HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
Çocuklarda görülen çalma davranışı
anne babayı endişeye düşüren bir
durumdur. Ancak bu çalma davranışı
çocukta bir uyum ve davranış
sorunun habercisi olabilir.
Okul öncesi dönemde, genellikle 7-8
yaşlarına kadar görülen izinsiz eşya
alma davranışı, bir uyum ve davranış
bozukluğu olan ‘çalma davranışı`
olarak kabul edilmez. Bu dönemden
önce, özellikle 3-6 yaşları arasında
çocuklar gittikleri evlerde veya kreşte
arkadaşlarında gördükleri objeleri ve
oyuncakları almakta sakınca
görmezler. Çocuğun bu davranışının
altında yatan neden, beğendiği
nesneyi yanında bulundurmaya
çalışmaktan öte birşey değildir. Okul
öncesi dönemde mülkiyet duygusu
tam olarak gelişmediği için, çocuklar,
başka birine ait bir eşyayı izinsiz
olarak almanın kötü bir davranış
olduğunu anlamakta güçlük çeker.
Bu nedenle, çalma davranışının bir
uyum ve davranış bozukluğu olarak
ele alınabilmesi için çocuğun ilkokul
çağına gelmiş olması gerekir.
Çocuklarda bir uyum ve davranış
bozukluğu olarak görülen çalma
davranışının altında yatan sebepler
aşağıdaki gibi özetlenebilir;
1. Hatalı anne-baba tutumları
- Aşırı disiplinli tutum
- Kıyaslamacı tutum
- Paraya aşırı düşkünlük veya cimrilik
- Maddi cezalar verme
- Gereksinimlerin giderilmemesi
- Önceki çalma davranışının
pekiştirilmesi
Yukarıdaki başlıklarda görüldüğü
gibi, anne-babaların aşırı disiplinli
ve katı tutumları çocuklarda çalma
davranışına neden olabilir. Çocuğun
kardeşleriyle veya komşu, arkadaş ve
akraba çocuklarıyla sıklıkla
kıyaslandığı aile ortamları çalma
davranışına zemin hazırlayabilir.
Ailenin, çocuğun maddi ihtiyaçlarını
karşılamayarak onu cezalandırması,
ekonomik güçlükler nedeniyle
çocuğun fiziksel ihtiyaçlarını
giderememesi, anne-babanın paraya
aşırı düşkünlüğü veya cimriliği,
parayı çocuğa karşı bir tehdit aracı
olarak kullanması gibi hatalı
tutumlar da çalma davranışının
ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
2. Değersizlik duygusu ve öz-güven
eksikliği
Çocuğun kendini değersiz hissetmesi
bu davranışı destekler. Kendini
yetersiz hisseden çocuk değerli
gördüğü eşyaları çalarak kendini
değerli kılmaya çalışır. Yetersizlik
duyguları taşıyan çocuğun anne-
babasının aşırı koruyucu tutumu ve
çocuğu sürekli kontrol etmeye çalışır
tavırları çocuğun bu duygularını
pekiştirir. Böylece, kendisine
güvenilmediğini düşünen çocuk
giderek öz-güvenini kaybetmeye
başlar.
3. Kıskançlık ve rekabet duyguları
Kardeşlerini veya başka çocukları
kıskanan çocuklar yaşadıkları rekabet
duygusunu bastırabilmek için çalma
davranışı gösterebilirler. Bu nedenle
uyum bozukluğu geliştiren
çocuklarda çalmak, kıskanılan veya
rekabet edilen kişiden öç almak
anlamına gelmektedir.
4. Sevgisizlik ve ilgisizlik
Fiziksel ve maddi ihtiyaçların
giderilmemesi gibi, manevi
ihtiyaçların giderilmemeside bu
uyum bozukluğuna neden
olabilmektedir. Yeterince
sevilmediğini düşünen, duygusal
anlamda yeterince ilgi görmeyen
çocuk, başkalarına ait eşyaları çalarak
elde edemediği sevgi açığını
gidermeye çalışır. Bu
sebeple,kimsesiz çocuklarda, sokak
çocuklarında ve aileleri tarafından
dışlanmış çocuklarda çalma
davranışının görülme sıklığı fazladır.
Çocuklarında çalma davranışı görülen
anne-babaların, bu davranışın tedavi
edilmesi ve ileride yeniden ortaya
çıkmasının veya yerini başka bir
davranış bozukluğuna bırakmasının
önlenmesi için zaman kaybetmeden
bir uzmana başvurmalarını
öneriyoruz. Bir psikologla
uzmanla birlikte yapılan
çalışmalarda yukarıdaki sebeplerden
hangilerinin bu davranışın
gelişmesine yol açtığı tespit edilmeli
ve bu nedenler ortadan
kaldırılmalıdır. Davranışa neden olan
faktörler kontrol altına alındığında
davranışta hızla ortadan kalkacak ve
yeni bağımsız sorunların oluşumu da
engellenmiş olacaktır.
Anne-babalar, bu sorun nedeniyle
baş vurdukları uzman tarafından
çocuklarına yaklaşımları konusunda
da bilgilendirilmelidirler. Burada
kısaca özetlemek gerekirse, çalma
davranışı gösteren çocukların
ailelerinin dikkat etmeleri gereken
şeyler aşağıda sıralanmıştır;
Yargılayıcı ve suçlayıcı tutumdan
uzak durmak
Aşağılayıcı, küçük düşürürücü ve
ayıplayıcı tavır sergilememek
Çocuğu deşifre etmek
Bu davranışı nedeniyle çocuğa
duyulan güvensizliği ifade etmek
Cezalandırıcı ve yasaklayıcı tutumlar
sergilemek
Gurur kırıcı davranışlar sergilemek
Şiddete başvurmak
anne babayı endişeye düşüren bir
durumdur. Ancak bu çalma davranışı
çocukta bir uyum ve davranış
sorunun habercisi olabilir.
