. Endüstride Haber
Bosch yöntemi ile elde edilir. Üre elde etmede kullanılır. (Üre , gübre yapımında kullanılır
N2H4 (Hidrazin) ; Roket yakıtlarında kullanılır.
N2O ; Sinir gazı , bayıltıcı olarak dişçilikte kullanılır.
NO ; Kan basıncının düzenlenmesi , hafızanın uzun süre korunması , yabancı organizmaların
öldürülmesinde kullanılır.
NO2 ; Nitrik asit yapımında kullanılır.
(NH4)2SO4 ; Gübre yapımında kullanılır.
HNO2 ; Boya yapımında kullanılır.
HNO3 ; Patlayıcılarda (TNT , TNG) , plastik - boya – ilaç – gübre sanayisinde kullanılır.
FOSFOR
Mineralleri ; fosfat kayası Ca3(PO4)2 ve apatit Ca5(PO4)3F ‘dir.
En önemli allotropları ; Beyaz , kırmızı , siyah fosfor ‘dur.
Boya , kağıt , deterjan , havai fişek , gübre , meşrubat , peynir , ATP ... kullanım alanlarıdır.
Fosforun oksit ve oksi asitleri ; Basit formülleri P2O3 – P2O5 ‘dir. Molekül formülleri P4O6 - P4O10
‘dur. Fosfor oksitleri ; su ile oksi asitlerini oluştururlar.
P4O6 + 6H2O → 4H3PO3 ( fosforöz asiti )
P4O10 + 6H2O → 4H3PO4 ( orto fosforik asit )
Fosforik asit , kondenzasyon polimerleşmesi ile poli fosforik asitleri oluşturur.
!!! Gübreleme; göl , akarsu ve denizlerde yosunların aşırı büyümesine neden olur. Suyun oksijen
derişimi azalır. Bu olaya ötrofikasyon denir.
ARSENİK
Bileşikleri zehirlidir. (As2O3) Alaşımlarda kullanılır.
ANTİMON
Alaşımlarda kullanılır. Su gibi donarken genleşir.
BİZMUT
Bizmutit [ (BiO)2CO3 ] mineralinde bulunur.
Elektrik sigortası , alarm zillerinde kullanılır. Kolay erir.
KALKOJENLER (Mineral oluşturabilen)
O ve S ametal , Se ve Te yarı metal , Po metal ‘dir.
OKSİJEN
Yakıcıdır. Allotropları O2 ve O3 ‘ dür.
Sanayide ; havanın sıkıştırılması ile elde edilir.
Laboratuvarda ; Metal oksit ve peroksitlerinin ısıtılması ile ; Na2O2(k) → Na2O(k) + 1/2 O2(g)
KClO3 ‘ ün ısıtılması ile ; KClO3(k) → KCl(k) + 3/2 O2(g)
Süper oksitlerin CO2 ile tepkimesinden ; 4 KO2 + 2CO2 → 2K2CO3 + 3O2(g)
elde edilir.
Suyun temizlenmesi , tıbbi olaylarda , metalurjide , rafineride , demir – çelik sanayisinde , roket
yakıtlarında kullanılır.
!!! Ozon; O2 ‘den daha kararsızdır , stratosferde bulunur. İçme sularının temizlenmesinde kullanılır.
Güneşten gelen UV ışınları soğurur. Böylece atmosferin ısı dengesinin korunmasını sağlar.
!!! Asidik Oksitler (CO2 , SO3 , … ) ,
Bazik Oksitler ( Na2O , MgO , FeO , Fe2O3 … ) ,
Amfoter Oksitler ( ZnO , Cr2O3 , … ) ,
Peroksitler ( H2O2 , Na2O , … ) ,
Süperoksitler ( KO2 )
KÜKÜRT
Doğada ; element , sülfür , sülfat şekillerinde , Doğalgazda H2S şeklinde bulunur.
Mineralleri ; PbS (Galen) , FeS2 ( Pirit ) , HgS ( Sinebar ) , CaSO4 .1H2O (Jipsum ) ‘dur.
Allotropları ; Rombik Kükürt , Monoklin Kükürt ‘tür.
Tarımsal ve normal ilaçlarda , boya , deterjan , araba lastiği yapımında kullanılır.
Petrol ve doğalgazdan elde edilir. 2H2S + SO2 → 3S + 2H2O
Bileşikleri ve Kullanım Alanları ;
H2S ; Zehirlidir. Baş ağrısı , halsizlik , felç ve ölüme neden olur.
SO2 ; Asit yağmurlarına neden olur. Kayısı , üzüm , incir gibi meyveleri ağartıcı ve koruyucu olarak ,
H2SO4 eldesinde , kağıt endüstrisinde kullanılır.
H2SO4 ; Metalürjide , gübrede , akülerde ve sıvı yağların saflaştırılmasında kullanılır.
SELENYUM - TELLÜR
Yarı iletkendirler.
Alaşımlarda , kamera ve fotokopi makinelerinde fotoiletken olarak kullanılırlar.
Cama renk verirler.
POLONYUM
Radyoaktiftir.
