Eski adı Malıkân yeni adı Karpuzlu köyü, Diyarbakır iline 47 km, Ergani ilçesine 11 km uzaklıkta bulunan ve Diyarbakır yolunun 1 Km güneyinde Mil dağının güneye bakan yamacında ve demiryolunun kuzeyinde yer alan eski bir yerleşim birimidir. Köyün ilk kuruluşu tam bilinmemektedir. Köyün büyüklerinin anlatımına göre köye İlk olarak Aliye Heso, Ademe Xeco, Osmanı Xıco,Yemo ve Xno isimli kişiler yerleşmiş, soyadı kanunundan sonra bu kişilere sırasıyla Aliye Kaya, Ademe Kalkan Osmana İpek Yemoya Aslan ve Xnoya Yıldız soyadları veriliyor. Ayrıca Ermeni tehciri sırasında canı bağışlanan ve Yemonun korumasına alınan Sefoya Kurt soyadı veriliyor, bu köyün en önemli özeliği Ermeni Tehciri sırasında bir kız ve erkek çocuğunu alıkoyup evlatları gibi yetiştirmeleri olmuş, ancak mirasçı olurlar diye nüfuslarına kayıt etmemişler. Bu iki Ermeni çocuğun nüfus cüzdanların da anne ve baba isimleri Adem ve Hava olarak yazılmıştır.(Kanuna göre anne ve babaları belli olmayanlara Adem ve Havva ismi verilmektedir.) Son 100 yılın Malıkânı bu kişilerden olma çocuklardan oluşmaktadır. Her ne kadar köyün yaşlıları Malıkân ilk önce tek bir evden oluştuğu için bu ismi almıştır diyorsa da bunun doğruluğu kanıtlanmamış, çünkü Erganinin birçok köy isimleri kan veya yan ile bitmektedir. Örneğin Çımıkân, Xftuşkân, Hêrsın, Ekinciyan Tılkadi, Tulğum vs gibi köyler, bu isimler ne Kürtçe nede Türkçedir. 1925 yılına kadar Malıâk köyü mil dağının hemen altında yer almaktayken Askerler Şeh Saide destek verdikleri için köye baskın düzenler derme çatma evlerin tamamını ateşe verir. Köylüler askerler gittikten sonra köylerine dönerler ancak evlerin yandığını görünce yanan köyün 400 metre güneyine evlerini yeniden inşa ederler. Yeni yerleşim yeri MÖ yapılan ve Hilar mağaraları ile aynı özelliklere sahip Tunç devrinden kalan 33 adet mağara 15 su sarnıcı üzerine kurulmuştur. Kültür bakanlığı 2010 yılında bu mağara ve sarnıçların bulunduğu alanı kendi adına tapuya tescil ettirmiştir. Komşusu bulunan eski adıyla, Tılkadi, Hersın ve Tulğum dur. 1950 lerden sonra, köyün sakinleri arasında çıkan bir kavgada, üzücü olaylar yaşanmış ve köy ikiye bölünmüştür. Daha sonra, Aşağı Malıkân ve yeni bir birim olarak kurulan Yukarı Malıkân diye ikiye ayrılmıştır. Son yıllarda birbirinden karşılıklı olarak kız alıp vermeler sonucu, yeni akrabalık bağı oluşmuş, varolan o soğukluk yerini ılımlı bir ortama bırakmıştır. Yaşar KURT
1
1
1
1
