HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
UEFI Nedir Ne İşe Yarar ?
UEFI Nedir ?
UEFIye giriş yapmadan önce açılımından bahsedelim. Unified Extensible Firmware Interface demek olan UEFI, eskimiş olan normal BIOStan çok daha gelişmiş bir görünüme sahip. Hatta ilk baktığımızda sanki anakartın içerisinde bir işletim sistemi yüklüymüş ve biz bunu kullanıyormuşuz hissine kapılabiliyoruz.
Aslında UEFI BIOS tek başına gerçek anlamda bir işletim sistemi sayılabilir. Sistemde takılı tüm belleklere erişebiliyorsunuz. Ayrıca tıpkı bir işletim sistemi gibi boş bir alana ihtiyaç duyuyor. Bu boş alanı ise anakartın üzerindeki OnBoard Flash bellek sayesinde sağlıyor. Teknik ismiyse, EFI System Partition. Adındaki Genişletilebilir takısından da anlayabileceğimiz gibi yeni modülleri kolaylıkla ekleyebiliyoruz. Bunun içerisine aygıt sürücüleri ve dahili çevre birimleri de dahil. UEFI BIOSunuzun ekranında isterseniz farenizin imleciyle dolaşabiliyorsunuz. Dokunmatik bir ekrana sahipseniz bu yol ile arayüzü kontrol edebiliyorsunuz. Eskimiş mavi arayüze sahip BIOSa göre bu özellik, oldukça heyecan verici.
Ayrıca UEFI sadece üst seviye bilgisayarlar için tasarlanmış bir teknoloji değil. Orta düzey bilgisayarlar, hatta ARM aygıtlar dahi artık UEFI ile beraber geliyor. Bu bağlamda, hiç kimse gelecekte çıkacak aygıtlarda bu teknolojinin var olmayacağını söyleyemez.
UEFIyı Kim Keşfetti ?
UEFI ve Windows 8
UEFI tarihine baktığımızda Microsoftun donanımsal destek konusunda pek de iyi olmadığını görüyoruz. Aslında 2006 yılında teknoloji meraklıları Intel tabanlı iMac bilgisayara, Windows XP kurmak istediler. Ancak başarısız oldular; Zira XPnin UEFI BIOS ile Boot edebilme gibi bir özelliği yoktu.
Appleın kullanıcılarına bu soruna ilişkin sunduğu çözüm ise oldukça basitti. Sadece bir yazılım güncellemesiyle, UEFI BIOS rahatlıkla geleneksel, eski BIOSu kendi içerisinde çalıştırabiliyordu. Bu aslında UEFI BIOSun ne denli güçlü ve ileri teknolojiler barındırdığına ilişkin somut bir kanıt.
Aslında Windows Vista ve Windows 7 de tam anlamıyla UEFIya destek veremiyordu. Zira 32-bit işletim sistemi ancak 32-bit UEFI Firmwarei ile, 64-bit işletim sistemi de ancak 64-bit bir UEFI Firmwarei ile çalışabiliyordu.
Windows Vistanın 32-bit ve 64-bit sürümleri duyurulduğunda, hiçbir anakart üreticisi hem 32-bite, hem de 64-bite sahip UEFI BIOSa destek vermeye, yeniden programlamaya yanaşmadı. Microsoft gerekli anlaşmaları sağlayarak önce Windows Vista 64-bitte, daha sonra da Windows 7 64-bitte UEFI BIOSun yerleşik olarak desteklenmesini başardı. Ancak bu işletim sistemlerinin 32-bit sürümleriyse halen geleneksel BIOSlara mahkum bırakıldı.
Ancak Windows 8de Microsoft bu durumu ciddi anlamda aşıp, UEFI BIOSu canı gönülden kucakladı. Tüm yeni Windows 8 etiketli dizüstü, masaüstü ve tabletlerde UEFI BIOS zorunlu kılındı. Elbette eski BIOSa sahip bir bilgisayarınız varsa bunu Windows 8e yükseltebiliyorsunuz. Fakat her şeye rağmen UEFIın sunduğu birçok yararlı özelliklerden mahrum kaldığınız bir gerçek. Bunların neler olduğunu merak ediyorsanız, yazının devamında onlardan da bahsedeceğiz.
