Belki de böyle yaşamanın kendine göre bir güzelliği vardır dedi profesör; Belki de bir gün insana ödül verirler bilime hizmet ettiği için. Genç adama baktı: Mesela sana. Efendim? diye kendine geldi delikanlı: Ne verirler?. Bilim hizmet ödülü. Parmağını salladı: Ama odana kapanıp kitaplara gömülmekle olmaz sadece; ekol de kuracaksın. Sahi bu ekol kurmuşu anlatacaktınız bana. Orta yaşlı adam oturduğu sıradan kalktı; bir süre konuşmadan yürüdüler. Bilmem ki nasıl anlatsam. Mesela ben şimdi sana bilim adamı olmanın yararlarını açıklamaya çalışırken, belki de küçük çapta birekol kurmaya çalışıyorum, ne dersin?.Nasıl?dedi delikanlı, Biraz daha anlatın. Çok sevinirim diyerek genç adamın koluna girdi profesör.Bir yere gidip oturalım, olur mu?. Bir çekingenlik geldi esmer delikanlıya; bu şehirlilerin göreneklerini bilmiyorum, sizi sonra rahatsız ederim bir gün demeliyim herhalde. Korkma dedi profesör, Rahatsız olmam, paralar da benden.Onu demek istemedim de
. Profesör güldü: Bir de demek isteyecek miydin? Bunu ben teklif ettim; yani seni rahatsız etmek, yani bilime karşı bir ilgi uyandırmak istiyorum sende. Bunu becerebilirsem hemen bir ödül vereceğim kendime.
önce pastalarını yediler, çaylarını içtiler. Mesel mühim dedi profesör, Seni hemen tedirgin etmemeliyim. Mustafa da olsa böyle yapardı; ama benim yaptığım gibi durumunu belli etmezdi açıkça. Benimle eğlenmiyorsunuz ya?. Profesör kaşlarını çattı. Bundan daha ciddi bir iş olur mu? Yeter ki sen benim sözlerimi ciddiye al; çünkü her şeyi hemen öğrenemezsin. Bilimle ilgileneceksen bunu bilime yakışır biçimde yapmalıyız, insanların yaşantılarında dedikodunun ötesinde birşeyler bulamya çalışmalıyız değil mi? Evet dedi genç adam. Öyleyse dinle:
Mustafa İnan doktorasını yaparak isviçreden döndüğü zaman Yüksek Mühendis Mektebinde Teknik, Mekanik ve Mukavemet muallim muavinliğine tayin edilmişti. Aynı yıl, yani 1944′te Yüksek Mühendis Mektebinin istanbul Teknik Üniversitesi olması üzerine doçentliğe getirildi. Aslında Mustafa inanın doçentliği, bir bakıma çok eskiydi: Daha öğrencilik yıllarında, üçüncü sınıfta olduğu sırada Mustafayı çok seven matematik profesörü Kerim Erim, onudoçentimdiye tanıtıyordu öğretmen arkadaşlarına. Sonunda
Burada laboratuvar filan yoktu, herkese bir oda bile yoktu. Adı değişmişti ama mühendis mektebiydi henüz burası. Oysa Mustafa inan yeni bir hava getirmek istiyordu: Mektebin Teknik Üniversite olmasını istiyordu, kürsüler kurulsun, araştırmalar yapılsın istiyordu. Öğretim üyeleri de araştırma işine alışmalıydı. O zamanlar Mustafa belki ekolün ne olduğunu pek iyi bilmiyordu; ama belki de ilk ekolünü küçük mekanik odasında asistanlarıyle birlikte kurdu, Bekir Tekinalp ve İlhan Kayana araştırma yapmanın önemini aşıladı. Bir yandan da üniversitede ilk seminerleri düzenlemeye başladı. Ve üniversitede ilk doktora yaptıran hoca oldu sonra. Hayatının sonuna kadar büyük bir titizlikle yürüttüğü Uygulamalı Mekanik seminerlerinde yalnız öğrencilere, asistanlara değil, hocalara bile bir şeyle öğretti.
