17. yüzyılın ikinci yarısında yaşayan bir tarihçi...
Hacı Alinin hayatı hakkındaki bilgimiz yok denecek kadar azdır. 17. yüzyılda yaşamış olan H.A.nin katip sıfatıyla çeşitli görevlerde bulunduğu anlaşılıyor. Sarı Tarhuncu Ahmed Paşanın (ö. 1062/1652) valiliği döneminde Mısırda katip olarak görev yaptığını ve onun isteği üzerine 1060/1649de Ahbarül-Yemani isimli eseri yazdığını ve kendisini Mevlana diye tanımladığını biliyoruz. Hacı Ali zaman zaman Gelibolulu Mustafa Ali ile karıştırılmıştır. Hac vazifesini ifa ettiği dönemde müşahede ettiği olayları 1074/1663-64 senesinde Tuhfetül-hüccac adlı eserinde anlatmıştır. 1083/1672 senesinde divan-ı hümayun katibi sıfatıyla Qamaniçe seferine katılmış ve bu seferin ruznamçesini Fethname-i Qamaniçe adıyla kaleme almıştır.
ESERLERİ:
1) Ahbarül-Yemani
Hacı Ali Mısırda katiplik yaptığı dönemde vali Ahmed Paşanın (ö. 1063/1653 ) Yemenle ilgili sorularına cevap olmak üzere 1060/1649 senesinde Qutbuddin Muhammad b. Ahmadın Barq al-Yamani fi al-Fath al-Utmani adlı Arapça eserini Ahbarül-Yemani adıyla Türkçeye tercüme etmiştir. Bu eser ilk anda Arapça eserin doğrudan bir özeti gibi görünse de, Ahbarül-Yemaninin mukaddimesinde Qutbuddinin eserinin tercümesine ilaveler yapılmış ve Yemenin fethinde bulunmuş mücahitlerin rivayetlerinden, Yemene seyahat etmiş seyyahların anlattıklarından ve Yemeni gezmiş olan bilginlerin vermiş olduğu malumatlardan alıntılar bölümler arasına serpiştirilmek suretiyle tercüme genişletilmiştir. Tercümeye esas olan Barq al-Yamani Sinan Paşanın (ö. 1004/1596) 981/1574de serdar olarak bulunduğu Halqul-vad (Halqul-vadi/Goletta) muharebesi ile bittiği halde H.A. eserin tercümesini kendi zamanına kadar getirmektedir.
Eserin Süleymaniye Kütüphanesi, Hamidiye Kitaplığı 886 numarada Ahbarül-Yemani adıyla kaydedilmiş olan nüshası 1077/1668 tarihinde Mustafa b. İbrahim tarafından istinsah edilerek yer yer şerhlerle genişletilmiştir. Söz konusu şerhler 1082/ 1671 yılında Mustafa b. Rıdvan tarafından özetlenerek metne dahil edildikten sonra eserin adı Telhisül-barqül-Yemani şeklinde değiştirilmiştir. İlk bakışta farklı iki esere aitmiş izlenimi veren bu iki nüsha yakından incelendiğinde içerdikleri kitap bablarının ve fasıl başlıklarının aynı olduğu görülür.
Hacı Alinin hayatı hakkındaki bilgimiz yok denecek kadar azdır. 17. yüzyılda yaşamış olan H.A.nin katip sıfatıyla çeşitli görevlerde bulunduğu anlaşılıyor. Sarı Tarhuncu Ahmed Paşanın (ö. 1062/1652) valiliği döneminde Mısırda katip olarak görev yaptığını ve onun isteği üzerine 1060/1649de Ahbarül-Yemani isimli eseri yazdığını ve kendisini Mevlana diye tanımladığını biliyoruz. Hacı Ali zaman zaman Gelibolulu Mustafa Ali ile karıştırılmıştır. Hac vazifesini ifa ettiği dönemde müşahede ettiği olayları 1074/1663-64 senesinde Tuhfetül-hüccac adlı eserinde anlatmıştır. 1083/1672 senesinde divan-ı hümayun katibi sıfatıyla Qamaniçe seferine katılmış ve bu seferin ruznamçesini Fethname-i Qamaniçe adıyla kaleme almıştır.
ESERLERİ:
1) Ahbarül-Yemani
Hacı Ali Mısırda katiplik yaptığı dönemde vali Ahmed Paşanın (ö. 1063/1653 ) Yemenle ilgili sorularına cevap olmak üzere 1060/1649 senesinde Qutbuddin Muhammad b. Ahmadın Barq al-Yamani fi al-Fath al-Utmani adlı Arapça eserini Ahbarül-Yemani adıyla Türkçeye tercüme etmiştir. Bu eser ilk anda Arapça eserin doğrudan bir özeti gibi görünse de, Ahbarül-Yemaninin mukaddimesinde Qutbuddinin eserinin tercümesine ilaveler yapılmış ve Yemenin fethinde bulunmuş mücahitlerin rivayetlerinden, Yemene seyahat etmiş seyyahların anlattıklarından ve Yemeni gezmiş olan bilginlerin vermiş olduğu malumatlardan alıntılar bölümler arasına serpiştirilmek suretiyle tercüme genişletilmiştir. Tercümeye esas olan Barq al-Yamani Sinan Paşanın (ö. 1004/1596) 981/1574de serdar olarak bulunduğu Halqul-vad (Halqul-vadi/Goletta) muharebesi ile bittiği halde H.A. eserin tercümesini kendi zamanına kadar getirmektedir.
Eserin Süleymaniye Kütüphanesi, Hamidiye Kitaplığı 886 numarada Ahbarül-Yemani adıyla kaydedilmiş olan nüshası 1077/1668 tarihinde Mustafa b. İbrahim tarafından istinsah edilerek yer yer şerhlerle genişletilmiştir. Söz konusu şerhler 1082/ 1671 yılında Mustafa b. Rıdvan tarafından özetlenerek metne dahil edildikten sonra eserin adı Telhisül-barqül-Yemani şeklinde değiştirilmiştir. İlk bakışta farklı iki esere aitmiş izlenimi veren bu iki nüsha yakından incelendiğinde içerdikleri kitap bablarının ve fasıl başlıklarının aynı olduğu görülür.
Şu an konuyu görüntüleyenler (Toplam : 0, Üye: 0, Misafir: 0)
Benzer konular
- Cevaplar
- 2
- Görüntüleme
- 455