Türkiye'de ilk Mobil & PC Aynı Anda Metin2 Oyna. Triarchonline kalıcı ve uzun ömürlü yapısı ile 24 Temmuz'da açılıyor. | 1-99 Mobil Metin2 Triarch HEMEN TIKLA!
1. DOMAIN NAME (ALAN ADI) NEDİR?
Alan adı, web sitelerinin internet üzerindeki adı ve adresidir. Bilgisayarların birbirini tanımasını sağlayan IP adreslerinin, akılda tutulması zor olduğundan dolayı, daha akılda kalıcı olan alan adları kullanılır.
2. DOMAIN NAME SYSTEM (ALAN ADI SİSTEMİ) NEDİR?
Bilgisayarlar birbirleri ile iletişime geçebilmek için, birbirlerinin sahip oldukları IP adreslerine ihtiyaç duyarlar. Bir kullanıcının kendi bilgisayarı ile başka bilgisayarlarla iletişime geçebilmesi için, iletişime geçeceği makinaların IP adreslerini bilmesi gerekecektir. İletişime geçilecek tüm bilgisayarların nümerik olan IP adresi değerlerini akılda tutması zor olduğundan dolayı, alan adı sistemi olarak adlandırılan DNS (Domain Name System-Alan Adı Sistemi) protokolü ortaya çıkmıştır. Bu protokol sayesinde DNS sunucuları aralarında haberleşebilirler ve varsayılan olarak 53 numaralı port DNS protokolü tarafından kullanılır.
Alan adı sisteminin ortaya çıkışı 1970’li yıllara dayanmaktadır. O yıllarda ArpaNET çok küçük durumdaydı ve bilgisayarlar arasında haberleşme sağlanabilmesi için HOSTS.TXT adlı bir dosyaya haberleşilmek istenen makinanın host adı ve IP adresi manuel olarak yazılıyordu. Adres isim tanımlamaları HOSTS.TXT adlı bir dosyada, SRI kuruluşu tarafından SRI-NIC adlı bir bilgisayar tarafından tutuluyor ve güncelleme yapılırsa, güncel dosya ArpaNET tarafından FTP protokolü ile alınıyordu. Bu durum daha sonra ağ büyümeye başladıkça isim-adres çakışmalarına ve güncelleştirme problemlerine neden olmaya başladı. Bu durum göz önüne alınarak 1984 yılında ArpaNET tarafından Alan Adı Sistemi (DNS) yayınlandı.
Alan adı sisteminin ortaya çıkışı 1970’li yıllara dayanmaktadır. O yıllarda ArpaNET çok küçük durumdaydı ve bilgisayarlar arasında haberleşme sağlanabilmesi için HOSTS.TXT adlı bir dosyaya haberleşilmek istenen makinanın host adı ve IP adresi manuel olarak yazılıyordu. Adres isim tanımlamaları HOSTS.TXT adlı bir dosyada, SRI kuruluşu tarafından SRI-NIC adlı bir bilgisayar tarafından tutuluyor ve güncelleme yapılırsa, güncel dosya ArpaNET tarafından FTP protokolü ile alınıyordu. Bu durum daha sonra ağ büyümeye başladıkça isim-adres çakışmalarına ve güncelleştirme problemlerine neden olmaya başladı. Bu durum göz önüne alınarak 1984 yılında ArpaNET tarafından Alan Adı Sistemi (DNS) yayınlandı.
3. DNS NASIL ÇALIŞIR?
DNS, kullanıcıların web sitesi alan adına istek göndermesi ile çalışmaya başlar. Web sitelerine ulaşmak için kullanılan alan adları ve bu alan adlarının temsil ettiği IP adresleri DNS Server adı verilen sunucularda tutulmaktadır. Tarayıcı ile DNS sunucusuna bağlanılır ve alan adının temsil ettiği IP adresi bulunarak bu adrese istek gönderilir. Peki DNS sunucuları tarafından IP adresine nasıl ulaşılır?
3.1. DNS YAPISI
DNS Yapısı en üstten başlayarak aşağıya doğru inen, hiyerarşik yapıya sahip bir veritabanıdır.
Resim 1: DNS Hiyerarşik yapısı
DNS sisteminde, root nokta (.) ile gösterilir. Veritabanı üzerindeki her bir alt nokta “domain”; bu domainden kollara ayrılan her bir parça ise “subdomain” olarak adlandırılır.
