HERAKLES Otomatik Avlı kalıcı sunucu. 19 Haziran'da açılıyor. Atius & Wizard güvencesiyle hemen kayıt ol, ön kayıt ödülleri aktif. HEMEN TIKLA!
Küprik sülfat ya da bakır sülfat olarak da denilen Bakır(II) sülfat, kimyasal formülü CuSO4 olan bir kimyasal bileşiktir. Bu tuzun hidrasyon derecelerine bağlı olarak bir dizi farklı bileşikleri mevcuttur.Susuz formu soluk yeşil ya da grimsi beyaz bir toz olmasına karşın en çok bilinen pentahidrat (CuSO45H2O) formu, parlak mavi renktedir. Çok az miktardaki CuSO45H2O çevreye çok zehirlidir, gözleri ve cildi tahriş eder ve yutulduğunda zararlı da olabilir. Oktahedral moleküler geometriye ve paramanyetik özelliğe sahip olan bakır(II) sülfat ekzotermik olarak suda çözünürek [Cu(H2O)6]2+ kompleksini oluşturur. Bakır(II) sülfat "mavi vitriyol", "göztaşı" ve "göktaşı" olarak da bilinmektedir.
Bakır sülfatın endüstriyel üretimi bakır oksitin sulandırılmış sülfürik asit ile
CuO + H2SO4 → CuSO4 + H2O
Veyahut,
bakır metalinin sıcak ve derişik sülfürik asit ile muamele edilmesi ile gerçekleştirilir.
Cu + 2 H2SO4 → CuSO4 + SO2 + 2 H2O
Derişik sülfürik asitin yükseltgen etkisinden kaçınmak ve verimlilik için, reaksiyon şartlarında değişikliğe gidilerek sulandırılmış sıcak sülfürik asit ve yükseltgen olarak da bol miktarda havanın reaksiyon ortamına verilmesi ile ticari üretim gerçekleştirilir.
2Cu + 2 H2SO4 + O2 → 2 CuSO4+ 2 H2O
Susuz formu kalkosiyanit olarak bilinen nadir bir mineral olarak doğada bulunur. Hidratlı bakır sülfat doğada kalkantit (pentahidrat) ve ondan daha az olarak da bonattit (trihidrat) ve boothit (heptahidrat) olarak bulunmaktadır.
Kimyasal özelikleri
Bakır(II) sülfat pentahidrat ergimeden önce 150 °Cde bozunur, 63 °Cde iki su molekülünü, ardından 109 °Cde iki su molekülünü ve daha sonra da son su molekülünü de 200 °Cde kaybeder.[1][2]
Bakır(II) sülfat 650 °Cde, bakır(II) oksit (CuO) ve kükürt trioksit (SO3)e halinde bozunur.
CuSO4 → CuO + SO3
Bakır sülfatın mavi rengi hidrasyon suyundan kaynaklanmaktadır. Kristaller alevde ısıtıldığında su kaybederek grimsi beyaz renge dönerler.[3]
Bakır sülfat çok derişik hidroklorik asit ile reaksiyona girer. Reaksiyonla, bakır(II) çözeltisinin mavi rengi tetraklorokuprat(II)ın oluşmasından dolayı yeşil olur:
Cu2+ + 4 Cl → CuCl42-
Ayrıca, bakırdan daha reaktif metallerle (örn. Mg, Fe, Zn, Al, Sn, Pb vb.) de reaksiyona girer:
CuSO4 + Zn → ZnSO4 + Cu
CuSO4 + Fe → FeSO4 + Cu
CuSO4 + Mg → MgSO4 + Cu
CuSO4 + Sn → SnSO4 + Cu
3 CuSO4 + 2 Al → Al2(SO4)3 + 3 Cu
Oluşan bakır diğer metalin yüzeyinde toplanır. Metalin tüm yüzeti bakırla kaplandığında, reaksiyon durur.
Bakır sülfatın endüstriyel üretimi bakır oksitin sulandırılmış sülfürik asit ile
CuO + H2SO4 → CuSO4 + H2O
Veyahut,
bakır metalinin sıcak ve derişik sülfürik asit ile muamele edilmesi ile gerçekleştirilir.
Cu + 2 H2SO4 → CuSO4 + SO2 + 2 H2O
Derişik sülfürik asitin yükseltgen etkisinden kaçınmak ve verimlilik için, reaksiyon şartlarında değişikliğe gidilerek sulandırılmış sıcak sülfürik asit ve yükseltgen olarak da bol miktarda havanın reaksiyon ortamına verilmesi ile ticari üretim gerçekleştirilir.
2Cu + 2 H2SO4 + O2 → 2 CuSO4+ 2 H2O
Susuz formu kalkosiyanit olarak bilinen nadir bir mineral olarak doğada bulunur. Hidratlı bakır sülfat doğada kalkantit (pentahidrat) ve ondan daha az olarak da bonattit (trihidrat) ve boothit (heptahidrat) olarak bulunmaktadır.
Kimyasal özelikleri
Bakır(II) sülfat pentahidrat ergimeden önce 150 °Cde bozunur, 63 °Cde iki su molekülünü, ardından 109 °Cde iki su molekülünü ve daha sonra da son su molekülünü de 200 °Cde kaybeder.[1][2]
Bakır(II) sülfat 650 °Cde, bakır(II) oksit (CuO) ve kükürt trioksit (SO3)e halinde bozunur.
CuSO4 → CuO + SO3
Bakır sülfatın mavi rengi hidrasyon suyundan kaynaklanmaktadır. Kristaller alevde ısıtıldığında su kaybederek grimsi beyaz renge dönerler.[3]
Bakır sülfat çok derişik hidroklorik asit ile reaksiyona girer. Reaksiyonla, bakır(II) çözeltisinin mavi rengi tetraklorokuprat(II)ın oluşmasından dolayı yeşil olur:
Cu2+ + 4 Cl → CuCl42-
Ayrıca, bakırdan daha reaktif metallerle (örn. Mg, Fe, Zn, Al, Sn, Pb vb.) de reaksiyona girer:
CuSO4 + Zn → ZnSO4 + Cu
CuSO4 + Fe → FeSO4 + Cu
CuSO4 + Mg → MgSO4 + Cu
CuSO4 + Sn → SnSO4 + Cu
3 CuSO4 + 2 Al → Al2(SO4)3 + 3 Cu
Oluşan bakır diğer metalin yüzeyinde toplanır. Metalin tüm yüzeti bakırla kaplandığında, reaksiyon durur.
