Ayyıldız2 | 2008 TR Yapısı • 1-99 Orta Emek Destan • Oto Avsız • 10 Temmuz 21:00 HEMEN TIKLA!
İki ya da daha çok kişinin, kazanç sağlamak ve bunu paylaşmak amacıyla, bir iktisadi ve mali teşebbüs kurmak için, emek ve sermayelerini bir araya getirerek oluşturdukları kurum.
Ortaklıklar, kural olarak tüzel kişilik biçiminde olurlarsa da, tüzel kişiliği olmayan ortaklık da vardır. Örneğin, adi ortaklığın (şirketin) tüzel kişiliği yoktur. (BK m. 520 vd)
Ortaklıktan söz edebilmenin ön şartı, bir iktisadi ve kâr paylaşma amacının varlığıdır. Bunlar yoksa, emek ve sermayenin birleşmesi ile oluşan topluluk ortaklık olmaz. Ortaklıklar üç ana grupta toplanır:
1) Ticaret ortaklıkları : Bunlar, kollektif ortaklıklar, adi ve sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklıklar, limited ortaklıklar, anonim ortaklıklar ve kooperatiflerdir. Ayrıca, tüzel kişiliği olmamakla beraber donanma iştiraki de ticaret ortaklığı sayılır. (TK m. 953 vd.) Ticaret ortaklıkları, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.
2) Borçlar Kanunu ortaklıkları : Burada bir tek ortaklı k vardır ve bu da adi ortaklıktır. (BK m. 520 vd)
3) Özel kanunlarla kurulan ortaklıklar : Bu tür ortaklıklarda devlet ağır basar. Sermayelerinin tamamı ya da bir kısmı devlete aittir. Kuruluş kanunlarında hüküm bulunmayan hallerde, bunlara Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ve Medeni Kanun hükümleri uygulanır.
Ortaklıklar, kişinin ya da sermayenin ağır basmasına göre kişi ortaklıkları ve sermaye ortaklıkları olmak üzere, ikiye ayrılır. Kişi (şahıs) ortaklıklarında ortaklığın kurulması, devam etmesi ve sona ermesinde en önemli unsur kişilerdir. Kişi ortaklıklarına örnek olarak kollektif, adi komandit ortaklıklar ile adi ortaklığı gösterebiliriz. Kişi ortaklıklarının tabi oldukları genel prensiplerin başlıcaları şunlardır:
1) Ortakların tümünün kural olarak, yönetime katılma, temsil ve denetleme hakları vardır.
2) Ortaklık sözleşmesi ortakların oybirliği ile değiştirilebilir.
3) Ortaklığa yeni bir ortağın girmesi ya da bir ortağın çıkması için oybirliği aranır.
4) Ortaklardan birinin ölümü, iflası ya da kısıtlanması kural olarak ortaklığı sona erdirir.
5) Kural olarak ortakların kâr ve zarara katılmaları ve sermaye payları eşittir.
6) Ortaklar arasında rekabet yasağı vardır.
Sermaye ortaklıklarında ise sermaye ön planda olup, kişi ikinci plandadır. Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklıklar, en belirgin sermaye ortaklıklarıdır. Sermaye ortaklıklarına hâkim olan ilkeler şunlardır:
1) Yönetim, denetim ve temsil kişilerde değil, organlardadır.
2) Kararlar kural olarak oyçokluğuyla alınır. Ancak, kanunda açıkça belirtilen hallerde nitelikli çoğunluk aranır.
3) Ortakların oy hakkı eşit değil, sahip oldukları pay sayısına göredir.
4) Ortağın ölümü, iflası ya da kısıtlanması ortaklığı sona erdirmez.
5) Ortaklık payının devri kural olarak mümkündür.
6) Ortaklar kâr ve zarara eşit olarak değil, sermayedeki payları oranında katılırlar.
7) Ortaklar arasında rekabet yasağı yoktur.
Ortaklıklar, kural olarak tüzel kişilik biçiminde olurlarsa da, tüzel kişiliği olmayan ortaklık da vardır. Örneğin, adi ortaklığın (şirketin) tüzel kişiliği yoktur. (BK m. 520 vd)
Ortaklıktan söz edebilmenin ön şartı, bir iktisadi ve kâr paylaşma amacının varlığıdır. Bunlar yoksa, emek ve sermayenin birleşmesi ile oluşan topluluk ortaklık olmaz. Ortaklıklar üç ana grupta toplanır:
1) Ticaret ortaklıkları : Bunlar, kollektif ortaklıklar, adi ve sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklıklar, limited ortaklıklar, anonim ortaklıklar ve kooperatiflerdir. Ayrıca, tüzel kişiliği olmamakla beraber donanma iştiraki de ticaret ortaklığı sayılır. (TK m. 953 vd.) Ticaret ortaklıkları, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.
2) Borçlar Kanunu ortaklıkları : Burada bir tek ortaklı k vardır ve bu da adi ortaklıktır. (BK m. 520 vd)
3) Özel kanunlarla kurulan ortaklıklar : Bu tür ortaklıklarda devlet ağır basar. Sermayelerinin tamamı ya da bir kısmı devlete aittir. Kuruluş kanunlarında hüküm bulunmayan hallerde, bunlara Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ve Medeni Kanun hükümleri uygulanır.
Ortaklıklar, kişinin ya da sermayenin ağır basmasına göre kişi ortaklıkları ve sermaye ortaklıkları olmak üzere, ikiye ayrılır. Kişi (şahıs) ortaklıklarında ortaklığın kurulması, devam etmesi ve sona ermesinde en önemli unsur kişilerdir. Kişi ortaklıklarına örnek olarak kollektif, adi komandit ortaklıklar ile adi ortaklığı gösterebiliriz. Kişi ortaklıklarının tabi oldukları genel prensiplerin başlıcaları şunlardır:
1) Ortakların tümünün kural olarak, yönetime katılma, temsil ve denetleme hakları vardır.
2) Ortaklık sözleşmesi ortakların oybirliği ile değiştirilebilir.
3) Ortaklığa yeni bir ortağın girmesi ya da bir ortağın çıkması için oybirliği aranır.
4) Ortaklardan birinin ölümü, iflası ya da kısıtlanması kural olarak ortaklığı sona erdirir.
5) Kural olarak ortakların kâr ve zarara katılmaları ve sermaye payları eşittir.
6) Ortaklar arasında rekabet yasağı vardır.
Sermaye ortaklıklarında ise sermaye ön planda olup, kişi ikinci plandadır. Anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit ortaklıklar, en belirgin sermaye ortaklıklarıdır. Sermaye ortaklıklarına hâkim olan ilkeler şunlardır:
1) Yönetim, denetim ve temsil kişilerde değil, organlardadır.
2) Kararlar kural olarak oyçokluğuyla alınır. Ancak, kanunda açıkça belirtilen hallerde nitelikli çoğunluk aranır.
3) Ortakların oy hakkı eşit değil, sahip oldukları pay sayısına göredir.
4) Ortağın ölümü, iflası ya da kısıtlanması ortaklığı sona erdirmez.
5) Ortaklık payının devri kural olarak mümkündür.
6) Ortaklar kâr ve zarara eşit olarak değil, sermayedeki payları oranında katılırlar.
7) Ortaklar arasında rekabet yasağı yoktur.