Bir alan adı en alttan root’a gelecek şekilde gösterilir. Resim 1 incelendiğinde kök sunucudan itibaren başlayarak, hiyerarşik yapı sırasıyla aşağı doğru .com, piyadistramin ve alt olacak şekilde sıralanmıştır. Bu düğümlerin her biri DNS sunucusunda birer dizindir. Bu dosyaların adları en alttan en üste ilerlenecek şekilde birleştirilerek okunur. Resim 1’ de gösterilen yapıya göre, yukarıdan aşağı, sırasıyla .com, piyadistramin ve alt olarak sıralanmış bu dizinler alt.piyadistramin.com olarak okunur ve bu isme FQDN (Fully Qualified Domain Name- Tam Nitelikli Alan Adı)denir.
Resim 1: DNS Hiyerarşik yapısı
DNS sisteminde, root nokta (.) ile gösterilir. Veritabanı üzerindeki her bir alt nokta “domain”; bu domainden kollara ayrılan her bir parça ise “subdomain” olarak adlandırılır.
Bir alan adı en alttan root’a gelecek şekilde gösterilir. Resim 1 incelendiğinde kök sunucudan itibaren başlayarak, hiyerarşik yapı sırasıyla aşağı doğru .com, piyadistramin ve alt olacak şekilde sıralanmıştır. Bu düğümlerin her biri DNS sunucusunda birer dizindir. Bu dosyaların adları en alttan en üste ilerlenecek şekilde birleştirilerek okunur. Resim 1’ de gösterilen yapıya göre, yukarıdan aşağı, sırasıyla .com, piyadistramin ve alt olarak sıralanmış bu dizinler alt.piyadistramin.com olarak okunur ve bu isme FQDN (Fully Qualified Domain Name- Tam Nitelikli Alan Adı)denir.
3.1.1 ROOT SUNUCULAR
Alan adı — IP çözümlemesi, ilk olarak root sunucularda başlar. Root sunucular, gelen istekleri, adreslerini bildiği, hiyerarşinin sonraki seviyesi olan TLD (Top-Level Domain) sunucularına yönlendirirler. Dünya üzerinde 13 adet root sunucusu bulunmaktadır. Resim 2’de bu sunucuların bilgisayar adlarını, IP adreslerini ve yönetildikleri kuruluşları inceleyebilirsiniz.
Resim 2: DNS Root Sunucuları
Resim 2: DNS Root Sunucuları
3.1.2 ROOT SUNUCULAR
DNS yapısındaki bir sonraki seviye TLD (Top Level Domain-Üst Düzey Alan Adları) sunucularıdır. DNS alan adı uzayında ilk görev paylaşımı, TLD seviyesinde gerçekleşir. TLD jenerik ve ülke kodlu alan adları olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
Jenerik Alan Adları (gTLD — Generic TLD), 20 adettir ve yönetimi InterNIC(Internet Network Information Center- İnternet Ağı Bilgi Merkezi) tarafından yapılmaktadır. Ülke Kodlu Alan Adları (ccTLD- Country Code TLD) ise 248 tanedir ve ISO (International Organization for Standardization) kodları ile tanımlanmıştır. Ülke Kodlu Alan Adları’nın yönetimi ülkelere göre değişiklik göstermektedir. Türkiye bu yönetim ODTÜ tarafından yapılmaktadır.
Örnek; .gov, .com, .org , .com.tr , .com.it
Resim 3’ de belli başlı üst düzey alan adları gösterilmektedir.
Resim 3: Belli Başlı TLD Örnekleri
Jenerik Alan Adları (gTLD — Generic TLD), 20 adettir ve yönetimi InterNIC(Internet Network Information Center- İnternet Ağı Bilgi Merkezi) tarafından yapılmaktadır. Ülke Kodlu Alan Adları (ccTLD- Country Code TLD) ise 248 tanedir ve ISO (International Organization for Standardization) kodları ile tanımlanmıştır. Ülke Kodlu Alan Adları’nın yönetimi ülkelere göre değişiklik göstermektedir. Türkiye bu yönetim ODTÜ tarafından yapılmaktadır.
Örnek; .gov, .com, .org , .com.tr , .com.it
Resim 3’ de belli başlı üst düzey alan adları gösterilmektedir.
Resim 3: Belli Başlı TLD Örnekleri
3.1.3 SLD SUNUCULAR
TLD seviyesinden sonraki seviye olan İkinci Seviye Alan Adı (SLD-Second Level Domain) sunucuları, kişilere veya kurumlara verilen farklı uzunluklardaki alan adlarını tutarlar. Bu alan adlarının yönetimi yine ülkelere göre değişiklik göstermektedir ve Türkiye’de ODTÜ tarafından yapılmaktadır.
