Kondansatör Nedir?

Glitter · 3 Haz 2021

Kondansatör Nedir?

Kondansatör, genellikle elektriği depoalamak için kullanılır. Bunu dışında, doğrultucu, filtre ve kompanzasyon işlemlerinde de kullanılmaktadır. Elektrik enerjisini, iki iletken parçanın arasına bir yalıtkan parça koyarak depolamaya yarar. Kondansatör’ün sembolü “C”, birimi ise Farad‘dır. Birimi, Volt başına kaç coulomb yükü depoladığını belirtir. Kondansatörün diğer adı Kapasitör‘dür ve değeri LCR Metre ile ölçülür. Kondansatörlerin depolama kapasitesi; iki parçanın arasındaki uzaklığa, parçaların yüzey alanına ve kullanılan dielektrik maddenin cinsine bağlı olarak değişir.
q = C.V (q= yükü C= sığası V= potansiyeli)

1 Farad (F)	1.000 milifarad (mF)
1 milifarad (mF)	1.000 Mikrofarad (µF)
1 Mikrofarad (µF)	1.000 Nanofarad (nF)
1 Nanofarad (nF)	1.000 Picofarad (pF)

Kutuplarına Göre Kondansatörün Farkları

Kutuplu Kondansatör: + ve – kutupları vardır. Devreye ters bağlanmamaları çok önemlidir. Ters bağlandığı taktirde patlar ve kullanılamaz hale gelirler.
Kutupsuz Kondansatör: Üretim aşamasındayken kutuplanmışlardır. Pikofarad-mikrofarad aralığındadırlar. Mika ve seramik gibi kondansatörler kutupsuz kondansatörlerdir.

Kondansatör Şarjı

Kondansatörlerin şarjı, kondansatör plakalarının değişik biçimde yüklenmesi, kondansatör levhalar arasında potansiyel ayrımının meydana gelmesidir. Kondansatörün iki levhasının eşit oranda elektron varken kondansatör boştur. Kondansatör bir pile bağlanırsa pilin artı kutbunun bağlı olduğu levhadaki elektronlar, pilin artı ucuna doğru gider bu levha pozitif duruma geçer. Bu levhanın pozitif yük kazanması karşısındaki levhaya gelen elektron sayısını arttırır. Pilin artı ucuna yakın olan levha pozitif, öbür levha ise negatif olarak yüklenir. Kondansatörde bulunan dielektrik malzeme yalıtkan olduğu için de pil devamlı bir akım dolanımı başlatamaz.
Levhaları arasındaki potansiyel gerilim, pil gerilimine eşit olduğu zaman akım geçmez. Kondansatörün pille arasındaki ilişki kesildikten sonra kondansatörde biriken enerji kısa süreliğine levhalarda depolanır. Depolama büyüklüğü, levhaların ve dielektrik maddenin kalitesine göre değişkenlik gösterir. DC devrelerde kondansatörler ilk anda şarj olur, DC akım kesildikten sonra da bir müddet bu şarj durumunda kalırlar. AC devrelerde ise alternans değiştikçe devamlı dolup boşalırlar.

Kondansatörlerin Sabit Çalışma voltajları: 3V, 6V, 10V, 16V, 25V, 35V, 50V, 63V, 100V, 160V, 250V, 350V, 400V, 450V, 630V, 1000V
( Kondansatörün voltajı, devredeki voltajın altında ise kondansatör ısınarak patlayabilir.)

Kondansatörün Kullanım Alanları

Redresörlerde, elektrikli ev aletlerinde, alıcı ve vericili sistemlerde, telefon, bilgisayar, radar gibi elektronik aletlerde, haberleşme şebekelerinde, ve elektronikte iki kat arasında kullanılmaktadır. Ayrıca tek faz motorlarının çalışmaya başlamalarında starter olarak, foto-flaşlarda kullanılır.

Kondansatör Seçimi

Kapasite Değeri: Kapasitörler farklı değer aralıklarında üretilir.
Çalışma Voltajı: Devrenize uygun voltajda kondansatör almanız gerekir. Biraz pay bırakırsanız daha güvenli olur. (Örneğin 5v için 6v, 12v için 16v gibi.)
Polarizasyon: Tantal ve elektrolit kondansatörler + ve – kutuplarına sahip olarak üretilir. Bu yüzden kutuplara dikkat etmelisiniz.
Tolerans: Bazı hassas devreler için tam değeri sağlayan kondansatörler kullanılması gerekir.
Sıcaklık Katsayısı: Diğer elemanlar gibi kondansatörler de sıcaklığa bağlı olarak değişim gösterebilir. Sıçaklık artarsa kapasitesi artabilmektedir.
Kaçak Akım: Bazı dielektrik maddelerde kaçak akım olup, deşarj süresini daha alta çekebilmektedir. Bu yüzden zamanlamanın önemli olduğu devrelerde kaçak akımın düşük olduğu Tantal kondansatörler tercih edilir.

Kondansatör Çeşitleri

Tipi	Kapasitesi (C)	Tolerans	Kaçak direnci	Kararlılık	Tipik Uygulamaları	Sıcaklık sabiti
Kağıt	10nF-10µF	±%10	1010ohm	Düşük	Motor kontrolü, Genel amaçlı	300 ppm/°C
Mika	5nF-10nF	±%0.5	1011ohm	Çok iyi	Yüksek frekans devreleri	100 ppm/°C
Seramik	5pF-10nF 5pF-1µF 1nF-47µF	±%10 ±%20 ±%10	108ohm 108ohm 1010ohm	iyi düşük iyi	Sıcaklık kontrolü, By-pass	±30 ppm/°C Değişken Değişken
Polistren	50pF-0.5µF	±%1	1012ohm	çok iyi	Ayarlı devreler, Filtreler, Zamanlayıcılar	-150 ppm/°C
Poliyester	100pF-10nF 1nF-47µF	±%5	1010ohm 1011ohm	Düşük	Genel amaçlı Kuplaj&dekuplaj	400 ppm/°C
Polipropilen	1nF-100µF	±%5	1010ohm	Düşük	Genel amaçlı, Motor başlangıç ve çalıştırma	-170 ppm/°C
Aliminyun Elektrolitik	1µF-22000µF 1µF-100000µF	±%20 ±%50	Kaçak akımına bağlı	Düşük	Alçak frekans dekuplajında, Güç kaynaklarında	1500 ppm/°C
Tantalyum Elektrolitik	1µF-1000µF 1µF-2000µF	±%10 ±%5	Kaçak akımına bağlı	iyi çok iyi	Ses frekansında, Kuplaj ve dekuplaj devreleri, Zamanlama devreleri	500 ppm/°C 200 ppm/°C