HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
Harun Reşid
Harun Reşid (Arapça: هارون الرشيد; d. 17 Mart 763 - ö. 24 Mart 809) beşinci ve en tanınmış Abbasi halifesi. 763de babası Mehdi'nin o zaman bulunduğu İran'da (modern Tahran yakınlarında) bulunan Rey şehrinde doğdu. 786'da halife olan kardeşi Hadi'nin ölmesi üzerine Halifeliğe geçti. Hayatının çoğunu Bağdat'ta ve hilafetinin sonlarında yerleştiği Rakka şehrinde geçirdi. 24 Mart 809'da Horasan'da Tus şehrinde öldü ve orada toprağa verildi. Harun Reşid'in halifelik döneminde Abbasiler çok büyük askerî, siyasal, kültürel ve bilimsel gelişmeler kaydettiler.
Harun Reşid ve halifelik döneminde kendi hayatı ve saray hayatı hakkında birçok söylentiler, hikâyeler ve masallar yazıya kaydedilmiş ve bunlar popüler halk arasında yaygınca söylenip zamanımıza gelmiştir. Bunlardan bazıları gerçek olmalarına rağmen büyük bir kısmı da temelinde bazı gerçekler yatmakla beraber büyük ölçekte hayal mahsulleridir.
Harun Reşid İran'da Rey şehrinde 763'de doğmuştur. 775-785 döneminde üçüncü Abbasiler halifesi olarak hüküm süren babası Mehdi'nin üçüncü oğludur. Annesi Hayzuran adında Yemen asıllı bir cariyedir. Fakat annesi çok güçlü karekteri ile kocasının ve sonra oğullarının halifelik yapma dönemlerinde Abbasi devleti politikasına büyük etkisi olmuştur. Annesi ve babasının en çok sevdikleri oğulları olan Harun'un çocukluğu Bağdad'da büyük bir lüks içinde Abbasi sarayında geçmiştir. Hocası Barmaki ailesinin Abbasiler zamanında çok önemli mevkilere geçmesini sağlayan Yahya bin Halid Bermaki idi. Harun, Yahya bin Halid'in üç oğlu olan Fadıl, Cafer ve Muhammed'in çocukluk arkadaşı idi. Fadıl ile Harun süt kardeşi idiler ve Cafer'de Harun'un çok yakın arkadaşı idi.
Harun kardeşi Hadi'nin halifelik döneminde Bizans'a karşı 781 ve 782de açılan seferlerde Abbasi ordularına komuta etmiştir. 782deki seferde Arap ordusu Boğaziçi kıyılarına kadar yetişmiştir. Bu sefer Trakya Theması askeri valisi (stragtegos) olan "Mikhail Lacanodrakon"'un komuta ettiği bir Bizans ordusuna karşı bir yenilgiye uğramıştır.
Bundan sonra Harun'a Mısır, Suriye, Ermenistan ve Azerbaycan eyaletleri valilikleri verilmiştir. Bu eyalet valiliklerini yapmakta iken en yakin danışmanı ve bu eyaletlerin idarecisi eski hocası olan Yahya bin Halid Bermaki olmuştur.
Babası 784de öldükten sonra halifelik, ağabeyi olan Hadi'ye geçmiştir. Hadi ile Harun'un iyi geçinemedikleri bildirilir. Örneğin babalarının halifeliği sırasında iki kardeşin Dicle'yi dar bir köprüden geçmeleri gerekince Hadi'nin yaveri olan emir Harun'un ilk olarak geçmesini önlemek için "Veliahtın senden önce geçmesini bekle" diye Harun'a sert bir emir vermiş; Harun "Başüstüne Emir senin" yanıt vermiş ama Halife olduktan sonra bu yaveri idam ettirmiştir.
Hadi, kendi öldükten sonra halifeliğin kardeşi Harun'a değil de kendi genç oğluna geçmesi için istişarelere gecti. Bunu Bagdad'daki butun Abbasi burokratlari, zamaninin halifesine dalkavukluk nedeniyle, kabule hazır olduklarini bildirdiler. Fakat Bermakiler Harun'un veliahtliktan atilmasini kabul etmediler. Basvezir olan Yahya Bermaki Halife Hadi'ye bu kararın akla uygun olmadığını ve ortaya fitne çıkarabileceğini söyliyerek onu uyardı. Hadi bir müddet dusunceden sonra bu konuda kendinin dogru oldugunu telkin eden burokratlara uyarak kucuk oglunu vârisi olarak ilan etti. Kendini uyaran Yahya Bermaki'yi de hapse attirdi. Bu haberi alan Harun eyalet valilikler idari gorevlerini birakarak yari emekli bir hayat yasamaya koyuldu.
Önceki halife ve Harun ur-Reşid'in kardeşi olan El-Hadi halefi olarak oğlu Cafer'in veliahdlığını ilan etmek istemişti. Harun ur-Reşid başa geçtiğinde, yeğeni Cafer'i kendisine biat etmeye zorladı (786).
Tahta geçtiği gün, bir Fars kölesi olan cariyesi Meracil'den olma ilk oğlu Abdullah doğdu. Halife Reşid bu doğumu iyi bir işaret olarak nitelendirdi. Bir süre sonra hanımlarından Zübeyde Bint Cafer'den ikinci oğlu Muhammed El-Emin dünyaya geldi. Harun ilk başta oğlu Abdullah'a El-Memun lakabını vererek şehzade olarak kabul ettiyse de, Zübeyde'den doğan El-Emin'i daha asil ve helalzade gören annesi ve yandaşlarının hoşnutsuzluğuyla karşılaşınca, fikrini değiştirerek henüz beş yaşını tamamlamamış olduğu halde El-Emin'i veliahd tayin etti (802). Daha sonra iki oğlu arasında şöyle bir paylaşım yaptı: Emin veliahd olarak İmparatorluğun batısına (Irak ve Suriye) hükmedecek, Memun tertipte ikinci sırada gelerek İmparatorluğun doğusuna (Horasan) hükmedecekti.