Örnek; a.com, test.net
Örnek; a.com, test.net
3.1.4 ALT ALAN SUNUCULARI
Alt alan adı, alan adına tanımlanmış bir alt alan adıyla, web alanı içerisindeki herhangi bir klasöre direkt olarak ulaşmayı sağlayan bir özelliktir. Örnek olarak; piyadist.com adlı bir web sitesinin alt alan adı olan alt.piyadist.com adresi, alanda bulunan test klasörüne ulaşmak anlamına gelmektedir. Alt alan adları, alan adı sunucularında tutulur.
3.1.5 ANA BILGISAYAR ADI
DNS ağacında bir yaprağa karşı gelen isimler ve kaynak kayıtlarıdır. DNS alan adlandırmasında en sonda yer alırlar. “Sunucu Adı — Host Name” terimi bilgisayar ağlarında bir makine adına karşılık gelir. Bu makine basit bir bilgisayar olabileceği gibi bir ağ yazıcısı, fax makinası, modem, sunucu vb. ağa bağlanabilen herhangi bir araç olabilir. Bu makinaların her birine özgün bir sunucu adı atanabilir. DNS sisteminde ağ üzerindeki makinalar sunucu adı ve alan adı birleşmesiyle adlandırılırlar. FQDN(Fully Qualified Domain Name) denen bu yapıda her alan adı maksimum 63 karakterden oluşabilir ve toplamda da 255 karakteri aşamaz.
4. DNS ALAN ADI ÇÖZÜMLEMESİ
DNS protokolünün en çok kullanıldığı işlem alan adı çözümlemesidir. Yazının devamında da bahsedeceğim işlemler de dahil olmak üzere DNS en çok, alan adı bilinen bir alanın IP adresini bulmak amacıyla kullanılır. Peki bu işlem nasıl gerçekleştirilir?
Resim 4: DNS Alan Adı Çözümlemesi
Resim 4 üzerinden inceleyecek olursak alan adı çözümleme işlemleri şu aşamalardan geçer:
- Kullanıcı, istemci bilgisayarından alan adına bir istek gönderir. Eğer istemci, daha önce alan adına istek göndermişse, bu alan adı ve alan adına ait IP adresi istemci bilgisayarda bulunan DNS ön belleğine kayıt olmuştur. IP çözümeleme işlemi için öncelikle DNS ön belleğine bakılır. Eğer ön bellekte kayıt varsa ve DNS sunucusu tarafından belirlenen TTL(time-to-live) süresi dolmamışsa, IP adresi alınır ve istek o IP adresine gönderilir.(Windows için cmd console uygulamasına ipconfig /displaydns komutunu yazıp çalıştırarak, DNS ön belleğini görüntüleyebilirsiniz.)
- Eğer ön bellekte alan adına ait IP adresi bulunamazsa ya da IP adresi bulunur ama TTL süresi dolmuşsa, istemci C:\Windows\System32\drivers\etc konumunda bulunan hosts dosyasına bakar ve alan adına ait IP adresi bu dosyada var ise, o IP adresine istek gönderilir.
- Eğer istemci bilgisayar, hosts dosyasında da istediği bilgiyi bulamazsa isteği DNS sunucusuna yönlendirilir.
- DNS sunucusu isteği, kendisinde IP adresi kayıtlı olan (Forward address) root sunucusuna yönlendirir (Bu DNS sunucuları ISP(Internet Service Provider-Internet Servis Sağlayıcı) olarak adlandırılan kuruluşlarda bulunmaktadır).
- Root sunucusu gelen bu isteği TLD sunucularına yönlendirir.
- TLD sunucuları isteği, uygun olan SLD sunucularına yönlendirir. (Doğru sunucu bulunana kadar sunucular aralarında haberleşir.) .
- Doğru host bilgisayar bulunduktan sonra IP adresi bilgisi DNS sunucusu aracılığı ile istemciye döndürülür.
Eğer istemci bilgisayarda kayıtlı olan bir DNS sunucusu bulunamazsa, isim çözümleme işlemi (WINDOWS BİLGİSAYARLAR İÇİN) NetBIOS (Network Basic Input/Output System) adları kullanılarak, WINS (Windows Internet Name Service) sunucuları ile çözülür. NetBIOS adları, Windows işletim sistemi ilk kurulduğunda bilgisayara atılan maximum 16 karakterlik benzersiz bir isimdir. WINS sunucuları, isim çözümleme imkanı sunar ve istemci bilgisayarlara makinaların NetBIOS isimlerinin bulunmasını sağlar. Bulunan NetBIOS adları ve IP adresleri kontrol edildikten sonra WINS sunucularına yazılır.