HALOJENLER (Tuz Oluşturabilen )
Grubun bütün üyeleri ametaldir. Moleküler haldedirler. Elektronegatiflikleri yüksektir.“-1” ile “+7”
arasındaki değerlikleri alırlar. (Flor sadece “-1” değerlik alır) Bulunduğumuz koşullarda F2 ve Cl2 gaz,
Br2 sıvı , I2 katı haldedir. I2(k) süblimleşir. Flor açık sarı , klor sarı – yeşil , brom kırmızı – kahverengi ,
iyot mor menekşe renktedir.
FLOR
HF ve KF çözeltilerinin elektrolizinden elde edilir.
CaF2 (florospor) , Na3AlF6 (kriyolit) doğal bileşikleridir.
(C2F4)n teflon ; yanmaz özelliktedir.
Freon ; soğutma sistemlerinde , deodorantlarda … kullanılır.
CFC kloro floro karbon ; ozon tabakasını deler , soğutucu akışkandır.
HCFC hidro floro kloro karbon ; ozona etki etmez , soğutucu akışkandır.
SnF2 ; diş macunlarında kullanılır.
KLOR
Doğal bileşikleri NaCl , KCl ‘dir.
NaCl sıvısı ve sulu çözeltisinin elektrolizi ile elde edilir.
Su dezenfeksiyonunda ve PVC yapımında kullanılır.
HClO ve NaClO ; renk ağartıcı ve mikrop öldürücü maddelerdir. Tekstil ve deterjan endüstrisinde
kullanılır.
PVC ; plastik endüstrisinde kullanılır.
BROM
Deniz suyunda ve yer altı tuz yataklarında bileşikleri halinde bulunur.
Yangın söndürücü olarak , böcek ilacı üretiminde , boya ve ilaç sanayisinde , fotoğrafçılıkta kullanılır.
İYOT
Tıpta ve fotoğrafçılıkta , katalizör olarak tepkimelerde kullanılır.
KI , NaI ; tıpta kullanılır.
ASTATİN
Radyoaktiftir.
GEÇİŞ ELEMENTLERİ
d ve f bloğunda yer alırlar. Erime ve kaynama noktaları yüksektir. İyi iletkendirler. Hem iyonik hem de
kovalent bileşikler yapabilirler. Birden çok pozitif değerlik alabilirler. Kompleks bileşik yapabilirler.
Kendilerine has renklere sahiptirler. Manyetik özellik gösterirler. (yarı dolu d orbitalleri paramanyetik
özellik kazandırır. Demir , Nikel , Kobalt sürekli mıknatıslık özelliği gösterirler)
DEMİR
Yüksek fırında demir üretiminde karbon ve ısıya ihtiyaç vardır. Kok kömürünü yakmak için alt
kısımdan 600-850 0C‘ de hava gönderilir. Böylece koktan CO oluşur. İndirgenme işlemi esnasında
oluşan CO2 gazı kızgın kok ile karşılaşır ve tekrar CO ‘ya dönüşür. Fırın içinde bu olay sürekli
tekrarlanır. En önemli demir mineralleri ; Manyetit (Fe3O4) , Hematit (Fe2O3) , Limonit [ FeO(OH) ]
‘dir.
!!! Çelik üretimi için ; Bessemer yöntemi kullanılır. Asidik Bessemer yönteminde ham demirdeki
karbon oranı düşürülerek silisyum gibi safsızlıklar uzaklaştırılır. Bu yöntem sadece fosfor ve kükürt
miktarı düşük olan ham demire uygulanır. Çelik temelde bir demir – karbon alaşımıdır. Çeliğe krom
katılırsa korozyon direncini artırır,sağlamlık kazandırılır. Çeliğe mangan katılırsa darbe direnci artırılır.
Çeliğe bor katılırsa kopma direnci artırılır. Çeliğe titan katılırsa çatlamayı en aza indirerek alaşımın
ömrünü uzatır. Çeliğe nikel katılırsa esnekliğini, sertliğini ve şok direncini artırır.
TİTAN
Yüksek performanslı askeri uçaklarda kullanılır.
KROM
Çelik üretiminde ve koruyucu kaplamalarda kullanılır.
NİKEL
Hidrojenasyonda katalizör olarak , akümülatör yapımında ve alaşımlarda kullanılır.
BAKIR
Elektrik endüstrisinde , alaşımlarda kullanılır.
ÇİNKO
Kaplamacılıkta , elektrot ve alaşım yapımında kullanılır.
GÜMÜŞ
Süs eşyası , çatal kaşık ve ayna yapımında , kaplamacılıkta , gıda ve ilaç endüstrisinde kullanılır.
KALAY
Teneke yapımında , alaşımlarda , tel yapımında kullanılır.
PLATİN
Laboratuvar araçları ve elektrot yapımında , alaşımlarda , dişçilikte , kuyumculukta kullanılır.
KURŞUN
Boru ve elektrik kablolarının kaplanmasında , boya , lehim ve alaşım yapımında , akümülatörlerde
kullanılır.
CIVA
İlaç , kimyasal ve patlayıcı maddelerde kullanılır.