Anakart Hakkında - A'dan Z'ye İç Donanım Bilgileri

VexraDev · 12 Kas 2019

Merhaba,
Forumda bir inovasyon yaratmak için sıfırdan bilgi paylaşımı yapacağım ve yıllardır bu konularda bilginiz olsa bile, paylaşacağım konular sayesinde tasvirli bir biçimde bilmediğiniz şey olduğunu anlayacaksınız...

Anakart

Bir bilgisayarı oluşturmakta olan bütün parçaların üzerine direkt olarak ya da kablo ile bağlantı sağlanacak şekilde yerleştirilen, en ehemmiyetli ve en büyük karttır. Bütün parçaların arasında yer alan iletişim anakart üzerindeki veri yolları ile sağlanır

Linkleri görebilmek için Turkmmo Forumuna ÜYE olmanız gerekmektedir.

Bilgisayara takılabilecek durumda olan bütün donanım birimlerinin, anakart ile uyumlu bir biçimde olması zorunludur.
Anakartın üzerine başka parçaların takılabilmesi için bağlantı noktaları kullanılmaktadır. Bahsettiğimiz bu bağlantı noktalarına verilen genel isim port olmakla birlikte, slot veya soket adıda kullanılabilir.
Anakart ile anakarta bağlanacak parçalar arasında mutlaka uyum olmak zorundadır. Anakartın takılacak olan parçayı desteklemediği durumda donanımlarımızı o anakarta takmış olsak bile kullanılabilir halde olmayacaktır.

AnaKart Bileşenleri

1.Yonga Setleri (CHIPSET)

Anakartın kalite gücünü ve niteliklerini belirlemekte olan en muhim bileşenidir

Linkleri görebilmek için Turkmmo Forumuna ÜYE olmanız gerekmektedir.

Anakarta bağlı olmakta olan bütün parçalar, veri yolları ile haberleşme sağlamaktadır. Bu veri trafiğini chipset’ler yönetir.
Anakartın üzerinde birden fazla sayıda chipset bulunabilmesiyle birlikte, bunların her biri ayrı bölgelerden sorumlu olabilme durumları söz konusudur. Kuzey köprüsü ve güney köprüsü denilen iki chipset bunlardan en muhim olanlarıdır.

2.Veri Yolları (Bus)

Bütün parçalar birbiriyle veri kanalları üstünden haberleşmektedirler. Bilgiler 0 ve 1 değerleri şeklinde verikanalları üzerinde taşıma işlemi sağlarlar. Bu 0 ve 1 değerlerinin her birine “bit” denilmektedir.
Veri Kanalını Bant Genişliği
Bir veri kanalı aynı anda bir çok sayıda bit’i iletebilir. Örnek vermek gerekirse 32 bit olan bir verikanalında aynı zaman diliminde 32 bitlik veri iletimi sağlayabilir. Buna bant genişliği denilmektedir aynı zamanda da ne kadar yüksek olursa o kadar iyi olduğu anlamına gelir.
Mesela günümüz bilgisayarında iyi güce sahip olan ekran kartının veri kanalının genişliği 256 bite kadar çıkabilir.
3.Veri Kanalı Hızı (Frekansı)
Bir işlemin bir saniye içerisinde kaç kez yapılmakta olduğu “hertz” ile ifade edilir. Mesela bir harfi 1 saniye içinde 4 kez tekrarlayan opera sanatçısının tekrarlama frekansı 4 Hz’dir.
Eğer saniyede 4000 defa harfi tekrarlıyor olabilseydi, tekrarlama frekansı 4 KHz derdik.
Ya da 44 MHz(MegaHertz) hızında olan bir veriyolu içerisinde, 1 saniyede 44 milyon bit iletebilmektedir.
1000 Hz = 1 KHz (KiloHertz)
1000 KHz = 1 MHz (MegaHertz)
1000 MHz = 1 GHz (GigaHertz)

Anakartın üstünde bulunan önemli veri yolları aşağıdakilerdir:

ISA: üretimi komple durdurulmuştur. Bunlara ekran kartları takılmaktaydı.
PCI: Ses kartı, Ethernet kartı
Linkleri görebilmek için Turkmmo Forumuna ÜYE olmanız gerekmektedir.
Televizyon kartı gibi parçaların üzerine yerleştirilir. Bu sebeple anakart üstünde birden çok PCI portu bulunur. 32bit ve 64 bitlik versiyonları mevcuttur.
AGP: Ekran kartları için kullanılmakta olan veriyoludur. Günümüz teknolojisinde yerini PCI-express veriyoluna bırakmış bulunmaktadır. Agp veriyollarının da kendi içerisinde 4 ayrı türü üretilmiştir: AGP 1X, AGP 2X, AGP 4X, AGP 8X
PCI-e (PCI Express): Ekran kartları için kullanılmakat olan en güncel ve en hızlı veri yoludur. Günümüz teknolojisinde iki ayrı versiyonu vardır: PCIe 1.1 ve PCIe 2.0

4.Portlar
a. Kasanın dışından ulaşılabilir olan portlar:

PS/2: Klavye ve mouse
Paralel Port: Tarayıcı, yazıcı…
USB Portları: Yazıcı, tarayıcı, usb Mouse ve klavye, flash bellek vb..
VGA Portu: monitör, projeksiyon, televizyon vb
HDMI Portu: monitör, projeksiyon, televizyon vb
Audio Portları: Hoparlör çıkışı, ses girişi ve mikrofon girişi gibi portlardır.
Seri Port: Bazı seri aygıtlar (çok eski fareler)
LAN Portu (Ethernet Portu): Ethernet kartı üstünde bulunur ve ağ kablosunun takılacağı yerdir.

* HDMI portu, görüntü alabilmek için kullanılan, VGA portuna istinaden daha güncel ve hızlı bir porttur.
b. Kasanın içerisinde bulunan portlar:

Floopy portu: Disket okuyucuya giden veri kablosunun diğer ucunun takılacağı yerdir.
IDE Portu: Cd Rom, Dvd Rom ve IDE Harddisklere giden veri kablolarının bir ucunun takılacağı yerdir.
SATA Portu: Sata Harddisklerin veri kablolarının bir ucunun takılacağı yerdir.
Fan KonnektÖrleri: İşlemci üzerindeki ve varsa diğer fanların elektrik almasını sağlar.
ATX Güç KonnektÖrleri: Güç kaynağı bu kısımdan anakarta bağlantı sağlar. İki ayrı kablo ve iki ayrı girişi bulunur.
İşlemci Yuvası(Soketi): İşlemcinin takılacağı yerdir.
Bellek yuvaları: Ram belleklerin takılacağı yerdir... Anakarta göre sayıları değişmektedir.

Onboard Kavramı
Günümüz anakartları üzerinde ekran kartı

Linkleri görebilmek için Turkmmo Forumuna ÜYE olmanız gerekmektedir.

ses kartı ve Ethernet kartı gibi parçalar kendiliğinden bulunabilmektedir. Örneğin anakart üzerinde bütünleşik vaziyette bir ekran kartı yer alabilir. Bu ekran kartı anakart ile birlikte üretilmiştir ve yerinden sökülüp takılamaz. Bu tür parçalara onboard adı verilir. Onboard donanımların performansları, diğerlerine göre daha düşüktür.

Anakart Standartları ve Çeşitleri - FORM FACTORS
Anakartların üretimi sırasında uyulması gereken bazı kurallar mevcuttur. Örnek olarak vidaların yerleştirilmesi, slot ve soketlerin yerleri gibi daha birçok nitelik mevcut. Bu niteliklere göre anakartlar 3 ayrı gruba ayrılır: XT, AT ve ATX.
Anakartın takılacağı kasa ile uyumu olmalıdır. ATX anakartların gelişme sürecinde, bunlardan Önce XT ve AT tiplerinin kullanılmakta olduğunu görebiliriz. Günümüzde en çok kullanılmakta olan ATX anakartlar ve kasalardır.
ATX anakartların avantajlarının bir kısmı:

Diğerlerine göre fazla giriş çıkış birimi mevcuttur.
Güç kaynağı, işletim sistemi tarafından kontrol edilebilir hale getirilmiştir.
Ekran kartı, ses kartı ve Ethernet kartı gibi parçalar, onboard olarak kullanılabilmektedir.