Bizim de beklediğimiz gibi UEFI BIOS beraberinde grafiksel gelişmeleri de getirdi. Artık işlemci, bellek ve Hard Disklerimize kolaylıkla fare yardımıyla ulaşabiliyoruz. Gayet kullanışlı olan bu metod ve yenilik, çoğu kullanıcı için UEFI BIOSa geçme adına bir sebep olabilir. Zira eskiden kullandığımız mavi renkli, klavyeyle kontrol ettiğimiz bir BIOS, bunun yanında oldukça ilkel görünüyor.
Her şeye rağmen elbette UEFIın tek yeniliği bu değil. UEFI, yeni HDDler ile de gayet uyumlu çalışıyor. Örneğin eski ve geleneksel BIOSlar Master Boot Record (MBR) bölme sistemi ile çalışmaktaydı. Bu yüzden de 2 TBdan daha büyük bir disk kullanamıyorduk ve diski sadece 4 bölüme ayırabiliyorduk. 1983te tasarlanan bu sistem belki zamanında oldukça geniş ve ulaşılması zor bir rakam gibi görünse de, şu an için oldukça yetersiz.
UEFI ise beraberinde GUID Partition Table (GPT) bölme sistemini kullanıyor. Bu da demek oluyor ki bir diski 128 bölüme bölebilirsiniz. Aynı zamanda toplam disk kapasitesi 8 ZBa kadar çıkabilir. 8 ZBın anlamıysa sekiz milyar Terabyte demek. Şu an bazı modern BIOSlar GPT ile çalışabilse de limitlenmiş durumdalar. Birçoğu büyük boyutlu diskleri Boot edemiyor. Disk limitiyse çağımız için çok anlamsız bir rakam. Sadece 3TB!
UEFI BIOS aynı zamanda size Windows 8 ile daha iyi bir performans veriyor. UEFI ve Windows 8in Boot sistemi tamamen beraber çalıştığı için, hiçbir ekrana takılmadan direk olarak Windows arayüzüne geçiş yapabiliyorsunuz. Aynı zamanda anakartınızın Boot sıralamasını Windows 8 içerisinden seçebiliyorsunuz. UEFI BIOS kullanıyorsanız bu seçeneği Gelişmiş Başlangıç Ayarlarından yapabilirsiniz. Ayrıca Windows 8 olağan dışı bir biçimde çalışmıyorsa, bu ekran tekrar karşınıza çıkacaktır. Bu bağlamda tekrar kapatabiliyorsunuz.
Eğer normal bir BIOS kullanıyorsanız, Boot sıralamasını değiştirmek için bilgisayarınız başlamadan önce BIOSa giriş yapmak zorunda kalıyorsunuz.
UEFI Ne İşe Yarar
UEFI bellenim avantajlarından bazıları şunlardır :
- Başlangıç veya başlatma öncesi işlemini bootkit saldırılarına karşı korumaya yardımcı olarak daha iyi güvenlik.
- Daha hızlı başlangıç süresi ve hazırda beklemenin ardından daha çabuk sürdürme.
- 2,2 terabayttan (TB) daha büyük sürücülere destek.
- Sistemin başlangıç süresince 17,2 milyar gigabayttan daha fazla adreslemeye kullandığı modern 64 bit cihaz sürücülerine destek.
- BIOSu UEFI donanımıyla kullanma özelliği.
UEFI ayarlarına erişim için aşağıdaki yolu takip edebilirsiniz.
Windows 8in önceden yüklenmiş olduğu sistemlerde UEFI (BIOS) ayar ekranlarına Windows 8 önyükleme menüsünden erişebilirsiniz :
- Düğmelerinizi açmak için Windows (windows) tuşuna basın + C ye basın..
- Ayarlarıı tıklatın.
- Change PC Settings i (PC Ayarlarını değiştir) tıklatın.
- PC Settingste (PC Ayarları) Generalı (Genel) seçin.
- Advanced startup (Gelişmiş başlangıç) kısmında Restart nowı (Şimdi yeniden başlat) tıklatın. Sistem yeniden başlatılacak ve Windows 8 önyükleme menüsünü gösterecektir.
- Önyükleme menüsünde Troubleshootu (Sorun giderme) seçin.
- Troubleshoot (Sorun giderme) menüsünde Advanced optionsı (Gelişmiş seçenekler) seçin.
- Advanced options (Gelişmiş seçenekler) menüsünde UEFI Firmware Settingsi (UEFI Donanım Yazılımı Ayarları) seçin.
- Sistemi yeniden başlatmak ve UEFI (BIOS)a girmek için Restartı (Yeniden Başlat) tıklatın.