- İstemciler NetBIOS ismini ve IP adresini bulmak istediklerinde öncelikle kendi NetBIOS isim ön belleklerine bakarlar. Eğer istenilen bilgi bulunursa ve TTL süresi geçmemişse IP adresine istek yollanır.
- Eğer istenilen bilgi ön bellekte bulunamaz ya da süre geçmiş ise istemci bilgisayarda kayıtlı WINS sunucusuna istek yollanır. WINS sunucusunda aranan bilgi bulunursa istemciye döndürülür. Bulunamazsa başka WINS sunucularına istek yapılır.
- İstemci WINS Sunucuların hiçbirinden yanıt alamazsa; o zaman kendisi “network broadcast” mesajı yayarak NetBIOS ismi bilinen istemciyi bulmaya çalışır. Bunda da başarı sağlanamazsa istemci LMHOST dosyalarını aramaya başlar.
- LMHOST dosyaları Windows bilgisayar isimlerinin IP adreslerini çözmek için kullanılan basit bir metin dosyasıdır. Eğer küçük ve sık değişen bir ağ ortamı mevcutsa, ağ üzerindeki bütün bilgisayarlara birer LMHOST dosyası konularak bilgisayarların WINS Sunucuları bulması sağlanır.
Resim 4: DNS Alan Adı Çözümlemesi
Resim 4 üzerinden inceleyecek olursak alan adı çözümleme işlemleri şu aşamalardan geçer:
- Kullanıcı, istemci bilgisayarından alan adına bir istek gönderir. Eğer istemci, daha önce alan adına istek göndermişse, bu alan adı ve alan adına ait IP adresi istemci bilgisayarda bulunan DNS ön belleğine kayıt olmuştur. IP çözümeleme işlemi için öncelikle DNS ön belleğine bakılır. Eğer ön bellekte kayıt varsa ve DNS sunucusu tarafından belirlenen TTL(time-to-live) süresi dolmamışsa, IP adresi alınır ve istek o IP adresine gönderilir.(Windows için cmd console uygulamasına ipconfig /displaydns komutunu yazıp çalıştırarak, DNS ön belleğini görüntüleyebilirsiniz.)
- Eğer ön bellekte alan adına ait IP adresi bulunamazsa ya da IP adresi bulunur ama TTL süresi dolmuşsa, istemci C:\Windows\System32\drivers\etc konumunda bulunan hosts dosyasına bakar ve alan adına ait IP adresi bu dosyada var ise, o IP adresine istek gönderilir.
- Eğer istemci bilgisayar, hosts dosyasında da istediği bilgiyi bulamazsa isteği DNS sunucusuna yönlendirilir.
- DNS sunucusu isteği, kendisinde IP adresi kayıtlı olan (Forward address) root sunucusuna yönlendirir (Bu DNS sunucuları ISP(Internet Service Provider-Internet Servis Sağlayıcı) olarak adlandırılan kuruluşlarda bulunmaktadır).
- Root sunucusu gelen bu isteği TLD sunucularına yönlendirir.
- TLD sunucuları isteği, uygun olan SLD sunucularına yönlendirir. (Doğru sunucu bulunana kadar sunucular aralarında haberleşir.) .
- Doğru host bilgisayar bulunduktan sonra IP adresi bilgisi DNS sunucusu aracılığı ile istemciye döndürülür.
Eğer istemci bilgisayarda kayıtlı olan bir DNS sunucusu bulunamazsa, isim çözümleme işlemi (WINDOWS BİLGİSAYARLAR İÇİN) NetBIOS (Network Basic Input/Output System) adları kullanılarak, WINS (Windows Internet Name Service) sunucuları ile çözülür. NetBIOS adları, Windows işletim sistemi ilk kurulduğunda bilgisayara atılan maximum 16 karakterlik benzersiz bir isimdir. WINS sunucuları, isim çözümleme imkanı sunar ve istemci bilgisayarlara makinaların NetBIOS isimlerinin bulunmasını sağlar. Bulunan NetBIOS adları ve IP adresleri kontrol edildikten sonra WINS sunucularına yazılır.
- İstemciler NetBIOS ismini ve IP adresini bulmak istediklerinde öncelikle kendi NetBIOS isim ön belleklerine bakarlar. Eğer istenilen bilgi bulunursa ve TTL süresi geçmemişse IP adresine istek yollanır.
- Eğer istenilen bilgi ön bellekte bulunamaz ya da süre geçmiş ise istemci bilgisayarda kayıtlı WINS sunucusuna istek yollanır. WINS sunucusunda aranan bilgi bulunursa istemciye döndürülür. Bulunamazsa başka WINS sunucularına istek yapılır.
