Panteizm

iGrand · 28 Eki 2013

Panteizm ya da Tümtanrıcılık, (Doğatanrıcılık ya da Kamutanrıcılık) her şeyi kapsayan içkin bir Tanrı [1] veya evrenin ya da doğanın Tanrı ile aynı olduğu görüşüdür. [2]
Panteizm genellikle monizm ile ilişkili bir kavramdır. Panteizmde, her şey Tanrı'nın bir parçası olarak kabul edilir, Tanrı her şeydir ve her şey Tanrı'dır. Tanrı doğada, nesnelerde, insan dünyasında vardır.
Panteizm 17. yüzyıl filazofu olan Baruch Spinoza çalışmalarına dayalı bir teoloji ve felsefe olarak modern modern çağda popüler oldu. [3] MonizmSpinoza'nın felsefesinin temel bir parçasıdır. Panteizm terimi ölümünden sonrasına kadar icat edilmemesine rağmen, Spinoza en ünlü savunucusu olarak kabul edilir. [4]
[h=2]Konu başlıkları[/h] [gizle]

1 Etimoloji
2 Tarihçe
3 Sınıflandırma
4 Örgütler
5 Ayrıca bakınız
6 Dipnotlar

[h=2]Etimoloji[değiştir | kaynağı değiştir][/h]Panteizm, Yunanca pan ("tüm" anlamında) ve theos ("Tanrı" anlamında) köklerinden türetilmiştir.
[h=2]Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir][/h]Felsefî bir görüş olarak Panteizm eski Yunan felsefesinde Plotinos (205-270), Rönesans'tan sonra Giordano Bruno (1548-1600) ve Spinoza (1632-1677) tarafından ağırlıklı olarak temsil edilmiştir. Spinoza ağırlıklı Panteizm algılayışına göre, Tanrı her şeydir ve her şey Tanrı'dır. Tanrı-evren-insan ayırımı yoktur, böyle bir ayrım aklın yanılsamasıdır. Tanrıbilimsel olarak; Tanrı, evren ve insan; birdir, aynıdır.
19, yüzyılda panteizm pek çok önde gelen yazar ve filozofun teolojik bakış açısı oldu. Britanyada William Wordsworth ve Samuel Coleridge; Almanyada Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Wilhelm Joseph Schelling and Georg Wilhelm Friedrich Hegel Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Wilhelm Joseph Schelling ve Georg Wilhelm Friedrich Hegel; Birleşik Devletlerde Walt Whitman, Ralph Waldo Emerson ve Henry David Thoreau panteist yaklaşıma sahip kişilerdir.

Dünya Pantesit Hareketi tarafından tercih edilen sarmal görüntülü sembol.

Albert Einstein birçok yazısında panteist eğilimler sergiler, kişisel bir Tanrıya inanmadığını belirten "Ben asla Doğaya bir amaç ya da hedef, ya da insanmerkezci olarak anlaşılabilecek herhangi bir şey yüklemedim." sözü, [5] Spinoza hayranlığını belirttiği yazısı "Evrenin harikulade düzenlenmiş olduğunu ve belli yasalara uygun hareket ettiğini görüyoruz ama bu yasaları sadece bulanık bir şekilde anlayabiliyoruz. Spinozanın panteizmine hayranım, ama onun modern düşünceye katkısına çok daha fazla hayranım, çünkü o ruh ve bedeni, iki ayrı şey değil de bir bütünmüş gibi gören ilk filozoftur." [6] ve Tanrıya inanıyor musun sorusuna verdiği cevap "Varolanların düzenli uyumunda kendini gösteren Spinozanın Tanrısına inanıyorum, insanların kaderiyle ve eylemleriyle ilgilenen bir Tanrıya değil." [7]
20. yüzyılın sonlarına doğru panteizm genellikle neopaganizmin benimsediği teolojik yaklaşım olarak ilan edildi [8] ve panteistler panteizm için özel olarak örgütler kurmaya başladı.
[h=2]Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir][/h]

Bu alt başlığın geliştirilmesi gerekiyor.

Yakın zamanda Paul D. Feinberg panteizmi sınıflandırmıştır; Göreli monistik, akosmistik, Absolutistik monistik, Immanentistic, Hylozoistic, karşıtlıkların özdeşliği, neoplatonik ya da emanationistic panteizm. [9]
[h=2]Örgütler[değiştir | kaynağı değiştir][/h]20. yüzyılın son çeyreğinde iki tane panteist örgüt kuruldu. Tüm çeşitli panteistlere açık olan Evrensel Panteist Derneği 1975 yılında kuruldu. [10] Dünya Panteist Hareketi bir çevreci, yazar ve eski Evrensel Panteist Derneğinin başkan yardımcısı olan Paul Harrison tarafından yönetilmektedir. Dünya Panteist Hareketi panteizmin natüristik sürümünü teşvik amacıyla 1999 yılında kurulmuştur.[11]