Enzimler - Liyaz

[Shegys]

Biyokimyada, liyaz, hidroliz ve yükseltgenme (oksidasyon) harici yollarla çeşitli kimyasal bağları kırabilen, çoğu zaman bunu yeni bir çift bağ veya halka yapısı oluşturarak gerçekleştiren bir enzimdir. Örneğin bu reaksiyonu katalizleyen enzim bir liyazdır.
ATP → cAMP + PPi
Diğer enzimlerden farklı olarak liyazlar, reaksiyonun bir yönü için bir substrat, ama ters yönü için iki substrat kullanırlar.

Adlandırma sistemi

Liyazlar için sistematik adlar "substrat grubu liyaz" biçiminde oluşturulur. Yaygın isimler ise dekarboksilaz, dehidrataz, aldolaz, vb. olabilir. Eğer ters reaksiyon daha önemliyse adın içinde "sintaz" sözcüğü olabilir.

Sınıflandırma

Liyazlar EC numara sınıflamasına göre "EC 4" olarak sınıflanırlar. Bu sistemde liyazlar aşağıdaki gruplara ayrılırlar:

• EC 4.1 karbon-karbon bağlarını kesen liyazları içerir, dekarboksilazlar (EC 4.1.1), aldehit liyazlar (EC 4.1.2), okso asit liyazlar (EC 4.1.3) ve diğerleri (EC 4.1.99) gibi
• EC 4.2 karbon-oxygen bağlarını kesen liyazları içerir, dehidratazlar gibi
• EC 4.3 karbon-azot bağlarını kesen liyazları içerir
• EC 4.4 karbon-kükürt bağlarını kesen liyazları içerir
• EC 4.5 karbon-halojenür bağlarını kesen liyazları içerir
• EC 4.6 fosfor-oksijen bağlarını kesen liyazları içerir, adenilat siklaz ve guanilat siklaz gibi
• EC 4.99 diğer liyazları içerir, ferrokelataz gibi