- İstemci WINS Sunucuların hiçbirinden yanıt alamazsa; o zaman kendisi “network broadcast” mesajı yayarak NetBIOS ismi bilinen istemciyi bulmaya çalışır. Bunda da başarı sağlanamazsa istemci LMHOST dosyalarını aramaya başlar.
- LMHOST dosyaları Windows bilgisayar isimlerinin IP adreslerini çözmek için kullanılan basit bir metin dosyasıdır. Eğer küçük ve sık değişen bir ağ ortamı mevcutsa, ağ üzerindeki bütün bilgisayarlara birer LMHOST dosyası konularak bilgisayarların WINS Sunucuları bulması sağlanır.
5. TERS DNS ÇÖZÜMLEMESİ
Ters DNS Çözümlemesi, DNS çözümlemesinin tersi işlemi olan, IP adresinden alan adı bulma işlemini gerçekleştirir. Peki bu işlem nasıl gerçekleştirilir? Mantığı alan adı çözümlemeye benzer ama dikkat edilmesi gereken durumlar vardır.
IP adresleri alan adları gibi birbirine bağımlı değildir. Örneğin; alt.piyadistramin.com alan adı, piyadistramin.com alan adının bir alt alanıdır ve birbirine bağımlıdır. Ama 10.10.10.10 IP adresi ile 10.10.10.11 IP adresi ile birbirine alan adı açısından bağımlı değildir. Yani 10.10.10.10 IP adresi a.com adlı adresi temsil ederken, 10.10.10.11 IP adresi çok daha farklı olan b.com adlı adresi temsil edebilir. Durum böyle olunca, mantıken bir alan adının IP adresinin bulunması tüm IP adreslerinin incelenmesini gerektirir ve bu ömre bedel bir işlemdir. Fakat bu sorun ARPA tarafından, alan adlarında olduğu gibi IP adreslerinin de hiyerarşik bir yapı alması ile çözülmüştür.
eklenmiştir. IP adresleri bulunacağı zaman tıpkı alan adlarının bulunduğu gibi arpa adından başlayarak aşağı doğru ilerler. Bu yapıya göre IP adreslerine ulaşılıp alan adların bulunması işlemi kolaylaştırılmıştır. Dikkat edilmesi gereken başka bir durum ise IP adreslerinin hiyerarşiye göre .in-addr.arpa adıyla FQDN gibi isimlendirilmesi işlemidir. Resimde görülen IP 190.15.20.120 iken, hiyerarşiye göre 120.20.15.190.in-addr.arpa olarak adlandırılır.
IP adresleri alan adları gibi birbirine bağımlı değildir. Örneğin; alt.piyadistramin.com alan adı, piyadistramin.com alan adının bir alt alanıdır ve birbirine bağımlıdır. Ama 10.10.10.10 IP adresi ile 10.10.10.11 IP adresi ile birbirine alan adı açısından bağımlı değildir. Yani 10.10.10.10 IP adresi a.com adlı adresi temsil ederken, 10.10.10.11 IP adresi çok daha farklı olan b.com adlı adresi temsil edebilir. Durum böyle olunca, mantıken bir alan adının IP adresinin bulunması tüm IP adreslerinin incelenmesini gerektirir ve bu ömre bedel bir işlemdir. Fakat bu sorun ARPA tarafından, alan adlarında olduğu gibi IP adreslerinin de hiyerarşik bir yapı alması ile çözülmüştür.
eklenmiştir. IP adresleri bulunacağı zaman tıpkı alan adlarının bulunduğu gibi arpa adından başlayarak aşağı doğru ilerler. Bu yapıya göre IP adreslerine ulaşılıp alan adların bulunması işlemi kolaylaştırılmıştır. Dikkat edilmesi gereken başka bir durum ise IP adreslerinin hiyerarşiye göre .in-addr.arpa adıyla FQDN gibi isimlendirilmesi işlemidir. Resimde görülen IP 190.15.20.120 iken, hiyerarşiye göre 120.20.15.190.in-addr.arpa olarak adlandırılır.
6. DNS ZONE
DNS zone, DNS sunucularında oluşturulan alan adlarının bilgilerinin tutulduğu dosyalardır. Üst kısımda alan adlarının hiyerarşik yapısı ve her düğümün bir dizini temsil ettiğini söylemiştim. İşte bu dizin bir bölgeyi(zone) temsil eder ve zone olarak adlandırılır.
