- Katılım
- 7 Ağu 2012
- Konular
- 7,451
- Mesajlar
- 16,354
- Çözüm
- 5
- Reaksiyon Skoru
- 627
- Altın Konu
- 0
- TM Yaşı
- 13 Yıl 10 Ay 13 Gün
- Başarım Puanı
- 385
- MmoLira
- -82
- DevLira
- 0
HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
Evrimsel biyoloji biyoloji konularını, canlıların evrimini göz önüne alarak inceleyen bilim dalıdır. Taksonomi biliminin temelinde evrimsel biyoloji yer almaktadır. Canlıları sistematik bir şekilde ayırmada, canlıların evrimsel akrabalıkları ve farklılıkları göz önüne alınır. Ayrıca birçok ekolojik ilişkinin açıklanmasında evrimsel biyoloji kullanılır. Moleküler biyolojide DNA ve RNA dizilerinin baz dizilişleri göz önüne alınarak canlıların hatta organellerin mikroorganizmalarla olan akrabalıkları incelenmekte ve bu incelemede evrimsel biyoloji temel alınmaktadır.
Evrimsel biyolojiyi araştıran kişiye evrimsel biyolog denir. Filozof Kim Sterelny'e göre 1858 yılından beri gelişen evrimsel biyoloji bilim alanındaki en büyük entellektüel başarılardan biridir. [1]
Tanım
Evrimsel biyoloji, her iki geniş alan çalışmasından ve laboratuvar odaklı disiplinlerden gelen bilim insanlarını içeren disiplinler arası bir alandır. Örneğin, genellikle mammaloji, ornitoloji veya herpetoloji gibi belirli canlı türleri hakkında özel uzmanlık eğitimi alan ama evrim hakkındaki genel sorulara cevap bulmak için bu canlıları vaka analizi veya örnek olay incelemesi için kullanan bilim insanlarını içerir. Evrimsel biyoloji, aynı zamanda genellikle evrimleşme hızı ile evrim modelleri hakkında sorulara cevap bulmak için fosilleri kullanan paleontologlar ve jeologlar gibi popülasyon genetiği ve evrimsel psikoloji gibi alanlardan gelen teorisyenleri de içerir. Deneyciler, yaşlanmanın evrimi hakkında bir açıklama geliştirebilmek için meyve sineği Drosophiladaki seçilimleri kullandılar ve deneysel evrim, bu anlamda evrimsel biyolojinin oldukça aktif bir alt disiplinidir.
Gelişim biyolojisi, başlangıçta modern evrimsel sentezden ayrı tutulduktan sonra evrimsel gelişim biyolojisi çalışmaları sayesinde 1990′larda evrimsel biyolojiye tekrar giriş yapmıştır.
Evrimsel biyolojideki bulgular, insanoğlunun sosyokültürel evrimini ve evrimsel davranışını inceleyen yeni disiplinleri oldukça güçlendirdi. Şu an evrimsel biyolojinin fikirsel çerçevesi ve kavramsal araçları, bilgisayar hesaplamalarından nanoteknolojiye kadar geniş bir alanda uygulama bulmuştur. Ayrıca evrimsel tıp alanında da katkıda bulunur. [2][3]
Yapay yaşam, evrimsel biyolojinin açıkladığı üzere, canlıların evrimleşmesini modelleyen hatta onları yeniden yaratmaya çalışan biyoenformatiğin bir alt dalıdır. Bu da genellikle matematik ve bilgisayar modelleri aracılığıyla yapılır.
Tarih
Evrimsel biyoloji, 1930lar ve 1940larda ki modern evrimsel sentezlerin bir sonucu olarak, başlı başına bir akademik dal olarak ortaya çıkmıştır. [4] Ancak, 1970ler ve 1980lere kadar önemli sayıda üniversitelerin evrimsel biyoloji adı altında departmanları bulunmamaktaydı. Amerika Birleşik Devletlerinde moleküler ve hücre biyolojisinin hızlı gelişiminin bir sonucu olarak, bir çok üniversite biyoloji departmanlarını moleküler ve hücresel biyoloji-tipi ve ekoloji ve evrimsel biyoloji-tipi departmanlar olarak ayırmış, ya da bir araya getirmiştir. (Bu departmanlar paleontoloji, zooloji ve benzeri eski departmanları da içlerinde barındırmaktadırlar.) Mikrobiyoloji yakın zamanda geliştirilmiş bir evrimsel bilim dalıdır. Aslında ilk başta morfolojik özelliklerin kıtlığı ve mikrobiyolojideki tür kavramı eksikliği sebebiyle gözardı edilmişti. Şimdilerde, evrimsel araştırmalar mikrobik fizyolojideki geniş algı düzeyi, mikrobiyal genomikdeki kolaylıklar ve bazı mikropların hızlı üretilebilir olması evrimsel soruları cevaplamakta. Benzer özellikler viral evrim, özellikle de bakteriyofajlar konusunda gelişmelere yardımcı olmaktadır.
Güncel araştırmalar
"Web'te Evrim Ağacı" projesinin modern grafiksel tanıtımı
Evrimsel biyolojideki güncel araştırmalar, biyolojiyi anlamada evrimin merkez olduğu gerçeği düşünüldüğünde beklenileceği gibi, çeşitli konu başlıklarını kapsar. Modern evrimsel biyoloji, moleküler genetik ve hatta bilgsayar bilimi gibi bilimin çeşitli alanlarındaki fikirleri birleştirir. İlk olarak bazı evrimsel araştırma sahaları modern evrimsel sentez tarafından yetersizce açıklanan fenomenleri izah etmeye çalışır. Bu fenomenler spekülasyonları [5], eşeyli üremenin evrimi [6], yardımlaşmanın evrimi, yaşlanmanın evrimi ve evrimleşebilirliği içerir. [7] İkinci olarak, biyologlar en açıkyürekli evrimsel soruyu sorarlar:
Ne oldu ve ne zaman oldu?