UEFI Nedir ?
UEFIye giriş yapmadan önce açılımından bahsedelim. Unified Extensible Firmware Interface demek olan UEFI, eskimiş olan normal BIOStan çok daha gelişmiş bir görünüme sahip. Hatta ilk baktığımızda sanki anakartın içerisinde bir işletim sistemi yüklüymüş ve biz bunu kullanıyormuşuz hissine kapılabiliyoruz.
Aslında UEFI BIOS tek başına gerçek anlamda bir işletim sistemi sayılabilir. Sistemde takılı tüm belleklere erişebiliyorsunuz. Ayrıca tıpkı bir işletim sistemi gibi boş bir alana ihtiyaç duyuyor. Bu boş alanı ise anakartın üzerindeki OnBoard Flash bellek sayesinde sağlıyor. Teknik ismiyse, EFI System Partition. Adındaki Genişletilebilir takısından da anlayabileceğimiz gibi yeni modülleri kolaylıkla ekleyebiliyoruz. Bunun içerisine aygıt sürücüleri ve dahili çevre birimleri de dahil. UEFI BIOSunuzun ekranında isterseniz farenizin imleciyle dolaşabiliyorsunuz. Dokunmatik bir ekrana sahipseniz bu yol ile arayüzü kontrol edebiliyorsunuz. Eskimiş mavi arayüze sahip BIOSa göre bu özellik, oldukça heyecan verici.
Ayrıca UEFI sadece üst seviye bilgisayarlar için tasarlanmış bir teknoloji değil. Orta düzey bilgisayarlar, hatta ARM aygıtlar dahi artık UEFI ile beraber geliyor. Bu bağlamda, hiç kimse gelecekte çıkacak aygıtlarda bu teknolojinin var olmayacağını söyleyemez.
UEFIyı Kim Keşfetti ?
UEFI ve Windows 8
UEFI tarihine baktığımızda Microsoftun donanımsal destek konusunda pek de iyi olmadığını görüyoruz. Aslında 2006 yılında teknoloji meraklıları Intel tabanlı iMac bilgisayara, Windows XP kurmak istediler. Ancak başarısız oldular; Zira XPnin UEFI BIOS ile Boot edebilme gibi bir özelliği yoktu.
Appleın kullanıcılarına bu soruna ilişkin sunduğu çözüm ise oldukça basitti. Sadece bir yazılım güncellemesiyle, UEFI BIOS rahatlıkla geleneksel, eski BIOSu kendi içerisinde çalıştırabiliyordu. Bu aslında UEFI BIOSun ne denli güçlü ve ileri teknolojiler barındırdığına ilişkin somut bir kanıt.
Aslında Windows Vista ve Windows 7 de tam anlamıyla UEFIya destek veremiyordu. Zira 32-bit işletim sistemi ancak 32-bit UEFI Firmwarei ile, 64-bit işletim sistemi de ancak 64-bit bir UEFI Firmwarei ile çalışabiliyordu.
Windows Vistanın 32-bit ve 64-bit sürümleri duyurulduğunda, hiçbir anakart üreticisi hem 32-bite, hem de 64-bite sahip UEFI BIOSa destek vermeye, yeniden programlamaya yanaşmadı. Microsoft gerekli anlaşmaları sağlayarak önce Windows Vista 64-bitte, daha sonra da Windows 7 64-bitte UEFI BIOSun yerleşik olarak desteklenmesini başardı. Ancak bu işletim sistemlerinin 32-bit sürümleriyse halen geleneksel BIOSlara mahkum bırakıldı.
Ancak Windows 8de Microsoft bu durumu ciddi anlamda aşıp, UEFI BIOSu canı gönülden kucakladı. Tüm yeni Windows 8 etiketli dizüstü, masaüstü ve tabletlerde UEFI BIOS zorunlu kılındı. Elbette eski BIOSa sahip bir bilgisayarınız varsa bunu Windows 8e yükseltebiliyorsunuz. Fakat her şeye rağmen UEFIın sunduğu birçok yararlı özelliklerden mahrum kaldığınız bir gerçek. Bunların neler olduğunu merak ediyorsanız, yazının devamında onlardan da bahsedeceğiz.