Okul öncesi dönemde, genellikle 7-8
yaşlarına kadar görülen izinsiz eşya
alma davranışı, bir uyum ve davranış
bozukluğu olan ‘çalma davranışı`
olarak kabul edilmez. Bu dönemden
önce, özellikle 3-6 yaşları arasında
çocuklar gittikleri evlerde veya kreşte
arkadaşlarında gördükleri objeleri ve
oyuncakları almakta sakınca
görmezler. Çocuğun bu davranışının
altında yatan neden, beğendiği
nesneyi yanında bulundurmaya
çalışmaktan öte birşey değildir. Okul
öncesi dönemde mülkiyet duygusu
tam olarak gelişmediği için, çocuklar,
başka birine ait bir eşyayı izinsiz
olarak almanın kötü bir davranış
olduğunu anlamakta güçlük çeker.
Bu nedenle, çalma davranışının bir
uyum ve davranış bozukluğu olarak
ele alınabilmesi için çocuğun ilkokul
çağına gelmiş olması gerekir.
Çocuklarda bir uyum ve davranış
bozukluğu olarak görülen çalma
davranışının altında yatan sebepler
aşağıdaki gibi özetlenebilir;
1. Hatalı anne-baba tutumları
- Aşırı disiplinli tutum
- Kıyaslamacı tutum
- Paraya aşırı düşkünlük veya cimrilik
- Maddi cezalar verme
- Gereksinimlerin giderilmemesi
- Önceki çalma davranışının
pekiştirilmesi
Yukarıdaki başlıklarda görüldüğü
gibi, anne-babaların aşırı disiplinli
ve katı tutumları çocuklarda çalma
davranışına neden olabilir. Çocuğun
kardeşleriyle veya komşu, arkadaş ve
akraba çocuklarıyla sıklıkla
kıyaslandığı aile ortamları çalma
davranışına zemin hazırlayabilir.
Ailenin, çocuğun maddi ihtiyaçlarını
karşılamayarak onu cezalandırması,
ekonomik güçlükler nedeniyle
çocuğun fiziksel ihtiyaçlarını
giderememesi, anne-babanın paraya
aşırı düşkünlüğü veya cimriliği,
parayı çocuğa karşı bir tehdit aracı
olarak kullanması gibi hatalı
tutumlar da çalma davranışının
ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
2. Değersizlik duygusu ve öz-güven
eksikliği
Çocuğun kendini değersiz hissetmesi
bu davranışı destekler. Kendini
yetersiz hisseden çocuk değerli
gördüğü eşyaları çalarak kendini
değerli kılmaya çalışır. Yetersizlik
duyguları taşıyan çocuğun anne-
babasının aşırı koruyucu tutumu ve
çocuğu sürekli kontrol etmeye çalışır
tavırları çocuğun bu duygularını
pekiştirir. Böylece, kendisine
güvenilmediğini düşünen çocuk
giderek öz-güvenini kaybetmeye
başlar.
3. Kıskançlık ve rekabet duyguları
Kardeşlerini veya başka çocukları
kıskanan çocuklar yaşadıkları rekabet
duygusunu bastırabilmek için çalma
davranışı gösterebilirler. Bu nedenle
uyum bozukluğu geliştiren
çocuklarda çalmak, kıskanılan veya
rekabet edilen kişiden öç almak
anlamına gelmektedir.
4. Sevgisizlik ve ilgisizlik
Fiziksel ve maddi ihtiyaçların
giderilmemesi gibi, manevi
ihtiyaçların giderilmemeside bu
uyum bozukluğuna neden
olabilmektedir. Yeterince
sevilmediğini düşünen, duygusal
anlamda yeterince ilgi görmeyen
çocuk, başkalarına ait eşyaları çalarak
elde edemediği sevgi açığını
gidermeye çalışır. Bu
sebeple,kimsesiz çocuklarda, sokak
çocuklarında ve aileleri tarafından
dışlanmış çocuklarda çalma
davranışının görülme sıklığı fazladır.
Çocuklarında çalma davranışı görülen
anne-babaların, bu davranışın tedavi
edilmesi ve ileride yeniden ortaya
çıkmasının veya yerini başka bir
davranış bozukluğuna bırakmasının
önlenmesi için zaman kaybetmeden
bir uzmana başvurmalarını
öneriyoruz. Bir psikologla
uzmanla birlikte yapılan
çalışmalarda yukarıdaki sebeplerden
hangilerinin bu davranışın
gelişmesine yol açtığı tespit edilmeli
ve bu nedenler ortadan
kaldırılmalıdır. Davranışa neden olan
faktörler kontrol altına alındığında
davranışta hızla ortadan kalkacak ve
yeni bağımsız sorunların oluşumu da
engellenmiş olacaktır.
Anne-babalar, bu sorun nedeniyle
baş vurdukları uzman tarafından
çocuklarına yaklaşımları konusunda
da bilgilendirilmelidirler. Burada
kısaca özetlemek gerekirse, çalma
davranışı gösteren çocukların
ailelerinin dikkat etmeleri gereken
şeyler aşağıda sıralanmıştır;
Yargılayıcı ve suçlayıcı tutumdan
uzak durmak
Aşağılayıcı, küçük düşürürücü ve
ayıplayıcı tavır sergilememek
Çocuğu deşifre etmek
Bu davranışı nedeniyle çocuğa
duyulan güvensizliği ifade etmek
Cezalandırıcı ve yasaklayıcı tutumlar
sergilemek
Gurur kırıcı davranışlar sergilemek
Şiddete başvurmak
