Azdavay - Kastamonu

[Shegys]

ROHAN2 WORLD 1-120 TR TİPİ OFFICIAL YOHARA, BALATHOR VE AMON! 80. GÜNÜNDE! +10.000 ONLİNE! HİLE VE BOT %100 ENGELLİ HEMEN TIKLA!

​

​

Azdavay ilçesi ile ilgili bulunan en eski belge 1305 senesine aittir. Yaşar Yücel’in ‘XII-XV Yüzyıllarda Kuzey-Batı Anadolu Tarihi’ adlı kitabında (syf.133) Süleyman Paşa’nın oğlu İbrahim Gazi’nin ‘Kastamonu tevabiinden Azdavay nahiyesinde Akçaviran çiftliği’denilen mülk toprağını ve bir bab değirmenini vakfettiğini gösteren bir vakfiyeden söz etmektedir.Bu belge bize İlçemizin en azından bahsi geçen tarihten beri bu adla anıldığını ispatlamaktadır.Azdavay kelimesinin kökeni ve öz biçimi ile ilgili net bir tespit yapma olanağı bulunmamaktadır.Bilge Umar,Türkiye’deki Tarihsel Adlar ve Paphlagonia adlı eserlerinde birkaç tez ileri sürmektedir. Ona göre Ermenice Asduadzadzin (Tanrıyı Doğuran; Meryem Ana) kilisesinin adı ya da Asduadzamayr (Tanrının Anası; Meryem Ana) kilisesinin adı kaynaklık etmiş olabilir. Umar’ın diğer bir tezi de ‘Azda’ bölümünün ‘Ana Tanrıça Tapınıcısı’ anlamındaki ‘Adada’nın çeşitlemesi ‘Azada’ olmasıdır. Sonraki –vay kısmının da ‘tapınağı’ anlamına gelebileceğini söyleyen yazar; böylece ‘Azadawa’ kelimesinin (Ana Tanrıça tapınıcısı halkın tapınağının bulunduğu kentçik) Azdavay adına kökenlik teşkil edebileceği ihtimali üzerinde durur.Azdavay İlçesi 12.02.1945 tarih ve 4869 sayılı Kanun ile ilçe statüsü kazanmış, 1 Nisan 1946 tarihinden itibaren bu fonksiyonunu yürütmeye başlamıştır. Bu tarihten önce Daday İlçesine bağlı bir bucak iken, mesafe uzaklığı ve ekonomik bağlılığın az oluşu nedeni ile ilçe olmuştur.İlçe tarihi hakkında yapılan arkeolojik kazılara göre; değişik zaman dilimlerinde Paflagonyalılar, Etiler, Lidyalılar, Helenler, Romalılar ve Bizanslar'ın istilasına uğramıştır. Candaroğulları zamanında Kastamonu Sancağına bağlı 36 kadılık'tan biri olarak idare edilmiş, 1460 yılında Fatih Sultan Mehmet'in Kastamonu'yu Osmanlı topraklarına katması ile Azdavay'da Osmanlı sınırlarına dahil edilmiştir.Azdavay Osmanlılar zamanında Daday'a bağlı kadılık olarak görülmektedir. Daday 1868 yılında Kastamonu'ya bağlı ilçe haline geldiğinde Azdavay Daday İlçesine bağlı bir nahiye haline gelmiştir.Osmanlılardan günümüze ulaşan bir tarihi eser yoktur.1868 yılında Daday Kastamonu'ya bağlı bir ilçe durumuna getirildiğinde 20 evde 233 kişinin yaşadığı Azdavay'ında Daday'a bağlı bir bucak olduğunu görüyoruz. Aynı yönetim Cumhuriyetin kuruluşundan sonrada yürütülmüştür. 4869 sayılı yasa ile 01.14.1946 tarihinde ilçe olmuştur.Daha sonra Azdavay'a bağlı 26 köy bir kanunla Azdavay'dan ayrılmış ve 1988 yılında Pınarbaşı ilçe durumuna getirilmiştir.Böylelikle o zaman 54 köyü olan Azdavay'ın köy ve nüfus sayısı azalmıştır.Doğu komşumuz olan Ağlı' nın da ilçe yapılmasıyla Azdavay'ın köy sayısı 48'e kadar düşmüştür.

Coğrafya​

Azdavay İlçesi Batı Karadeniz Bölgesi'nde Kastamonu İlinin Kuzey Batısında 840 Km2'lik bir yüzölçüme sahip engebeli ve ormanlık bir arazi ile kaplıdır. İlçe merkezinin rakımı 830 metre olup iklimi serttir. Kış ayları uzun sürer ve kar yağışı yoğundur. Kış mevsimi boyunca özellikle geceleri ısının -20'lere kadar düştüğü gözlemlenmektedir. İlkbahar ve sonbahar ayları serin ve yağışlı olup yaz mevsiminde ısı ortalama olarak 25 derece civarındadır.İlçemiz Kuzey Batıda Şenpazar, Batıda Pınarbaşı, Güneyde Daday, Doğuda Ağlı ve Kuzeydoğuda Küre ilçeleri ile komşudur. İlçenin belli başlı akarsuyu Devrekani Çayı'dır. Bu akarsu ilçenin doğusundan batısına doğru akar, Hacet Kayası'ndan kuzeye kıvrılarak Cide ilçesi sınırlarına girer ve Karadeniz'e dökülür. Kocaçay ve Valay Çayı da ilçenin diğer önemli akarsularıdır.İlçe'nin toprakları mera ve ekili alanlardır. Ormanlık alanların alçak bölümleri yapraklı bitki örtüsü bakımından zengindir. Ormanlık alanlar çoğunluktadır. % 64'ü ormanlık olan ağaçlar ve maki (ağaçcık) türleri ile , yüksek bölümleri ise iğne yapraklı ağaçlarla kaplıdır. Buralarda görülen kaya fındığına başka yerlerde rastlanmaz. Bu fındık meyvesinin kabuğu çok kalın olup, içi ise çok lezzetli ve besin değeri bakımından oldukça iyidir. Kerestesi mobilyacılıkta kullanılır.İlçede ; köknar, çam, ardıç, kayın, meşe, karaağaç, kavak, ıhlamur, gürgen, dişbudak, fındık, çınar, kızılağaç, söğüt gibi ağaçlarla şimşir, yaban kirazı, orman gülü (avu),kurtbağrı, ılgın, böğürtlen, kızılcık ( kiren ) eğrelti ve ayı üzümü gibi ağaçcıklar bulunmaktadır.

