Aliyldrim 1
Aliyldrim
aslan6474 1
aslan6474
Reklam vermek için turkmmo@gmail.com

Kapgan Kağan

  • Konuyu başlatan Konuyu başlatan Supplement077
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • Cevaplar Cevaplar 1
  • Görüntüleme Görüntüleme 245
Kapgan Kağan, Kapağan Kağan ( : , Qapaγan qaγan, 遷善可汗/迁善可汗, soyadı ve ad: 阿史那 默啜, : āshǐnà mòchuò, : a-shih-na mo-ch'o, d. - ö. ), 'nın kağanıdır.
[h=2]Kapgan adı[/h]Çin kaynaklarında Mo-ço olarak geçen Kapgan'ın adı, bugünkü Türkçede "fethetmek" anlamına gelen "kap- (al-)" eyleminden türemiş olup "fatih" anlamına gelmektedir. Asıl okunuşu "Kapağan" olmalıdır. Çünkü adın geçtiği 'nda bu hükümdarın adı sessiz harflerle k, p, g, n biçiminde yazılmıştır. Türkçede -gan yapım eki, sonunda sert ünsüz harf bulunan sözcüklerle birleştiğinde -kan haline gelmektedir. Yazılışa bakıldığında g sesinin varlığı bu adın Kapağan şeklinde olması gerektiğini göstermektedir. Fakat bilimsel eserlerde Kapgan adı yeğlenmiştir.
[h=2]Hükümdarlığı[/h] 'ın ölümünden sonra kağanlığına inisi (küçük kardeşi) Kapgan geçti.
Çin kaynaklarının genç, haşin ve ihtiraslı olarak betimlediği Kapgan Kağan'ın tüm politikası üç hedef etrafında toplanmaktadır:

  1. En tehlikeli rakip olarak gördüğü ve tarımsal ürün haracı alabileceği Çin'i baskı altında tutmak.
  2. Çin egemenliğinde yaşamakta olan Türkleri ana yurda geri çekmek.
  3. Asya kıtasındaki bütün Türkleri Gök Türk siyasal çatısı altında toplamak.
Bu amaçlarla harekete geçen Kapgan, ile kökenli mücadelesinde Çin'i destekledi. Ki-tanları büyük bir yenilgiye uğratan Kapgan bunun karşılığında Çin'den büyük miktarda tarım aleti, tohum, demir ile 50 yıllık esaret döneminde Çin'e sığınmış olan Türklerin iadesini istedi.
Bu durumda Çin imparatorluğu Türk kökenli (Eski batı Gök Türk budunu) ve kağanları ile bağlaşma yoluna gitti. Bu bağlaşmayı zamanında fark eden Kapgan, baş danışman 'un da katıldığı seferde 696/697 kışında Kırgızları kendi yurtları kıyısında ani bir baskınla yenilgiye uğrattı. Kağanları öldürülen Kırgızlar, Gök Türk egemenliğine alındı. Ardından ağır koşullar ile ezilen Çin üzerine sefere çıkıldı. 698 yılında 100 bin çerilik ordusuyla Çin kentleri tahrip edildi. Kendisi doğuda yani merkezde kalan Kapgan batının düzenlenmesi görevini vesayetinde oğlu ve yeğeni Bilge'ye (İlteriş'in oğlu ) devretti. Çin'in 30 akınla vurulduğu 698 yılında Tonyukuk, Bilge Şad ve İnal Kağan (Küçük kağan ilan edilmişti) ilk kez aşarak 'nda (kitabelerde Yarış) 'da Türk bodunu (boyu) olduğu belirtilen ve boyunun idaresinde bulunan ordusu ezildi. Yaklaşık üç yıl süren ve 701 yılında tamamlanan akınla devletin sınırları zamanında olduğu gibi 'e dayandırıldı. tekrar Gök Türk hâkimiyetine alındılar. 'daki bütün Türk boyları 100 yıl sonra Gök Türk hakimiyetinde birleştirilmişti. 702 yılında bu kez 'den gelerek Çin'in kuzeyinde koloniler kurmuş olan üzerine sefer yapıldı. Yazıtlarda olarak adlandırılan koloniler ele geçirildi. Karşı çıkan Çin ordusu dağıtıldı. Sert metodlarla , , , gibi Türk boy ve bodunları egemenlik altına alındı. Fakat Kapgan'ın aşırı sertliği ve Çin politikaları sonucunda pek çok boy ayaklanmaları görüldü. Bunların en önemlisi başlattığı isyandır. Bu ayaklanmayı da sertlikle bastıran Kapgan, yanında az bir kişiyle 'e dönüşte ormanda Oğuz boylarından aralarında çinli bir ajanın da bulunduğu ani pususunda 716 yılında öldürüldü.

Kaynak: Vikipedi
 

Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)

Geri
Üst