DNS Zone, Forward Lookup Zone ve Reverse Lookup Zone olarak ikiye ayrılır. Forward Lookup Zone, alan adından IP adresinin bulunması için oluşturulan alanlardır. Reverse Lookup Zone ise tersine, IP adresinin hangi alan adını temsil ettiğinin çözümlenmesi için oluşturulan alanlardır. Forward Lookup Zone ve Reverse Lookup Zone 3 şekilde oluşturulur:
DNS Zone, Forward Lookup Zone ve Reverse Lookup Zone olarak ikiye ayrılır. Forward Lookup Zone, alan adından IP adresinin bulunması için oluşturulan alanlardır. Reverse Lookup Zone ise tersine, IP adresinin hangi alan adını temsil ettiğinin çözümlenmesi için oluşturulan alanlardır. Forward Lookup Zone ve Reverse Lookup Zone 3 şekilde oluşturulur:
6.1. PRIMARY ZONE (BİRİNCİL BÖLGE)
Yazılabilir, okunabilir ve yönetilebilir zone tipidir. Bu zone tipinde; yeni bir kayıt ekleme, kayıtlar üzerinde değişiklik yapma gibi işlemler yapılabilir.
6.2. SECONDARY ZONE (İKINCİL BÖLGE)
Secondary Zone Primary Zone sunucularından verilerin kopyalanıp, başka bölgede kurulan DNS sunucularına kopyalanması ve yazma, yönetme işlemleri yapılmasına izin verilmeden sadece okuma işlemi yapılması için oluşturulan zone tipidir. Alan adı ve IP adresi çözümlemeleri için uzak konumda bulunan sunucuların sürekli Primary Zone olan DNS sunucularına gitmesi yerine daha yakın konumdaki sunucularla haberleşebilmesi için Secondary Zone kullanılır.
6.3. STUB ZONE
Stub Zone, yardımcı DNS diyebiliriz. En çok aranan isimler burada yer alır. İlk sorgu bu zone tipinde gerçekleşir. Eğer Stub Zone’da aranan isim bulunamazsa Primary veya Secondary Zone’da arama yapılır.
7. DNS KAYIT TÜRLERİ
DNS kayıtları, bir alan adını açıklayan bilgi kümeleridir. DNS kayıtları, zone file olarak bilinen veri dosyalarına dahildir. Bu kayıtları, alan adını yönetebilmek için DNS sağlayıcıları sunar.
7.1. A KAYDI
Adres kaydı ya da kısaltılmış adı ile A kaydı, en temel ve en yaygın olan kayıt türüdür. A kaydı alan adları ile IP adreslerini eşleştirmek için kullanılır. 32 bit olan IPv4 adreslerini alan adları ile eşleştirmek için A kayıt türü kullanılır.
7.2. AAAA KAYDI
AAAA kaydı da A kaydı gibi, alan adı ile IP adreslerini eşleştirmek için kullanılır. Fakat AAAA kaydı, A kaydından farklı olarak 128 bitlik IPv6 adreslerini alan adları ile eşleştirmek için kullanılır.
7.3. ATMA KAYDI
ATM(Asynchronous Transfer Mode) adres kaydıdır. Alan adı alanında geçen DNS adresini atm address alanında geçen ATM adresine eşler.
7.4. CNAME KAYDI
CNAME kaydı, alan adlarını tek bir alan adında birleştirmek ve bir alan adını farklı bir alan adına yönlendirmek için kullanılır. Örneğin;
Linkleri görebilmek için Turkmmo Forumuna ÜYE olmanız gerekmektedir.
ve piyadistramin.com alan adlarını CNAME ile
Linkleri görebilmek için Turkmmo Forumuna ÜYE olmanız gerekmektedir.
adında birleştirebilir. Aynı zamanda a.com gibi bir alan adına gönderilen istekleri piyadistramin.com’a yönlendirebiliriz.
7.5. HINFO KAYDI
HINFO (Host Information-Ana bilgisayar ismi) bilgisayar bilgileri kaydıdır. Alan adı kısmındaki DNS adresinin bulunduğu bilgisayar üzerindeki işlemci ve işletim sistemlerine ait bilgileri verir.
7.6. ISDN KAYDI
ISDN (Integrated Services Digital Network- Bütünleştirilmiş Sayısal Ağ Hizmetleri) kaydıdır. Alan adını bir telefon numarasına eşler.
7.7. MX KAYDI
Mail sunucularının IP adreslerini tutmak için MX (Mail Exchanger-Posta Değiştirici) kaydı kullanılır. MX kayıtları, e-posta adreslerine gelen e-postaları, e-posta adresi kayıtlarının olduğu sunucuya göndermek için kullanılır. Mailleri mail sunucusuna yönlendirmek için mail sunucusuna ait alan adının A kaydı tanımlanır ve A kaydı ile MX kaydı oluşturulur.
