Çatalbayır, Erzurum ilinin Aşkale ilçesine bağlı bir köydür.
Eskiden köy şimdi bulunduğu yerin tam arka kısmında kurulmuş Ermeni kentidir.Bu kent zamanına göre modern bir kenttir. Bu kentte Hastane, Postane gibi birçok hizmet birimi vardır. Zamanla yok olmuştur, yok olma süreci bilinmemektedir. Kurtuluş Şavaşından önce bu köyde Ermeniler ve Türkler yaşamaktadır. Kurtuluş savaşından sonra Ermeniler Türkler birlikte yaşamış daha sonra göç etmiştir. Köy sürekli göç vermektedir. Ancak yazın gurbetcilerin gelmesiyle şenlenir. Ancak kışın köyde sadece birkaç aile bulunur. Bu köy halkının Kurtuluş Savaşına önemli katkıları vardır. Şavaş Yıllarından sonra köyün içindeki halktan özellikle Türkler bugünkü Çatalbayır diye adlandırılan, eski adıyla "Penek" (Aşağı Penek- Yukarı Penek diye iki köyden bahsedilir)köyünü kurmuşlardır. Ayrıca bu köy Alevi-Türk köyüdür. Bu gün köy Tercan ilçesine sınır teşkil eder. Tercan tuneli Tercan ve Aşkale sınırıdır. Bu sınırda Kilise kalıntıları yer almaktadır. Fakat yıllar bu kalıntıları toprakla kapatmıştır. Tunele yakın bir yerde yolun Tercan üzeri sağındadır. Ayrıca köy mezarlığı öncelikle kilise civarında yapılmıştır.
Hıristiyanlık geleneğine göre bu mezarlıkta Kiliseye hizmet edenlerin mezarları yer alır.Bugün köy halkının cenazelerini defnettiği diğer mezarlıkta Hristiyan ve Müslüman mezarları aynı mezarlıktadır.Bu milletler yıllarca kardeşce yaşamış,aynı mezarlığa da gömülmüşlerdir. KAYNAK BİLGİ: Kurtuluş Savaşında önemli hizmetlerde bulunmuş Savaş Gazisi olmuş, Rahmetli Dursun Çevik.
Eskiden köy şimdi bulunduğu yerin tam arka kısmında kurulmuş Ermeni kentidir.Bu kent zamanına göre modern bir kenttir. Bu kentte Hastane, Postane gibi birçok hizmet birimi vardır. Zamanla yok olmuştur, yok olma süreci bilinmemektedir. Kurtuluş Şavaşından önce bu köyde Ermeniler ve Türkler yaşamaktadır. Kurtuluş savaşından sonra Ermeniler Türkler birlikte yaşamış daha sonra göç etmiştir. Köy sürekli göç vermektedir. Ancak yazın gurbetcilerin gelmesiyle şenlenir. Ancak kışın köyde sadece birkaç aile bulunur. Bu köy halkının Kurtuluş Savaşına önemli katkıları vardır. Şavaş Yıllarından sonra köyün içindeki halktan özellikle Türkler bugünkü Çatalbayır diye adlandırılan, eski adıyla "Penek" (Aşağı Penek- Yukarı Penek diye iki köyden bahsedilir)köyünü kurmuşlardır. Ayrıca bu köy Alevi-Türk köyüdür. Bu gün köy Tercan ilçesine sınır teşkil eder. Tercan tuneli Tercan ve Aşkale sınırıdır. Bu sınırda Kilise kalıntıları yer almaktadır. Fakat yıllar bu kalıntıları toprakla kapatmıştır. Tunele yakın bir yerde yolun Tercan üzeri sağındadır. Ayrıca köy mezarlığı öncelikle kilise civarında yapılmıştır.
Hıristiyanlık geleneğine göre bu mezarlıkta Kiliseye hizmet edenlerin mezarları yer alır.Bugün köy halkının cenazelerini defnettiği diğer mezarlıkta Hristiyan ve Müslüman mezarları aynı mezarlıktadır.Bu milletler yıllarca kardeşce yaşamış,aynı mezarlığa da gömülmüşlerdir. KAYNAK BİLGİ: Kurtuluş Savaşında önemli hizmetlerde bulunmuş Savaş Gazisi olmuş, Rahmetli Dursun Çevik.
