Ermenek Tarihi

[NoRDen]

ROHAN2 WORLD 1-120 TR TİPİ OFFICIAL YOHARA, BALATHOR VE AMON! 80. GÜNÜNDE! +10.000 ONLİNE! HİLE VE BOT %100 ENGELLİ HEMEN TIKLA!

Ermenek ve çevresindeki doğal yapı korunmaya, barınmaya ve avlanmaya çok müsait olduğundan tarih öncesi (prehistorik) çağlarda da ilk insanlara yerleşim yeri olmasına neden olmuştur.

Ele geçen Tarihi kalıntılardan ve çevredeki eserlerden elde edilen bilgilerin 4500-5000 yıllık bir geçmişe ışık tutması, eski ve Ortaçağ seyyahlarının notları-Salnameler, Seyahatnameler, ele geçen yazılı kitabeler, Keramik ev eşyaları-demirden yapılmış silahlar, ok uçları, bakır, gümüş ve altın sikkeler-19.yy. sonralarında, Oxford Üniversitesinden Prof.W.Ramsay’ın çevrede yaptığı bilimsel incelemeler bu duruma ışık tutan belgeleri içerir.

Ermenek ve çevresinde tarih sırasına göre:

· M.Ö. 3000-2500 yıllarında Prota Hititler

· M.Ö. 2500-1950 yıllarında Naşaşlı Hititler

Yaşamış olup, Ermenek’in o günkü ve ilk bilinen adı “MARAS” veya “MARASSA”dır. (Marasbulla-veya Maraspolis) adının buradan türetildiği anlaşılmaktadır.

İlk Ermenek yerleşimi (şehir çekirdeği) olan (Marassa’nın) şimdiki “ Maraspulla “ denilen mağaranın önündeki göçüklerin altından başlayarak “İkidelik” denilen “ Firan Kalesi” önlerindeki yıkıntı ve göçük kayaların altında kaldığını gösteren işaretler vardır...

Protahititlerden Sonra sırayla:

· Akalar:M.Ö. 1400 yılları..

· Akarsular: M.Ö. XI.yy.

· Babilliler: M.Ö. 625-605

· Persler: M.Ö. 546-333

· B.İskender (Helenistik Çağ) M.Ö.333-125

· Romalılar (Bergama Krallığı): M.Ö: 133. M.S.117

NOT: ( Ermenek İsmi bu çağda Romalı general Germanius’un şehri ele geçirip kendi ismine izafeten Germanius’un şehri anlamında : GERMANİKOPOLİS adını vermesinden türemiş-değişe gelmiş bir isimdir).

Özellikle Büyük İskenderle başlayan bu devre ait çevrede onlarca antik kent ve yerleşim merkezi vardır, Bunlar:

· EİRENEPOLİS: Bugünkü adıyla: (İrnebol: İkizçınar )

· LAUZADOS: Lafsa...

· ZENONOPOLİS: (Uğurlu köristanı-Uğurlu köyü)

· TİTİOPOLİS: (Yukarı İrnebol)

· DOMETİOPOLİS: (Dindebol : Katranlı)

· CLAUDİOPOLİs: (Mut)

· DALİSANDES: (Muhallar, Çamlıca Köyü ve kuzeyi)

· NEOPOLİS: (Yenişehir )-Aşağı İzvit-Aşağı Çağlar köyü

· LALASİS: Yukarı İzvit-Yukarı Çağlar köyü

· BALBASOS: Fariske (Göktepe) Köristanı...

(DEKAPOLİS İZAVRİYA): İzori: İzavriye, bölgesi adı verilen, yukarda ismini ve yerlerini belirttiğimiz antik kentlerin yer aldığı ve merkezi GERMANİKOPOLİS: (ERMENEK) olan bu şehirlerin her biri siyasi, Ticari, dini ve kültürel anlamda bir Piskoposluk olup, Başpiskoposluk Makamı “ERMENEK” tir.



İLK HRİSTİYANLAR VE BİZANS DEVRİNDE ERMENEK:

M.S. 395 yılında Roma’nın ikiye bölünmesi ile Ermenek ve yöresi (Yukarda sıralanan antik kentler ve bölgenin merkezi olan Ermenek: GERMANİKOPOLİS, Bizans sınırları içinde kalmıştır.

