Matematik, Astronomi ve Tıp konularında uzman İslam bilgini Sabit Bin Kurra (9. yüzyıl)
Sabit Bin Kurra matematik, astronomi ve tıp alanlarında uzman bir İslam bilginidir. Çağının çok ilerisinde çalışmalar yapmış, tüm bu alanlarda büyük gelişmelere öncülük etmiştir. Özellikle geometri ve cebir konusunda bir çok yeniliğe imza atmıştır. Diferansiyel hesabını Newtondan önce belirlemiş, geometriyi aritmetiğe ilk uygulayan kişi olmuştur.
Doğum tarihi tam olarak bilinmemekle beraber 821 yılında Urfa Harranda doğduğu sanılmaktadır. Harranın bilgin yetiştiren köklü bir ailesinden gelmektedir. Ailesinin varlıklı olması bilimsel araştırma ve çalışmalarını kolaylaştırmıştır.
Kurra, çalışmalarını Bağdatta sürdürdü. Süryanice ve Yunanca biliyordu. Tercüme işleri yapan Kurranın çalışma alanı astronomi, matematik ve fizikti. Halife el- Mutadıdın sarayına gökbilimci olarak alındı.
Kurranın çalışmalarından bazıları şöyledir:
Doğu Bilimci Georges Rivoire, Sabit Bin Kurranın geometri sahasındaki katkısından şöyle bahseder: Cebirin geometriye uygulanmasını, Müslümanlara borçluyuz. Bu da 900 yılında vefat etmiş olan Sabit Bin Kurranın eseridir.
Kurra, trigonometrinin Avrupada yayılması konusunda da en etkin kişilerden biri olmuştur. 79 eseri olduğu bilinmektedir. Bunlardan 21 eser tıp, 2 eser müzik ve 25 eser ise felsefe, matematik ve astronomi ile ilgilidir.
Bu değerli matematikçi ve İslam bilgininin 900-901 yılları civarında Bağdatta vefat ettiği sanılmaktadır.
Sabit Bin Kurra matematik, astronomi ve tıp alanlarında uzman bir İslam bilginidir. Çağının çok ilerisinde çalışmalar yapmış, tüm bu alanlarda büyük gelişmelere öncülük etmiştir. Özellikle geometri ve cebir konusunda bir çok yeniliğe imza atmıştır. Diferansiyel hesabını Newtondan önce belirlemiş, geometriyi aritmetiğe ilk uygulayan kişi olmuştur.
Doğum tarihi tam olarak bilinmemekle beraber 821 yılında Urfa Harranda doğduğu sanılmaktadır. Harranın bilgin yetiştiren köklü bir ailesinden gelmektedir. Ailesinin varlıklı olması bilimsel araştırma ve çalışmalarını kolaylaştırmıştır.
Kurra, çalışmalarını Bağdatta sürdürdü. Süryanice ve Yunanca biliyordu. Tercüme işleri yapan Kurranın çalışma alanı astronomi, matematik ve fizikti. Halife el- Mutadıdın sarayına gökbilimci olarak alındı.
Kurranın çalışmalarından bazıları şöyledir:
- Cebiri geometriye uygulamıştır.
- Pisagor teoreminin genel bir ispatını yapmıştır.
- Küresel trigonometri ve ileride integrale dayalı yüzey alanı ve cisim hacim hesapları yöntemini geliştirmiştir.
- Sinüs teoreminin tanımını yapmış ve bunu astronomiye uygulamıştır.
- Ekinoksun salınım hareketini açıklayabilmek için Batlamyus modeline dokuzuncu bir taşıyıcı küre eklemiştir.
- Güneşin yere en yakın noktasının yer değiştirmesinden bahsetmiştir.
- Parabol ve paraboloidler üzerinde yoğun olarak çalışmıştır. Dost Sayılar kuramını ele almıştır.
- Güneş ve Ayın hareketlerindeki problemleri incelemiş ve Güneş saatleri üzerine bir kitap yazmıştır.
Doğu Bilimci Georges Rivoire, Sabit Bin Kurranın geometri sahasındaki katkısından şöyle bahseder: Cebirin geometriye uygulanmasını, Müslümanlara borçluyuz. Bu da 900 yılında vefat etmiş olan Sabit Bin Kurranın eseridir.
Kurra, trigonometrinin Avrupada yayılması konusunda da en etkin kişilerden biri olmuştur. 79 eseri olduğu bilinmektedir. Bunlardan 21 eser tıp, 2 eser müzik ve 25 eser ise felsefe, matematik ve astronomi ile ilgilidir.
Bu değerli matematikçi ve İslam bilgininin 900-901 yılları civarında Bağdatta vefat ettiği sanılmaktadır.