7.8. NS KAYDI
NS (Name Server-İsim Sunucusu) kaydı ile ağ üzerinde bulunan diğer DNS sunucuları tanımlanır ve bu kayıt sayesinde DNS sunucuları arasında haberleşme sağlanır.
7.9 SRV KAYDI
SRV kayıt tipi sunucu tarafından sunulan bir servisin adres, protokol ve port bilgisini döner.
Service: Hizmetin simgesel adı. Alt çizgi karakteri ( _ ) her zaman hizmet adının başına eklenir.
Protocol (Protokol): İnternet protokolünün simgesel adı; genellikle TCP veya UDP’dir. Alt çizgi karakteri ( _ ) her zaman protokol adının başına eklenir.
Priority (Öncelik) : hedefte belirtilen bilgisayar için öncelik değeri belirtir.
Weight (Ağırlık): Öncelik değeri aynı olan sunucular için yük dengeleme yapmak için kullanılır. Değerleri aynı olan ama birbirinden farklı değere sahip sunucu bilgisayarlar olursa, önce en yüksek değere sahip bilgisayar işleme alınır.
Port (Bağlantı Noktası): Hizmetin TCP veya UDP bağlantı noktasıdır. Bağlantı noktası numarası değeri 0–65535 arası 16 bitlik bir tamsayıdır. Internet Assigned Numbers Authority (IANA — İnternet Atanmış Numaralar Yetkilisi), belirli hizmetlere atanan bağlantı noktası numaralarının resmi listesini tutar.
Target (Hedef): Hizmet alanında belirtilen hizmeti sağlayan sunucunun domain adıdır. Sunucunun SRV kaydıyla aynı etki alanında bulunması gerekmez.
Service: Hizmetin simgesel adı. Alt çizgi karakteri ( _ ) her zaman hizmet adının başına eklenir.
Protocol (Protokol): İnternet protokolünün simgesel adı; genellikle TCP veya UDP’dir. Alt çizgi karakteri ( _ ) her zaman protokol adının başına eklenir.
Priority (Öncelik) : hedefte belirtilen bilgisayar için öncelik değeri belirtir.
Weight (Ağırlık): Öncelik değeri aynı olan sunucular için yük dengeleme yapmak için kullanılır. Değerleri aynı olan ama birbirinden farklı değere sahip sunucu bilgisayarlar olursa, önce en yüksek değere sahip bilgisayar işleme alınır.
Port (Bağlantı Noktası): Hizmetin TCP veya UDP bağlantı noktasıdır. Bağlantı noktası numarası değeri 0–65535 arası 16 bitlik bir tamsayıdır. Internet Assigned Numbers Authority (IANA — İnternet Atanmış Numaralar Yetkilisi), belirli hizmetlere atanan bağlantı noktası numaralarının resmi listesini tutar.
Target (Hedef): Hizmet alanında belirtilen hizmeti sağlayan sunucunun domain adıdır. Sunucunun SRV kaydıyla aynı etki alanında bulunması gerekmez.
7.10 PTR KAYDI
Bir nevi A kaydının yaptığı işlemin tersini yapar. PTR kaydı, IP adresine ait alan adının kaydını tutmak için kullanılır. Alan adı ile .in-addr.arpa uzantılı IP adresini birbirine eşler.
7.11 SOA KAYDI
Tüm bölgelerdeki ilk kayıttır. Bir DNS sunucusunun sahip olduğu zone’nun kaydını tutar. SOA kayıtları aşağıdaki parametrelerde tutulur.
Serial Number:Seri numarası değerini tutar. Zone transferleri bu numaraya bakılarak yapılır.
Refresh Interval:Secondary Zone DNS sunucusunda, zone bilgisinin yenilenmesi gereken süre belirtilir.
Retry İnterval: Bir şekilde tamamlanamamış zone yenileme denemesinden sonra beklenen süredir.
Expiration: Zone bilgisinin yenilemediği durumlarda, secondary zone’nun yetkilerinin sonlanması için gereken süredir.
Minimum TTL: İkincil sunucunun zone dosyasını önbellekte tutma süresidir
Serial Number:Seri numarası değerini tutar. Zone transferleri bu numaraya bakılarak yapılır.
Refresh Interval:Secondary Zone DNS sunucusunda, zone bilgisinin yenilenmesi gereken süre belirtilir.
Retry İnterval: Bir şekilde tamamlanamamış zone yenileme denemesinden sonra beklenen süredir.