Bu çağda yöredeki yerli halk ağır baskılar altında ezilmiş; yeni yeni ortaya çıkan yeni bir din olan HRİSTİYANLIK anlayışını Roma yönetiminin her türlü baskıcı yasağına rağmen benimsemiş; Hristiyanlığın ilk yıllarında Hz. İsa’nın (l2) Havansinden ve Müridlerinden Aziz Barnabas’ın Side ya da Manavgat yoluyla (DEKOPOLİS İZAVRİYA) adı verilen bu dağlık bölgeden geçerken bir müddet bu bölgede kalması-yerli halkı irsadi yoluyla buradan İCONİUM’a (Konya) geçmesi sırasında Yerli İzavriyalılar kaçak kaçak da olsa inanışı benimsemiş dağ başlarındaki mağaralarda kaya kovuklarında idarenin kontrolünden uzak yerlerde ilk Hristiyan tapınakları olan “Kaya Manastırlarını) gerçekleştirip, oralara sığınmış ibadet etmişler.

Hristiyanlığın Bizans İmparatorluğunca resmen devlet dini olarak kabulüne kadar geçen uzun mücadeleli süreci içinde Hristiyanlık inancının öncüsü sayılan bu insanlar ve onların sığındığı ibadet ettiği, bu basit ve anlamlı mağaralar-kaya kovukları: “Kaya Manastırları” Hristiyanlık alemi için çok anlamlı ziyaret yerleri olması gerekir.

Ermenek ve çevresinde bu türden onlarca kaya manastırı, Kaya mezarı (Nekropol) den söz etmek gerekirse:

· Ayhatun: Nadire’de Göksu’nun kolunun çıktığı yer ve çevresindekiler

· Aybaham: Kazancı yaylasında

· Aykadın: Dekiçatı-Kamış yolunda

· Ayairini: İrnebol’da (daha sonra Bizans İmparatoriçesi “İrini” buraya hem mabet-hem saray yaptırmış ise de ilgisizlikten yıkılmış-kaybolmuştur. (Altın sikkeler ve dini tören eşyaları zaman zaman yerli halkın bulduğu gömülerdir.

Ayrıca Daha Sonra:

· Yumrutepe eteklerinde –İNÖĞLESİ Kaya Manastırı ve Kilisesi (Frrestleri halen mevcut).

· Güneyyurt yolu üzerinde “KİLİSE”

· Karşıyaka (AKMANASTIR)- Pınarönü Özlüce köyü arası

· Dekeçatı yaylası-Damlaçalı KİLİSESİ

· Güneyyurt’un Kuzeyinde-ALAKİLİSE

· Uğurlu Köristanı

· Çukurbağ ve Fariske Köristanları içinde bu çağlara ait ilginç kaya manastırları, kaya mezarları ve kilise kalıntılarına ilk kalıntılarına; ilk Hristiyanların sembolleri olan balık , asma, üzüm, güvercin kabartmalı yontu ve sitellere (mezar taşları-Mezarlara) rastlamak çok mümkündür. Ne varki Bunları yeterince tanımak, tanıtmak bilim, kültür, sanat ve inanç Dünyası’na sunmakta imkansızlıktan doğan ihmallerimiz vardır...Bunlar hergün çalınmakta yağmalanmakta, yok olmaktadır..



EMEVİ-ABBASİ EGEMENLİĞİNDE ERMENEK:

Bölge Bizans hakimiyetinden sonra kısa bir süre de olsa Emevilerin ve daha sonra Abbasilerin eline geçmiştir.(Yarım yüzyıl emevi, abbasi yönetiminde) kalmıştır.

Tarihin Tozlu Sayfalarından gözden kaçan bir gerçek;

1071 MALAZGİRTTEN 50-60 YIL ÖNCE ERMENEK’TE OĞUZLAR

Anodolu’nun Türkleşmesi her ne kadar 1071 Malazgirt zaferi ile gerçekleşmiş ve Resmiyet kazanmış ise de Türklerin Anadoluyu Keşfi ve bir anlamda fethi çok daha önce M.S. 1010-1015 yıllarında başlar...

