![[DEV]AB](/data/avatars/s/2135/2135420.jpg?1657747839){kind=avatar}
Şeyhandede, Diyarbakır ilinin Çermik ilçesine bağlı bir köydür.
Şeyhandede (Şeyhanê Deda), Dedeler'in Şeyhleri (Şeyhler Köyü) demektir. Dede, 12. yüzyılda köye ilk yerleşen BABADEDE diye bilinen Aile-i Taha ve Yasin Şeyhil-Meşayih Kutbul-Arifin Şeyh Seyyid Ağbaş bin Busad Hasrani bin Şeyh Ali bin Şeyh Muhammed İmam Muhammed Mehdi bin İmam Hasan Askeri bin İmam Ali Naki bin İmam Muhammed Taki bin İmam Ali Rıza bin İmam Musa Kazım bin İmam Cafer Sadık bin İmam Muhammed Bakır bin İmam Ali Zeynelabidin bin İmam Huseyn bin İmam Ali Murtezanın neslinden olup Evlad-ı Resuldür. Dede'nin soyundan gelen Koca ailesine Dedeoğulları, wucağa deda (Dedelerin ocağı) denilmektedir. Soyadı Kanunu ile "şeyh" (Arapça lügat anlamı İhtiyar, yaşlı, kocamış) kelimesinin Türkçe karşılığı olan "Koca" soyadını almışlardır. Koca Ailesi'nin kökeni Arap'tır. Berat-ı Şerif olarak bilinen Hicri 878 (Miladi 1473) tarihli yaklaşık 3.5 metrelik şecerede Koca ailesinin ataları babadan oğula sabittirler. 1530 yılına ait "Muhasebe-i Vilayet-i Diyar-ı Bekr ve Zü'l Kâdiriyye ve Arab" kitabına göre Şeyhandede Köyü'nün ismi Şeyhler Karyesi (Sekenak Karyesi), Çermik'te o zamanlarda bulunan tek zaviye de bu köyde bulunan Şeyh Ağbaş Şerif Zaviyesi'ymiş. Zaviye, Selçuklu Sultanı Alaaddin tarafından hibe edilen Şeyh Ağbaş Vakfı bünyesinde olup o zamanlar geliri 1957 akçeymiş. Bu kitaptaki cemaat ve kişi adları dizininde Koca ailesi Şeyh Ağbaş Şerif ocağı olarak geçmektedir. Şeyhandede (Şeyhler Karyesi), üç nahiyesi bulunan Çermik'in Hisaran nahiyesine bağlıymış. Babadede'nin babası Şeyh Busa'd Hasrani Bağdat'tan bu bölgeye mürşidi Tacul-Arifin Ebul-Vefa tarafından Bağdat'tan irşad için gönderilmiştir. Kabrinin Siverek-Çermik yolundaki Sultan Sahab Türbesinde olduğu söylenir. Bir başka görüşe göre Şeyh Busa'd Hasrani'nin türbesi Eski Karahan Köyü'ndedir. Babadede'nin kardeşi Şeyh Cafer Yukarışeyhler Köyü'ne, diğer kardeşi Şeyh Bekir Aşağışeyhler Köyü'ne yerleşmiştir. Babadede (Şeyh Ağbaş) de Şeyhandede (Sekenak) Köyü'ne yerleşmiştir. Köyün sakinleri Babadede'yi Padişah'a şikayet etmişler, sihir yaptığı iftirasında bulunmuşlar. Şeyh Ağbaş icazetini gösterip üstün kerametler gösterince Sekenak ve çevresini padişah vakfetmiş ve birçok aşireti Şeyh Ağbaş'ın müridi yapmış. O vakıf Akkoyunlu Devleti, Osmanlı Devleti zamanında da aynen devam etmiş, dokunulmamış. Babadedenin torunları da tarih boyunca zaviye ve vakfın yetkilileri olmuş. Cumhuriyet döneminde çıkarılan kanun ile zaviye ve vakıf kapatılmış.
Şeyhandede (Şeyhanê Deda), Dedeler'in Şeyhleri (Şeyhler Köyü) demektir. Dede, 12. yüzyılda köye ilk yerleşen BABADEDE diye bilinen Aile-i Taha ve Yasin Şeyhil-Meşayih Kutbul-Arifin Şeyh Seyyid Ağbaş bin Busad Hasrani bin Şeyh Ali bin Şeyh Muhammed İmam Muhammed Mehdi bin İmam Hasan Askeri bin İmam Ali Naki bin İmam Muhammed Taki bin İmam Ali Rıza bin İmam Musa Kazım bin İmam Cafer Sadık bin İmam Muhammed Bakır bin İmam Ali Zeynelabidin bin İmam Huseyn bin İmam Ali Murtezanın neslinden olup Evlad-ı Resuldür. Dede'nin soyundan gelen Koca ailesine Dedeoğulları, wucağa deda (Dedelerin ocağı) denilmektedir. Soyadı Kanunu ile "şeyh" (Arapça lügat anlamı İhtiyar, yaşlı, kocamış) kelimesinin Türkçe karşılığı olan "Koca" soyadını almışlardır. Koca Ailesi'nin kökeni Arap'tır. Berat-ı Şerif olarak bilinen Hicri 878 (Miladi 1473) tarihli yaklaşık 3.5 metrelik şecerede Koca ailesinin ataları babadan oğula sabittirler. 1530 yılına ait "Muhasebe-i Vilayet-i Diyar-ı Bekr ve Zü'l Kâdiriyye ve Arab" kitabına göre Şeyhandede Köyü'nün ismi Şeyhler Karyesi (Sekenak Karyesi), Çermik'te o zamanlarda bulunan tek zaviye de bu köyde bulunan Şeyh Ağbaş Şerif Zaviyesi'ymiş. Zaviye, Selçuklu Sultanı Alaaddin tarafından hibe edilen Şeyh Ağbaş Vakfı bünyesinde olup o zamanlar geliri 1957 akçeymiş. Bu kitaptaki cemaat ve kişi adları dizininde Koca ailesi Şeyh Ağbaş Şerif ocağı olarak geçmektedir. Şeyhandede (Şeyhler Karyesi), üç nahiyesi bulunan Çermik'in Hisaran nahiyesine bağlıymış. Babadede'nin babası Şeyh Busa'd Hasrani Bağdat'tan bu bölgeye mürşidi Tacul-Arifin Ebul-Vefa tarafından Bağdat'tan irşad için gönderilmiştir. Kabrinin Siverek-Çermik yolundaki Sultan Sahab Türbesinde olduğu söylenir. Bir başka görüşe göre Şeyh Busa'd Hasrani'nin türbesi Eski Karahan Köyü'ndedir. Babadede'nin kardeşi Şeyh Cafer Yukarışeyhler Köyü'ne, diğer kardeşi Şeyh Bekir Aşağışeyhler Köyü'ne yerleşmiştir. Babadede (Şeyh Ağbaş) de Şeyhandede (Sekenak) Köyü'ne yerleşmiştir. Köyün sakinleri Babadede'yi Padişah'a şikayet etmişler, sihir yaptığı iftirasında bulunmuşlar. Şeyh Ağbaş icazetini gösterip üstün kerametler gösterince Sekenak ve çevresini padişah vakfetmiş ve birçok aşireti Şeyh Ağbaş'ın müridi yapmış. O vakıf Akkoyunlu Devleti, Osmanlı Devleti zamanında da aynen devam etmiş, dokunulmamış. Babadedenin torunları da tarih boyunca zaviye ve vakfın yetkilileri olmuş. Cumhuriyet döneminde çıkarılan kanun ile zaviye ve vakıf kapatılmış.