Expiration: Zone bilgisinin yenilemediği durumlarda, secondary zone’nun yetkilerinin sonlanması için gereken süredir.
Minimum TTL: İkincil sunucunun zone dosyasını önbellekte tutma süresidir
7.12 SPF & TXT KAYDI
SPF kaydı, hangi mail sunucusu üzerinden mail gönderilebileceği kaydını tutar. Örneğin bir sunucuya mail gönderildiğinde, o sunucu o mail adresinin @ işaretinden sonraki alan adı ile IP adres kaydını kendi SPF kayıtlarından kontrol eder. Eğer kendi kayıtlarıyla eşleşme sağlayamazsa SPAM bildirir. Bu SPF kayıtlarını tanımlamak için TXT kaydı kullanılır.
7.13 RP KAYDI
RP (Sorumlu Kişi-Responsible Person) kaydı DNS sunucusunda sorumlu kişinin bilgilerinin tutulması için kullanılır.
8. DNS SORGU TİPLERİ
DNS sunucuları, alan adları ve IP adreslerine ulaşmak için DNS sunucularına sorguda bulunur. DNS sunucuları diğer DNS sunucularına iki çeşit sorgu yapar:
8.1 ÖZYİNELEMELİ(RECURSIVE) SORGU
DNS sunucularının aynı ağda bulunduğu yerel DNS sunucularına yaptığı sorgu tipidir. Bu sorgu türü yerel ağda bulunan DNS sunucularına özyinelemeli olarak gönderilir. Eğer sonuç bulunamazsa istemciye olumsuz dönüş yapılır.
8.2 TEKRARLAMALI (ITERATIVE) SORGU
DNS sunucuların kendi aralarında yaptıkları sorgulara tekrarlamalı (iterative) sorgu denir. İstemcinin DNS sunucuya ulaşmak istediği IP adresini sorduğunda DNS sunucu bu IP adresini biliyorsa cevap verir. Eğer DNS sunucu istemcinin istediği isim çözümlemesini kendi veritabanından yerelde bulunan diğer DNS sunuculardan IP adresini ister. Bu işlemi istenilen IP adresini bulana kadar sürdürür. Eğer cevap bulamazsa isteği DNS sunucularına yönlendirir. Bu yönlendirme DNS sunucularında Forward olarak DNS sunucularının kayıt edilmesi ile yapılır.
9. YÜK DENGELEME
Yük dağılımının yapılması ve yedekleme amacıyla alan adı birden fazla sunucuda tutulur. Yani aynı host ismine birden fazla IP adresi atanır. Örneğin, 10.10.10.2, 10.10.10.3, 10.10.10.4, IP adresine sahip 3 tane web sunucusu varsa, aşağıdaki kayıtlar ile istemcilerin her birine sırası ile bağlanması sağlanabilir. Yük dengeleme işleminde kullanılan en yaygın algoritmalardan biri Round-Robin algoritmasıdır. Bu algoritma kullanılarak, alan adına yapılan her istekte, istek sürekli aynı sunucuya gitmez. Sunucular arasında yük dengelenir. DNS Bölge Transferi (DNS Zone Transfer), bir DNS sunucusunda bulunan zone kayıtlarının, başka bir DNS sunucusuna aktarılması işlemidir. DNS sunucularının güncel olarak kalabilmesi için, DNS sunuculara secondary zone kurulumu yapılır ve bilgiler primary zone DNS sunucusundan transfer edilir. Böylece, çeşitli bölgelerde DNS sunucuları kurularak secondary zone oluşturulur ve primary zone üzerinden kayıtların transfer edilmesiyle IP çözümlemeleri için sürekli primary zone’a erişmek yerine, daha yakın konumda bulunan secondary zone kurulu DNS sunucu bilgisayarına erişilir.
10. ZONE TRANSFERİ
DNS Bölge Transferi (DNS Zone Transfer), bir DNS sunucusunda bulunan zone kayıtlarının, başka bir DNS sunucusuna aktarılması işlemidir. DNS sunucularının güncel olarak kalabilmesi için, DNS sunuculara secondary zone kurulumu yapılır ve bilgiler primary zone DNS sunucusundan transfer edilir. Böylece, çeşitli bölgelerde DNS sunucuları kurularak secondary zone oluşturulur ve primary zone üzerinden kayıtların transfer edilmesiyle IP çözümlemeleri için sürekli primary zone’a erişmek yerine, daha yakın konumda bulunan secondary zone kurulu DNS sunucu bilgisayarına erişilir.
Moderatör tarafında düzenlendi:
Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)
Benzer konular