Kuraklık nedeniyle Hazar’ın güneyinden-kuzeyinden batıya doğru yönelen Oğuz türklerinden Oğuz’un “Avşar boyu” göçebe yörükler denilen atalarımız sürülerine otlak kendilerine yurt olacak yerler arayışı içinde batıya yönelmişler, Maraş Göksu üzerinden sahile Anamur’a (Anamurium) oradan da Ermenek ve çevresindeki otu-suyu-ormanı bol, barınması kolay, yaylalarla tanışarak oralara hükmeden Romalı Satrablara (Genel Valilere) vergi ödeyerek otlak ve yaylalar kiralamışlar, sürüleri, hayvanları, develeri ve çadırları ile o yayla’dan bu yayla’ya göçerek güçlenmişler, çoğalmışlar; yerli yönetime kendilerini kabul ettirmişler, söz sahibi olmuşlardır. 1071 Malazgirt savaşı ile Alparslan’ın Anadolu kapılarını Türk soyuna resmen açması ile daha da güçlenen Oğuz boyu bölge bölge, aşiret aşiret Anadolu’da “Türk Yurdu” gerçeğini cihana tastik ettirmişlerdir.

İşte Malazgirtten 50-60 yıl önce Ermenek ve yöresinde yer almaya-kök salmaya başlayan Oğuz asıllı Avşar ve Türkmen oymaklarının yerleşim merkezi ve ilk yurdu Ermenek ve çevresi olmuştur.(Göksu Vadisi - Sultan alanı - Teke çatı – Balkusan - Kamış Yellibel, Süngüllü ve Değirmenlik yaylaları bu oymakların en çok tercih ettiği yerlerdir.



“ERMENEK” ADININ ANLAMI ve TARİHÇESİ

“Ermenek” adı değişik zamanlarda, değişik kaynaklarda çok değişik yorumlara neden olmuştur.

· Bazı kaynaklara göre: İREM-NAK: Cennet bağları – bahçeleri anlamında yorumlanmış (suyu, yeşili bol, güzellikler diyarı anlamında...)

· Bazı kaynaklara göre: “Ermenek” kelimesinin aslı Türkçe olup, “Karaman”anlamına gelen “MEN” ve Uygurca “Karşı Yamaç” anlamına gelen “EK” kelimesinden üretilmiş. “KAHRAMAN İNSAN YERİ” veya “Kahraman; insanların bulunduğu yamaç” anlamında değerlendirilmektedir. Yahutta; (ERMEN) “Kahraman adam” ile “Tohumdik” anlamına gelen “EK” kelimeleri birleştirilmek suretiyle “ERMENEK” ismi (Kahraman Ekilmiş Yer) anlamında Türkçe birleşik bir kelimedir.

Aslında bu yorum ve ifadeler “Ermenek İnsanı’nın özünü ve aslını anlatması açısından çok isabetli olurdu; ama “Ermenek” isminin yorumundaki bilimsel gerçek bu değildir.

Bazı Çevreler Ermeni Coğrafyacısı “İNJİDİAN” ın kelimeyi maksatlı ya da yanlış yorumlamış olması nedeniyle “Ermenek” ismini Ermenilere mal etmek isteğiyle şehrin Ermeniler tarafından inşa edildiğini not etmiştir. Ancak yukarıdaki izah ve iddiaların hepsi bilimsel olarak gerçek dışıdır.

Şehrin ilk kez “Site” olarak Protohititler devrinde M.Ö. 2000 yıllarında kurulmuş olup, o devirdeki ilk adının MARAS veya MARASSA olduğuna yukardaki bölümlerde değinmiştim. MARAS veya MARASSA ismi Romalı General “GERMANİUS” un M.S.30 yılında şehri ele geçirip, kendi adının verilmesi, “GERMANİUS’un ŞEHRİ”anlamında : “GERMANİCOPOLİS” ile isminin tescili bilinen tarihi bir gerçektir.Bu isim baz alınarak değişmiş: “GERMANAK” ve daha sonra “G” harfi de dilde aşınmış “ERMENAK” olmuş ise de Türk diline uyumluğu açısından “A” harfi “E” ile değiştirilip, “ERMENEK” olarak benimsenmiştir.