Kurre b. Şerîk kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: Kurre b. Şerîk b. Mersed el-Absî el-Gatafânî (ö. 96/714) Emevîlerin Mısır valilerinden. Suriyenin Kınnesrîn şehrinde doğdu. Mısır valiliğine tayin edilmeden önceki hayatı hakkında bilgi yoktur. Ancak Emevîlerin, valilerini genellikle kendilerine yakın olan kişilerden tayin ettikleri dikkate alınarak onun daha önce Emevî sarayında bazı önemli görevlerde bulunduğu söylenebilir. Kurre b. Şerîk, 13 Rebîülevvel 90 (30 Ocak 709) tarihinde Halife I. Velîd tarafından Mısır valiliğine tayin edildiğinde ilk iş olarak, halkın şikâyetçi olduğu eski vali ve halifenin kardeşi Abdullah b. Abdülmelikin zimmetine geçirdiği iddia edilen mallarını müsâdere etmek istedi. Bunu haber alan Abdullah Mısırdan kaçtı. Kurre onu Ürdüne kadar takip edip yakaladı ve Halife Velîde teslim etti. Mısıra dönünce haraç âmilliği görevini de uhdesine alan Kurre b. Şerîk, ehl-i zimmeden alınan cizye ve haraç vergilerini toplamaya özel bir önem verdi. Kısa bir süre için kapattığı Dîvânül-harâcı ve beytülmâli bir müddet sonra bazı düzenlemeler yaparak yeniden faaliyete geçirdi. Bu uygulamaya esas olmak üzere her beldenin yerli halkından ve ileri gelenlerinden oluşan heyetler kurdu. Kurre bu heyetleri, kendi beldelerindeki cizye mükellefi erkek nüfusu ve mükellef oldukları cizye miktarlarını, haraca tâbi arazileri ve sahiplerini, bu arazilerden bir yıl içinde ne kadar ürün alınabileceğini ve ne kadar haraç vergisi toplanabileceğini, beldelerine hizmet edenlerle varsa vergi kaçakçılarını gösteren listeler düzenleyerek Fustata getirilmesinden sorumlu tutmuştur.Kurre b. Şerîk, cizye ve haraçtan başka gümrük vergisi şeklinde düşünülebilecek ebvâb, cizyelerini ve haraçlarını zamanında ödemeyenler için gecikme cezası denilebilecek garâmât, olağan üstü vergiler anlamında füdûl ve mirasla ilgili vergiler şeklinde anlaşılabilecek olan mevârîs adlı bazı vergiler de ihdas etmiştir.Cizye ve haraç vergilerinin tesbit ve tahsili konusunda Kurrenin Arapça ve Grekçe olarak iki nüsha halinde yazdırıp çeşitli beldelere gönderdiği mektuplardan British Museumda bulunan Grekçe olanları H. I. Bell tarafından İngilizceye çevrilerek 1911, 1912, 1913 ve 1928 yıllarında Der Islâm dergisinde, Chicago Oriental Institutete bulunan Arapça olanları İngilizce tercümeleriyle birlikte Nabia Abbott tarafından The Kurrah Papyri From Aphrodito in the Oriental Institute adıyla bir kitap halinde (Chicago 1938) yayımlanmıştır. Yûsuf Râgıb da Kurre b. Şerîkin Sorbonne Papiroloji Enstitüsünde mevcut Arapça, Grekçe ve Kıptîce yazılmış iki mektubuyla yine ona ait mektuplardan aldığı iki parçanın Arapça metnini Fransızca tercümesiyle birlikte neşretmiş ve bazı değerlendirmeler yapmıştır (bk. bibl.). Kurrenin bu mektuplarında Mısırın o dönemle ilgili sosyal hayatı, imar faaliyetleri, gemi yapımcılığı, ücretlilere verilen maaşlar gibi pek çok konuda bilgi bulmak mümkündür.Kurre b. Şerîk Mısırda bazı önemli imar faaliyetlerinde de bulunmuş, Fustattaki Amr b. Âs Camiini Halife Velîd b. Abdülmelikin emriyle yıktırıp yeniden inşa ettirmiş, Birketülhabeş denilen verimsiz bir araziyi tarıma elverişli hale getirtmiş, şeker kamışı ekimi yaptırdığı bu arazi daha sonra Istablu Kurre adıyla anılmıştır.91 (710) yılında Hâricîlerin çıkardığı isyanları bastıran Kurre, kendisine komplo hazırlayan Hâricî lideri Muhâcir b. Ebül-Müsennâ et-Tücîbînin de aralarında bulunduğu 100 kadar Hâricîyi İskenderiyede öldürtmüştür. 95te (713-14) Mısır divanını yeniden düzenlemiş ve divandan kimlerin ne kadar maaş alacaklarını belirlemiştir. Altı yıl kadar Mısır valiliğinde bulunan Kurre b. Şerîk bu görevini sürdürürken Safer 96da (Ekim-Kasım 714) veya 24 Rebîülevvel 96da (7 Aralık 714) vefat etmiştir.
Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)
Benzer konular
- Cevaplar
- 0
- Görüntüleme
- 88