Turizm​

İlçe'nin, Küre Dağları Milli Parkı içerisinde olması sebebiyle eşsiz doğa güzelliklerine sahiptir. Bunun yanında ağaç, ahşap kütüklerden yapılmış evlerin oluşturduğu otantik köylerin yanısıra görülmeye değer başlıca noktaları arasında; Çatak Kanyonu, Horma Kanyonu, Çal Kanyonu, Medil Mağarası, Asar Kayası, Anıt Ağaç, Akçasu Mesiresi, Suğla Yaylası, Azdavay Saray Şelalesi, Mercimeklik Kayası, Kız Kayası, Tabaklı Kayası, Aşar Kalesi ve ilçe merkezinde ki Aşıklar Köprüsü bulunmaktadır. Son zamanlarda Ekoturizm'e önem verilmekle birlikte ilçeye bağlı Zümrüt Köyü'nde çalışmalar yapılmıştır. İlçe, Yürüyüş (Trekking) yapmaya uygun bir coğrafyaya sahiptir. Bununla ilgili Azdavay Cazibe Çalışma Grubu ve Azdavay Kaymakamlığı işbirliği ile ilçedeki yürüyüş parkurlarını gösteren "Azdavay Yürüyüş (Trekking) Parkurları Kitabı" (2011) yayınlanmıştır.

Nüfus​

İlçe merkezi ve köylerinin genel toplam nüfusu enson 2007 yılı genel nüfus sayımında 7.878 olarak tespit edilmiştir. İlçe halkının büyük bir bölümü ekonomik sebepler ve iş imkanlarının olmayışından genellikle; İstanbul, Ankara ve İzmir illerine göç etmişlerdir ve bir çoguda yurtdışında bulunmaktadır..

Kültürel ve Sosyal yaşam​

Azdavay bir sanayi merkezi olmadığı için göçün en çok yaşandıgı yerdir. İlçe de sosyal hareketlilik söz konusu değildir. Özel sektör olarak maden işletmeciligi, konfeksiyon atölyesi, orman işçiligi, hayvancılık ve küçük çaplarda tarim yapılmaktadır. Son yıllarda seracılık yaygınlaşmaya başlamış isede fazla gelişmemiştir. Bu sebeple genellikle İstanbul başta olmak üzere çeşitli büyük şehirlere göç mevcuttur. Hatta bazı köyler ve mahalleler tamamen boşaltılmış durumdadir. Ögrenci yoklugundan köy okulları kapatılmıştır. Azdavay´da gerek ekonomik gerek kültürel ve gerekse sosyal gelişme yavaş bir seyir takip etmektedir. Bu bakımdan bir takım gelenek ve görenekler bu günün şartlarına uygun olmasada birdenbire ortadan kalkmamıştır. Günün şartları icabı bazılarının yavaş yavaş unutuldugu bazılarınında yeni biçimler aldıgı görülmektedir. Eskiden Azdavay´ın her mahallesinde bir köy odası bulunurdu. Bunlar düğün ve bayramlarda misafir ağırlamakta kullanılırdı. Çoğu zaman burada toplanan köylü çesitli eglence ve oyunlar düzenlerdi. Köyün çocuklarina burada kuran kursları açılırdı. Günümüzde yok olan bu köy odalarını canlandırmak amacıyla bazi köylerdeki halk yeniden köy odası inşa etme girişiminde bulunmaktadir.
Günümüzde halen yöresel kıyafeti kadınlarımız giymektedir. Azdavay´a mahsus olan bu kıyafet çok çesitlilik arz eder. Bu kıyafetin önlük kısmı halen ev tezgahlarında dokunmaktadır. Bağlık kısmı ise elle işlenmektedir. Azdavay oyunları adı altında yöresel oyunları halen folklör ekiplerince oynanmaktadır.
İlçe de gençlere yönelik sosyal hizmet kuruluşları yoktur.

Sağlık​

İlçe Merkezine yakın Karşıyaka Mahallesi Takazlar mevkinde 50 yataklı Devlet Hastanesi ile Merkez Sağlık Ocağı, Sıra Köyünde Sağlık Ocağı ve Derelitekke, Sada, Samancı, Kırmacı, Kolca Köylerindeki Sağlık Evleri ile sağlık hizmeti görülmektedir. İlçede aşılama ve halkın sağlık bakımından bilgilendirilmesi önemli ölçüde başarıya ulaşmıştır. Doğumda bebek ölüm oranı % 0’ dır. Genel olarak yaşlılığa bağlı hastalıklar ve tipik olarak guatr hastalığı görülmektedir. İlçe halkı sağlık hizmetlerinden sosyal güvence ve Yeşil Kart uygulaması kapsamında faydalanmaktadır. İlçede herhangi bir uzman hekim bulunmamaktadır.