Bizim de beklediğimiz gibi UEFI BIOS beraberinde grafiksel gelişmeleri de getirdi. Artık işlemci, bellek ve Hard Disklerimize kolaylıkla fare yardımıyla ulaşabiliyoruz. Gayet kullanışlı olan bu metod ve yenilik, çoğu kullanıcı için UEFI BIOSa geçme adına bir sebep olabilir. Zira eskiden kullandığımız mavi renkli, klavyeyle kontrol ettiğimiz bir BIOS, bunun yanında oldukça ilkel görünüyor.
Her şeye rağmen elbette UEFIın tek yeniliği bu değil. UEFI, yeni HDDler ile de gayet uyumlu çalışıyor. Örneğin eski ve geleneksel BIOSlar Master Boot Record (MBR) bölme sistemi ile çalışmaktaydı. Bu yüzden de 2 TBdan daha büyük bir disk kullanamıyorduk ve diski sadece 4 bölüme ayırabiliyorduk. 1983te tasarlanan bu sistem belki zamanında oldukça geniş ve ulaşılması zor bir rakam gibi görünse de, şu an için oldukça yetersiz.
UEFI ise beraberinde GUID Partition Table (GPT) bölme sistemini kullanıyor. Bu da demek oluyor ki bir diski 128 bölüme bölebilirsiniz. Aynı zamanda toplam disk kapasitesi 8 ZBa kadar çıkabilir. 8 ZBın anlamıysa sekiz milyar Terabyte demek. Şu an bazı modern BIOSlar GPT ile çalışabilse de limitlenmiş durumdalar. Birçoğu büyük boyutlu diskleri Boot edemiyor. Disk limitiyse çağımız için çok anlamsız bir rakam. Sadece 3TB!
UEFI BIOS aynı zamanda size Windows 8 ile daha iyi bir performans veriyor. UEFI ve Windows 8in Boot sistemi tamamen beraber çalıştığı için, hiçbir ekrana takılmadan direk olarak Windows arayüzüne geçiş yapabiliyorsunuz. Aynı zamanda anakartınızın Boot sıralamasını Windows 8 içerisinden seçebiliyorsunuz. UEFI BIOS kullanıyorsanız bu seçeneği Gelişmiş Başlangıç Ayarlarından yapabilirsiniz. Ayrıca Windows 8 olağan dışı bir biçimde çalışmıyorsa, bu ekran tekrar karşınıza çıkacaktır. Bu bağlamda tekrar kapatabiliyorsunuz.
Eğer normal bir BIOS kullanıyorsanız, Boot sıralamasını değiştirmek için bilgisayarınız başlamadan önce BIOSa giriş yapmak zorunda kalıyorsunuz.
UEFI Ne İşe Yarar
UEFI bellenim avantajlarından bazıları şunlardır :
- Başlangıç veya başlatma öncesi işlemini bootkit saldırılarına karşı korumaya yardımcı olarak daha iyi güvenlik.
- Daha hızlı başlangıç süresi ve hazırda beklemenin ardından daha çabuk sürdürme.
- 2,2 terabayttan (TB) daha büyük sürücülere destek.
- Sistemin başlangıç süresince 17,2 milyar gigabayttan daha fazla adreslemeye kullandığı modern 64 bit cihaz sürücülerine destek.
- BIOSu UEFI donanımıyla kullanma özelliği.
UEFI ayarlarına erişim için aşağıdaki yolu takip edebilirsiniz.
Windows 8in önceden yüklenmiş olduğu sistemlerde UEFI (BIOS) ayar ekranlarına Windows 8 önyükleme menüsünden erişebilirsiniz :
- Düğmelerinizi açmak için Windows (windows) tuşuna basın + C ye basın..
- Ayarlarıı tıklatın.
- Change PC Settings i (PC Ayarlarını değiştir) tıklatın.
- PC Settingste (PC Ayarları) Generalı (Genel) seçin.
- Advanced startup (Gelişmiş başlangıç) kısmında Restart nowı (Şimdi yeniden başlat) tıklatın. Sistem yeniden başlatılacak ve Windows 8 önyükleme menüsünü gösterecektir.
- Önyükleme menüsünde Troubleshootu (Sorun giderme) seçin.
- Troubleshoot (Sorun giderme) menüsünde Advanced optionsı (Gelişmiş seçenekler) seçin.
- Advanced options (Gelişmiş seçenekler) menüsünde UEFI Firmware Settingsi (UEFI Donanım Yazılımı Ayarları) seçin.
- Sistemi yeniden başlatmak ve UEFI (BIOS)a girmek için Restartı (Yeniden Başlat) tıklatın.
