İbnüş-Şecerî kimdir? Hayatı ve eserleri hakkında bilgi: Ebüs-Saâdât Ziyâüddîn Hibetullâh b. Alî b. Muhammed b. Hazma el-Hâşimî el-Alevî el-Hasenî el-Bağdâdî (ö. 542/1148) Dil ve edebiyat âlimi, şair. 450 yılı Ramazan ayında (Kasım 1058) Bağdatta doğdu. Hz. Hasanın soyundandır. Kendisine niçin İbnüş-Şecerî denildiği konusunda kesin bilgi yoktur; kaynaklarda bu hususta verilen bilgiler birer tahminden ibarettir (Yâkût, XIX, 282; İbn Hallikân, VI, 50; Süyûtî, II, 324). Tahsilini Bağdatta yapan İbnüş-Şecerî, Ebül-Muammer Yahyâ b. Tabâtabâ el-Alevî, Ali b. Faddâl el-Mücâşiî, Hatîb et-Tebrîzî, Saîd b. Ali es-Silâlî gibi âlimlerden dil ve edebiyat dersleri aldı. Ebül-Hasan Mübârek b. Abdülcebbâr es-Sayrafî, Ebû Ali Muhammed b. Saîd b. Şihâb el-Kerhî el-Kâtibden hadis okudu. Zehebî, onun Saîd b. Yahyâ el-Emevînin el-Meġâzî adlı eserini hocası Mübârek b. Abdülcebbârdan rivayet ettiğini kaydeder (Alâmün-nübelâ, XX, 195).İbnüş-Şecerînin, çağdaşları içinde nahvi en iyi bilen kişi olduğu rivayet edilmektedir (Kemâleddin el-Enbârî, s. 405). Yetmiş yıl nahiv okutmuş, bu uzun öğretim hayatı süresince aralarında Ebül-Berekât Kemâleddin el-Enbârî, İbnül-Haşşâb, İbn Abîde, Ebül-Yümn el-Kindî, Ebül-Hasan b. Zâhide, Dellâlülkütüb ve Abdülkerîm es-Semânî gibi âlimlerin bulunduğu çok sayıda öğrenci yetiştirmiştir. Hocalığının yanı sıra babasına niyabeten Kerhte Tâlibîlerin nakîbliğini yapan İbnüş-Şecerînin güzel ahlâk sahibi, ağır başlı bir şahsiyet olduğu kaydedilmektedir. Meclislerinde ilim ve edebiyatın dışında hiçbir şey konuşulmadığı belirtilmekte, tatlı sözlü ve güzel anlatım yeteneğine sahip bulunduğu ifade edilmektedir. Zemahşerî bir hac yolculuğu sırasında onunla görüşmüş ve kendisini çok beğenmiştir. İbnüş-Şecerî, 26 Ramazan 542 (18 Şubat 1148) tarihinde Bağdatın Kerh mahallesinde vefat etti.Birçok nahiv meselesinde kendine has görüşleri olan İbnüş-Şecerî gazel, kaside, mersiye türünde şiirler yazmıştır. Benî Cehîr ailesinden Vezir Nizâmeddin Ebû Nasr Muhammed b. Aliyi methettiği kasidesi gibi bazı güzel şiirleri varsa da genelde başarılı bir şair sayılmaz. Şair Ebû Muhammed Hasan b. Ahmed el-Bağdâdî ile aralarında rekabet bulunduğu ve bu konuda çok sayıda şiirleri olduğu kaynaklarda zikredilmektedir (İbn Hallikân, VI, 49).Eserleri
- el-Emâlî. Dil ve edebiyatla ilgili çeşitli konuların ele alındığı eser seksen dört bölümden meydana gelmiş olup Haydarâbâdda (1349) gerçekleştirilen eksik bir baskısından sonra tamamını Mahmûd Muhammed et-Tanâhî yayımlamıştır (I-III, Kahire 1413/1992).
- el-İntisâr. İbnül-Haşşâbın el-Emâlî hakkındaki tenkitlerine cevaptır (DİA, XI, 73).
- Dîvânül-Hamâse (el-Hamâsetüş-Şeceriyye, Hamâsetü İbniş-Şecerî). Ebû Temmâmın el-Hamâsesi tarzında düzenlenmiş şiir antolojisidir (nşr. F. Krenkow, Haydarâbâd 1345; nşr. Abdülmuîn el-Mellûhî Esmâ el-Hımsî, I-II, Dımaşk 1970).
- Muhtârâtü şuarâil-Arab (Dîvânü muhtârâtiş-şuarâ, Muhtârâtü İbniş-Şecerî). İbnüş-Şecerînin çeşitli şairlerden seçtiği kaside örneklerinden meydana gelen eser Kahirede basılmış (1306, 1344), ilmî neşri ise Ali Muhammed el-Bicâvî tarafından gerçekleştirilmiştir (Kahire 1395/1975; Beyrut 1412/1992). Abdülazîz Arafe Fennüt-tabîr fî Muhtârâti şuarâil-Arab adıyla bir çalışma yapmıştır (Kahire 1975).
- Mucem lil-müşterekil-lafzî (Mettefeka lafzuhû vahtelefe manâhu). Çok anlamlı kelimelere dair bir sözlüktür (nşr. Atıyye Rızk, Stuttgart 1413/1992; nşr. Ahmed Hasan Besec, Beyrut 1417/1996).
- Şerhul-Lüma libn Cinnî (Keşfüz-zunûn, II, 1563).
- Şerhut-Tasrîfil-mülûkî. İbn Cinnînin sarfla ilgili eserinin şerhidir (a.g.e., I, 413).
- Şerhul-Maksûre. Müellifin İbn Düreydin eserine yazdığı bu şerhin bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesinde bulunmaktadır (Esad Efendi, nr. 3750).
Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)
Benzer konular
- Cevaplar
- 0
- Görüntüleme
- 37
- Cevaplar
- 1
- Görüntüleme
- 40
- Cevaplar
- 1
- Görüntüleme
- 35