Bu, bilimsel sınıflandırma ve filogenetik gibi alanların yanı sıra paleobiyolojiyi de kapsar. Üçüncü olarak, modern evrimsel sentez hiçkimsenin genlerin moleküler prensiplerini bilmediği bir dönemde icad edilmişti. Günümüzde, evrimsel biyologlar adaptasyon ve türleşme gibi ilginç evrimsel olayların genetik yapılarını belirlemeye çalışmaktadırlar. İlişkili ne kadar gen var, her genin ne kadar büyük bir etkisi var, bu etkiler farklı genlerin etkilerinin birbirine bağlılığı ne ölçüde, etki eden genlerin ne gibi işlevlere meyilli ve ne gibi değişikliklere mağruz kalma eğilimindeler gibi sorulara cevaplar aramaktadırlar. (Örn. Nokta mutasyonlar vs. Gen duplikasyonu ve hatta genom duplikasyonu) Evrimsel biyologlar, ikiz araştırmalarında görülen genetik aktarılabilmedeki yüksekliği bu duruma hangi genlerin sebep olduğunu bulmadaki zorlukları GWA(genome-wide association study) araştırmaları ilebirbirine bağdaştırmaya çalışmaktalar. [8]Genetik yapıyı araştırma konusunda bir zorluk, modern evrimsel sentezi kolaylaştıran klasik popülasyon genetiğinin modern moleküler bilgiyi de dikkate alacak şekilde güncellenmesi gerekliliğidir. DNA dizim bilgisini evrim teorisine moleküler evrim teorisinin bir parçası olarak bağlayabilmek, büyük ölçüde bir matematiksel gelişmeyi gerektirir. Örnek olarak, biyologlar hangi genlerin güçlü olarak seçilmekte olduğuna seçici erimi (Selective sweep) belirleyerek bulmaya çalışırlar. [9]
Dördüncü olarak, modern evrimsel sentez evrime hangi güçlerin katkıda bulunduğu hakkında mutabakata varmak ile ilgili, fakat bunların önemlilik sırası ile alakalı değildir. Güncel araştırma bunu belirlemeye çalışır. Evrimsel güçler Doğal seçilim, cinsel seçilim, genetik kayma, genetik sürüklenme, gelişimsel kısıtlamalar, mutasyon ve biyojeografiyi kapsamaktadır. Evrimsel yaklaşım ayrıca başlıca evrimi araştırmayan özellikle organizmal biyoloji ve ekoloji olmak üzere bir çok güncel araştırmanın anahtarıdır. Örnek olarak, evrimsel düşünce yaşam tarihi teorisinin vazgeçilmezidir.
Kayda Değer Evrimsel Biyologlar
Evrimsel biyoloji alanına katkıda bulunan kişiler
- Richard D. Alexander
- William H. Cade
- Sean B. Carroll
- Brian Charlesworth
- Deborah Charlesworth
- Bryan Clarke
- Jerry Coyne
- James Crow
- Charles Darwin
- Richard Dawkins
- Ali Demirsoy
- Jared Diamond
- Theodosius Dobzhansky
- Niles Eldredge
- R. A. Fisher
- Edmund Brisco Ford
- Stephen Jay Gould
- Rosemary Grant
- Ernst Haeckel
- J. B. S. Haldane
- W. D. "Bill" Hamilton
- Julian Huxley
- Daniel Janzen
- Motoo Kimura
- Alexey Kondrashov
- James A. Lake
- Jean-Baptiste Lamarck
- Richard Levins
- Richard Lewontin
- Konrad Lorenz
- Gustave Malécot
- Lynn Margulis
- Pierre Louis Maupertuis
- Ernst Mayr
- Ivan Vladimirovich Michurin
- Hermann Joseph Muller
- George and Elizabeth Peckham
- Edward Loranus Rice
- Barbara A. Schaal
- John Maynard Smith
- George Gaylord Simpson
- Mark G. Thomas
- Nikolaas Tinbergen
- Robert Trivers
- Leigh Van Valen
- Alfred Russel Wallace
- August Weismann
- George C. Williams
- Allan Wilson
- Edward Osborne Wilson
- Carl Woese
- Sewall Wright
- Emile Zuckerkandl
Bilimin popülerleşmesine aktif katkı sağlayan evrimsel biyologlar
- Jerry Coyne
- Richard Dawkins
- Jared Diamond
- Stephen Jay Gould
- Ernst Haeckel
- J. B. S. Haldane
- Richard Lewontin
- Kenneth R. Miller
- Mark Ridley
- Colin Tudge
Doğrudan evrimsel biyoloji ile ilişkileri olmayan ama evrim alanında katkıları bulunanlar
- Robert Ardrey
- Peter Atkins
- Daniel Dennett
- Greg Graffin
- Christopher Hitchens
- Steven Pinker
- Matt Ridley
- Michael Ruse
- Carl Sagan
İlişkili Olduğu Diğer Biyoloji Alanları
- Sistematik
- Evrimsel genetik
- Moleküler evrim
- Evrimsel gelişim biyoloji
- Evrimsel morfoloji ve psikoloji
- Evrimsel davranış
- Evrimsel ekoloji
- Paleobiyoloji
- Genetik moleküler biyolojisi
- Gelişim biyolojisi
- Fizyoloji
- Nörobiyoloji
- Psikoloji
- Ekoloji
- Jeoloji