Sonra? diye sordu genç adam. Sonrası yok dedi profesör. Hepsi bu kadar. İşte bütün Mustafa inanı öğrendin. Olur mu ama diye heyecanla itiraz etti delikanlı. Profesör güldü: Ne bekliyordun yani? Yarım saatte koca Mustafa inanı öğrenmek mi istiyordun? Bu uzun bir iştir, belki de seni ilgilendirmez. Olsun siz gene anlatın biraz daha.
önce pastalarını yediler, çaylarını içtiler. Mesel mühim dedi profesör, Seni hemen tedirgin etmemeliyim. Mustafa da olsa böyle yapardı; ama benim yaptığım gibi durumunu belli etmezdi açıkça. Benimle eğlenmiyorsunuz ya?. Profesör kaşlarını çattı. Bundan daha ciddi bir iş olur mu? Yeter ki sen benim sözlerimi ciddiye al; çünkü her şeyi hemen öğrenemezsin. Bilimle ilgileneceksen bunu bilime yakışır biçimde yapmalıyız, insanların yaşantılarında dedikodunun ötesinde birşeyler bulamya çalışmalıyız değil mi? Evet dedi genç adam. Öyleyse dinle:
Mustafa İnan doktorasını yaparak isviçreden döndüğü zaman Yüksek Mühendis Mektebinde Teknik, Mekanik ve Mukavemet muallim muavinliğine tayin edilmişti. Aynı yıl, yani 1944′te Yüksek Mühendis Mektebinin istanbul Teknik Üniversitesi olması üzerine doçentliğe getirildi. Aslında Mustafa inanın doçentliği, bir bakıma çok eskiydi: Daha öğrencilik yıllarında, üçüncü sınıfta olduğu sırada Mustafayı çok seven matematik profesörü Kerim Erim, onudoçentimdiye tanıtıyordu öğretmen arkadaşlarına. Sonunda
Linkleri görebilmek için Turkmmo Forumuna ÜYE olmanız gerekmektedir.
inan gerçek doçent oldu; ama şartları görünüşte pek değişmedi; asistanlarıyla birlikte oturduğu küçük Mekanik Odasında çalışmaya başladı. Oysa isviçrede doktora yaparken şartlar ne kadar başkaydı. Zürich Teknik Üniversitesinin geniş laboratuvarlarında yıllarca deney yaparak geliştirmişti doktorasını.Burada laboratuvar filan yoktu, herkese bir oda bile yoktu. Adı değişmişti ama mühendis mektebiydi henüz burası. Oysa Mustafa inan yeni bir hava getirmek istiyordu: Mektebin Teknik Üniversite olmasını istiyordu, kürsüler kurulsun, araştırmalar yapılsın istiyordu. Öğretim üyeleri de araştırma işine alışmalıydı. O zamanlar Mustafa belki ekolün ne olduğunu pek iyi bilmiyordu; ama belki de ilk ekolünü küçük mekanik odasında asistanlarıyle birlikte kurdu, Bekir Tekinalp ve İlhan Kayana araştırma yapmanın önemini aşıladı. Bir yandan da üniversitede ilk seminerleri düzenlemeye başladı. Ve üniversitede ilk doktora yaptıran hoca oldu sonra. Hayatının sonuna kadar büyük bir titizlikle yürüttüğü Uygulamalı Mekanik seminerlerinde yalnız öğrencilere, asistanlara değil, hocalara bile bir şeyle öğretti.
Sonra? diye sordu genç adam. Sonrası yok dedi profesör. Hepsi bu kadar. İşte bütün Mustafa inanı öğrendin. Olur mu ama diye heyecanla itiraz etti delikanlı. Profesör güldü: Ne bekliyordun yani? Yarım saatte koca Mustafa inanı öğrenmek mi istiyordun? Bu uzun bir iştir, belki de seni ilgilendirmez. Olsun siz gene anlatın biraz daha.